Shanba, 25-oktyabr, 2014 Toshkent vaqti: 01:29

Iqtisodiyot

Afg’onistonda korrupsiya ko’lami to’rt milliard dollarga teng

Amerika Ovozi
Birlashgan Millatlar Tashkiloti ma’lumotiga ko’ra, Afg’onistonda korrupsiya ko’lami oshib, bu mamlakatga va’da qilingan ko’makning to’rtdan bir qismiga tenglashgan.
Afg'onistonda korrupsiya muammosi/Shohruh Hamro
Afg'onistonda korrupsiya muammosi/Shohruh Hamroi
|| 0:00:00
...
 
🔇
X

Hukumat rasmiylari esa bu illatga qarshi qattiq kurash ketayotganini qayd etadi.

BMT o’tkazgan so’rovlar shuni ko’rsatmoqdaki, o’tgan yili Afg’onistonda aholining yarmi kamida bir mulozimga pora bergan. Korrupsiya ko’lami 40 foizga oshib, qariyb to’rt milliard dollarga yetdi.

Bu degani, qashshoq qatlamning oddiy xizmatlardan foydalanishi yanada qiyinlashgan.

BMTning Narkotiklar va jinoyatchilik bo’yicha boshqarmasi vakili Jan-Lyuk Lemaxyuning bildirishicha, 2012-yilda rasmiylarga berilgan pora miqdori byudjet daromadidan ikki baravar ko’p.

“Aholiga maishiy xizmat ko’rsatish tizimini ishdan chiqargan va hukumatga bo’lgan ishonchni yemirgan eng katta muammo bu - korrupsiya. Buni hamma tan oladi”, - deydi u.

Lemaxyuning qayd etishicha, e’lon qilingan raqamlar hali yuqori doiralarda bo’layotgan oldi-berdini hisobga olmaydi.

BMT korrupsiya deganda poraxo’rlik, yulg’ichlik, lavozimni suiiste’mol qilish, oshna-og’aynigarchilik kabi illatlarni nazarda tutadi. Hukumatning eng yuqori doiralaridan tortib quyi organlargacha.

Afg’onistonning, xususan, maorif va ta’lim tizimida ahvol ayanchli. So’rovda qatnashganlarning yarmidan ko’pi o’tgan yili muallimlarga pora berganini aytadi.

Ammo korrupsiyaga qarshi kurash idorasi rahbari Muhammad Rafi Aminga ko’ra, hukumat qo’l qovushtirib o’tirgani yo’q.

“So’rovda poraxo’rlik avj olgan va kamaygan sohalar ko’rsatilgan. 2009-yil bilan qiyoslaganda hatto to’qqiz foizga kamaygan. Bu ijobiy yangilik”, - deydi rasmiy. 

O’tgan oy “Transparency International” tashkiloti korrupsiya eng chuqur ildiz otgan jamiyatlar ro’yxatini e’lon qildi. Afg’oniston, Birma, Shimoliy Koreya, Somali, Iroq, Sudan, Turkmaniston va O’zbekiston undan joy olgan.

Afg’oniston prezidenti Hamid Karzay nazarida poraxo’rlik avj olganida xalqaro hamjamiyatning ham aybi bor. Afg’on rasmiylari cho’ntagini pul bilan to’ldirayotganlar asosan xorijiy kontraktorlar, deydi u.

Tadqiqotchi Tomas Rutig yuqoridagi fikrga qo’shiladi. Afg’onistonga kirayotgan moliyaviy yordam ustidan nazorat sust, deydi u.

“Lekin ayb faqat pora berayotganlarda emas, olayotganlar, ya’ni afg’onlar ham mas’uliyatni his etishi kerak”.   

Katta minbarlardan turib korrupsiya haqida ko’p gapiriladi, biroq aslida xalqaro hamjamiyat Afg’onistondagi bu muammoga ko’z yumib kelayapti, deydi suhbatdosh. 

“Haqiqat shuki, G’arb uchun Tolibonga qarshi kurashayotgan guruhlar bilan ittifoqchilik rishtalarini saqlab qolish muhimroq. Bu guruhlar boshqa sohalarda nimalar qilayotgani, xalqni ezayotgani bilan hech kimning ishi yo’q”, - deydi olim. 

BMT so’rovida afg’onlar korrupsiyani xavfsizlikdan keyin ikkinchi eng dolzarb muammo deb ta’riflaydi.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Alisher Soipov (1981-2007) - Shohruh Soipov so'zlaydi - (Suhbat bundan ikki yil oldin qilingan. Afsuski, masala yuzasidan yangilik yo'q)i
X
24.10.2014 14:00
2007-yilning 24-oktabrida O’shda yosh va fidokor jurnalist Alisher Soipov otib o’ldirilgan edi. Uni kim va nima uchun nishonga olgan? Shohruh Soipov, Alisherning ukasi, “Amerika Ovozi” ga oila boshdan kechirgan fojia va jurnalist qoldirgan meros haqida gapirib berdi.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Kobani

  • Kobani

  • Turkiya-Suriya chegarasida

  • Bag'dod

  • Kanadalik askarlar Iroqqa yo'l olayapti.

Fotogalereya

Fotogalereya Suriya va Iroq

G'arb qo'llab-quvvatlovini olgan kurd jangchilari Turkiya orqali Suriyaga 1300 safdoshini jo'natishga hozirlik ko'rayapti. Iroqda va Suriyada janglar davom etmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Turkiya kurdlari qo'shni davlatdagi urushda o'lgan elatdoshlariga motam tutmoqda

Suriyaning Kobani shahri bir necha kundan beri jang maydoni. "Islomiy davlat" bilan qonli urush ketmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kanada parlamentida otishma, Ottavadan suratlar

Kanada poytaxtida urush qahramonlariga qo'yilgan yodgorlik oldida turgan askar otib ketilgan. Bu inshoot yaqinidagi parlament binosi ham xavf ostida degan ogohlantirishdan keyin evakuatsiya ishlari boshlangan. Harbiy soqchini nishonga olgan shaxs parlament tomon qochdi, deydi guvohlar. Imoratdan o'q ovozlari eshitilgan. Askarni otgan odam politsiya o'qidan o'lgan. Yaralangan askar ham kasalxonada jon bergan.
Fotogalereya

Fotogalereya Joko Vidodo, Indoneziya prezidenti qasamyod keltirdi

Indoneziyaning yangi rahbari, armiya yoki siyosiy elitaga aloqasi bo'lmagan, oddiy xalqdan chiqqan Joko Vidodo qasamyod keltirdi. 53 yoshli arbobni fuqaro Jokovi deb biladi, o'tmishda uy jihozlari sotib kun ko'rgan. Jakarta meri lavozimida islohotchi sifatida tanilgan.
Fotogalereya

Fotogalereya Kobanida janglar davom etmoqda - 20-oktabr, 2014-yil

Suriyaning Turkiya chegarasi yaqinidagi Kobani shahrida kurdlar va "Islomiy davlat" jangarilari o'rtasida kurash davom etmoqda. Turkiya Tashqi ishlar vaziri Mevlut Chavusho'g'lining aytishicha, Iroq kurdlarining "Islomiy davlat"ga qarshi kurashda Suriya kurdlariga ko'mak berish uchun Turkiya orqali chegarani kesib o'tishiga ruxsat berilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Gonkongda minglab namoyishchilar politsiya bilan yuzma-yuz, tarqalmoqchi emas

Bu yoshlar Gonkongda demokratik saylovlar talab qilmoqda. Pekin siyosatini qoralab, rahbarni mahalliy xalqning o'zi tanlashi shart, deydi ular. Talabalar chodirlar qurib olgan, shu yerda tunashayapti. Maqsad tinchlik, deydi ular, "hukumat bizning dardimizni eshitsin". Pekin nazarida ularning talabi asossiz.
Fotogalereya

Fotogalereya Kobani uchun janglar davom etmoqda

Suriyaning Kobani shahrida "Islomiy davlat" va kurd jangchilari o'rtasida qonli janglar davom etmoqda. Tinch aholining katta qismi qo'shni Turkiyaga qochib o'tgan.
Fotogalereya

Fotogalereya AQShda Ebola bilan xastalanganlar soni ikkitaga yetdi

O'tgan hafta AQShning Texas shtati kasalxonasida bir bemor Ebola virusidan vafot etgan edi. Unga qaragan ikki hamshira ham virusni yuqtirgani aniqlandi. Ayni paytda dunyo bo'ylab kasallikka qarshi kurash choralari kuchaytirilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kobani shahri uchun janglar avjida, Suriya

Suriyaning Turkiya bilan chegaradosh Kobani shahri "Islomiy davlat" bilan olishmoqda. Amerika havo hujumlari orqali kurd jangchilariga ko'maklashmoqda. Turkiya bu urushga aralashmoqchi emas, lekin "Islomiy davlat" ga qarshi AQSh boshliq xalqaro koalitsiyaga kirgan.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI