Shanba, 19-aprel, 2014 Toshkent vaqti: 11:59

Xalqaro

Eron Afg'onistonda o'z ta'sirini oshirishga urinmoqda

Eronning Islomiy Ozod universiteti Kobulda o'z filialini ochgan.
Eronning Islomiy Ozod universiteti Kobulda o'z filialini ochgan.
Matn hajmi - +
Amerika Ovozi
AQSh harbiy kuchlarining Afg’onistonni tark etish muddati yaqinlashar ekan, Amerikaning 2014-yildan so’ng bu o’lkadagi roli qanday bo’lishi muhokamada. Ayni paytda Afg’onistonga qo’shni Eronning hududda o’z ta’sirini oshirishga urinayotgani haqida ma’lumotlar bor.
­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­

Kobul shahrining Dorul Omon ko’chasida katta bir masjid bor. Uning ortidagi bir necha binoda Xotamul Nabiyin Islom universiteti, madrasa hamda talabalar yotoqxonasi joylashgan. Shia mazhabi ta’limini beradigan mazkur o’quv dargohlari Eron tomonidan moliyalanadi.
 
Kobul g’arbidagi mahallalarda, asosan, shia afg’onlar istiqomat qiladi. Ularning aksariyati Tolibon rejimi qulagandan so’ng Erondan qaytib kelgan qochqinlar. 1979-yilgi Eron islomiy inqilobi yetakchisi Imom Xo’mayniy nomidagi jamg’arma bu yerda muhtojlarga moddiy yordam beradi. Shu atrofdagi Dashti Barchi mahallasida ham shialar yashaydi. Ular aholisi, asosan, sunniylar bo’lgan Afg’onistonda diniy ozchilik hisoblanadi.
 
Sobiq diplomat va siyosiy tahlilchi Ahmad Saidiy fikricha, Eronning ta’siri mamlakatda tobora ko’proq ko’zga tashlanmoqda.

“Afg’oniston Eron ta’siri qamalida. Hozir Eronga moyil oltida telekanal, 21 ta radio va ko’plab nashrlar faoliyat olib bormoqda. Qurolli kurashdan ko’ra ma’naviy jang muhimroq ekanini ular yaxshi biladi”, - deydi afg’onistonlik tahlilchi.
 
Yana bir ekspert Xolid Maftunning aytishicha, Eron strategiyasi oz sonli shialarni o’z tomoniga og’dirib, mamlakatda AQSh va G’arb ta’sirini yengishga qaratilgan.
 
“Ularning uzoq muddatli rejasi Eron rejimi va madaniyatini targ’ib qiluvchi odamlarni tarbiyalash. Qisqa va o’rta muddatli maqsadi esa Afg’onistondagi AQSh harbiy kuchlariga zarar yetkazish”, - deydi Maftun.
 
Bu, tabiiyki, Vashingtonni tashvishga soladi. Iroqda AQSh kuchlari mamlakatni tark etishi bilan eronparast guruhlarning hukumatga kelgani ularga yaxshi saboq bo’ldi.
 
Ayni paytda Eron va Afg’oniston o’rtasida munosabatning bo’lishi tabiiy. Urush paytida milliondan ortiq afg’on Erondan boshpana topdi.  Uzoq yillar u yerda yashagan qochoqlar bugun Afg’onistonga qaytmoqda. Ayrimlari o’zlari bilan Eron madaniyati va diniy e’tiqodini ham olib kelmoqda.
 
Afg’oniston-Eron chegarasi deyarli 950 kilometr bo’lib, suv va havodek zarur yonilg’i mahsulotlari Afg’onistonga Erondan ana shu chegara orqali kirib keladi. Eron har yili salkam ikki milliard dollarlik tovar sotadi.

Afg’oniston Tashqi ishlar vazirining sobiq maslahatchisi Dovud Moradian Eronning Afg’onistondagi maqsadlarini uchga bo’ladi.
 
