Barak Obamadan butun dunyo umidi katta


Barak Obama AQShning 44-prezidenti etib saylanar ekan, Oq Uyga ilk bora qora tanli yosh arbob munosib topilgani tarixiy o’zgarish.

Turli davlatlar rahbarlari AQShga tabrik yo’llab, Obama bilan hamkorlik qilishga tayyor ekanini bildirgan.

Barak Obama hozircha g’alaba nashidasini surmoqda, ammo yaqin kunlarda yengni shimarib, belni mahkam bog’lashga to’g’ri keladi. Chunki unga Bush ma’muriyatidan boshqa ko’plab muammolar qatori ikki urush va moliyaviy tanglik meros bo’lib qolmoqda.

Rossiya rahbari Dmitriy Medvedev “Gruziya bilan urush va global moliyaviy inqirozga Amerika sababchi” deya ta’kidlab keladi. Biroq, deydi u, Rossiya yangi prezident Barak Obama bilan konstruktiv muloqotga tayyor.

Yevropa Komissiyasi rahbari Joze Manuel Barrozo fikricha esa iqtisodiy tanazzulni AQSh yordamisiz hal qilish mushkul. “Obamaning ko’magiga umidvormiz”, - deydi Barrozo.

Turkiya Bosh vaziri Rajap Toyib Erdog’an qora tanli arbobni qutlasa-da, shubha-gumonlarini yashirmadi. Saylov kampaniyasi davomida yangragan ayrim bayonotlar Turkiyaning asabiga tekkan. Xususan, kampaniya chog’ida Obama “prezident bo’lsam, armanlar qatliomini tan olaman” deb va’da berdi.

XX asr boshida usmoniy turklar davrida, turli hisoblarga ko’ra, o’n minglab arman qirilgan. Turkiya nazarida bu yalpi qatliom emas, balki usmoniylar imperiyasining yemirilishi bilan bog’liq.

Afg’oniston prezidenti Hamid Karzay “Obama davrida Amerika afg’onlarga yordam beradi, mamlakatda tinchlik qaror topadi,” - degan umidda.

“Qo’shma Shtatlar va jahon tarixida yangi sahifa ochilmoqda; irqchilik barham topib, xalqlar birlashadigan davr keldi,” - deydi Hamid Karzay.

Saylov kampaniyasi davomida Afg’oniston va Pokiston dolzarb mavzu bo’lgani sir emas. Obama fikricha Pokiston-Hindiston mojarosi, xususan Kashmir taqdiri hal etilishi kerak. Pokiston, deydi Obama, al-Qoida va Tolibonga qarshi qattiqroq choralar ko’rishi lozim.

Pokiston sobiq tashqi ishlar vaziri Humoyun Xon nazarida Obama Janubiy Osiyodagi vaziyatni yaxshi tushunadi. Pokiston rahbariyati va xalqi Obama taklif qilgan yo’ldan borishi mumkin, deydi u.

Iordaniyalik siyosatshunos Uraib Rantavi fikricha, Obamaning g’alabasi ayrim arab davlatlari, xususan Falastin, Suriya va Livanda yaxshi qabul qilingan.

Biroq, deydi u, Bush oilasi bilan do’st tutingan, respublikachilar siyosatidan manfaatdor Saudiya Arabistoni uchun bu noxush xabar. Sabab – demokratlar hukmron AQSh inson huquqlari va so’z erkinligi bobida Misr va Saudiya Arabistoni kabi davlatlarni zir titratishi mumkin.

Misrda taqiqlangan Musulmon Birodarlar tashkiloti ham Obama g’alabasiga umid bilan qaramoqda. Guruh yetakchisi Isam al-Aryan, “bu nafaqat Amerika xalqi, balki erkinlik va demokratiya istagan dunyo xalqlari g’alabasidir” degan.

20 yanvarda rasman prezidentlikka kirishadigan Barak Obama dunyoda vaziyat og’ir ekanini tan oladi va o’tkir siyosatchilardan iborat vazirlar mahkamasi tuzish niyatida.

XS
SM
MD
LG