“Tabiiy manfaatlarga ega Eron bor. Ideologik mafkurasini sotishga urinayotgan Eron bor. Shuningdek, bu davlat diniy maqsadlarga ham ega. Shulardan ikkitasi Afg’oniston uchun muammo tug’diryapti”, - deydi Moradiyan.
 
Sobiq afg’on harbiysi va razvedkachisi Javed Ko’histoniyga ko’ra, Kobul va Vashington o’rtasida davom etayotgan muzokaralarda Afg’onistonning Eron va Pokiston bilan munosabatlari ham tilga olinadi.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
AQShda farzand boqib olgan o'zbekistonlik ona bilan suhbat- Boston, Massachussetts shtatii
X
19.04.2014
Boston va uning atrofida o'zbeklar boshqa katta shaharlarga qaraganda unchalik ko'p emas. Dunyoning bu qismlariga asosan talabalar kelib ketadi. Lekin bugun o'zbekistonlik oilalar yetib bormagan joy yo'q.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainadan suratlar

Sharqdagi to'qnashuvlarda o'lganlar, jarohat olganlar bor.
Fotogalereya

Fotogalereya Boston fojiasini eslab

O'tgan yilning 15-aprelida 25 mingga yaqin kishini bir joyga to'plagan marafon paytida yuz bergan portlash uch kishini hayotdan olib ketgan va 260 dan ortiq odam jarohatlangan edi.
Fotogalereya

Fotogalereya Nigeriyada qonli kun

Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainadan suratlar

Fotogalereya

Fotogalereya Vashingtonda olcha gulladi

Har yili aprel oyida Vashington shahri olcha gullari bilan burkanadi. Bir asr muqaddam Yaponiya tomonidan hadya qilingan ko’chatlar bugun Vashingtonning ramziy ko’rkiga aylangan. Olchaning gullash mavsumi har yili 10 kuncha davom etadi. Yilning bu davrida Vashington sayyohlar bilan to’ladi. Chunki ayni shu kunlarda poytaxt Olcha guli festivalini tashkil qiladi. Vashington bo’ylab yapon madaniyati kunlari o’tkaziladi. Musiqa va raqs, me’morchilik san’ati, urf-odatlar, kinolar namoyish etiladi. Yapon tili va adabiyoti ham targ’ib qilinadi. Yaponiyadan mehmonlar kelib, sahnada amerikaliklarni xushnud qiladi. Ikki xalq san’atini ifodalovchi asarlar namoyish etiladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Janubiy Afrika Respublikasi notinch

BMT Xavfsizlik Kengashi tobora notinch Janubiy Afrika Respublikasiga keng ko’lamli tinchlikparvar qo’shin safarbar etadi. Salkam 12 ming kishilik missiya tinch aholini himoya qilib, insonparvarlik yordami qatnovini ta’minlaydi. Mamlakatda mazhablararo adovat va zo’ravonlik minglab odamlarni hayotdan olib ketdi. Afrikalik olti ming va fransiyalik ikki ming qo’shin tinchlikni saqlay oladi, deydi BMT rasmiylari. Xalqaro qo’shinlar 15-sentabrda ishga kirishadi. AQShning BMTdagi elchisi Samanta Pauer shu hafta Markaziy Afrika Respublikasida bo’ldi. Qo’shma Shtatlar Afrika ittifoqi qo’shinlarini qo’llab quvvatlaydi; jahon hamjamiyati bu davlatga dadilroq yordam berishi lozim, deydi elchi. BMT, xususan, Markaziy Afrika Respublikasida 19 ming musulmon hayoti jiddiy tahdid ostida va ular mamlakatning xavfsiz hududlariga yoki xorijiy davlatga ko’chirilishi kerak, deya ogohlantiradi. Nasroniy jangarilar musulmon aholiga qarshi qonli hujumlarni boshlagandan beri o’n minglab musulmon poytaxtni va g'arbiy viloyatlarni tark etgan. Ayrim mahalliy rasmiylarning aytishicha, aholini ko’chirish choralari ixtilofni yanada kuchaytirib, mamlakatni parchalab yuborishi mumkin.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI