Dushanba, 20-oktyabr, 2014 Toshkent vaqti: 17:59

Siyosat

Afg’oniston taqdiri armiya qanchalik jips ekaniga bog’liq

Amerika Ovozi
Xalqaro koalitsiya 2014-yilda Afg’onistonni tark etadi. Sana yaqinlashgani sari “mahalliy armiya Tolibonga bas keladimi” degan savol tobora tez-tez yangrayapti. Sobiq afg’on harbiylarining aytishicha, etnik va siyosiy tarqoqlikdan ko’proq qo’rqish kerak.


Afg’oniston armiyasi 184 ming kishidan iborat. Politsiyada 146 ming odam xizmat qiladi.

Bu raqamlarga qarab afg’on qurolli kuchlari ekstremistlar xavfini yenga oladi, deb o’ylash mumkin.

Lekin sobiq harbiylar va mutasaddilarning ogohlantirishicha, 2014-yildan keyin Afg’onistonga xavf soladigan faqat Tolibon va terrorchilar emas. Mahalliy qo’mondonlar yana qurol to’plashga tushgan, bu esa hokimiyat uchun shafqatsiz kurashga aylanishi hech gapmas.

Hukumat, armiya va viloyatlarda mavjud etnik tarqoqlik fojeali oqibatlarga yetaklashi mumkin, deb hisoblaydi ekspertlar. G’azni viloyati sobiq hokimi Shir Xosti.

“2014-yildan keyin qurolli kuchlar tarqalib ketadi degan xavf bor. Chunki armiya safida bo’linish bor. Qaysidir qo’mondonlar shimoldan bo’lsa, hozirdanoq shimol tomonda ko’proq qurol-aslaha jamlashga o’tgan. Bu esa kelgusida jiddiy muammolarga yetaklaydi. Vaziyat qo’ldan chiqmasidanoq chora ko’rish kerak”, - deydi Xosti.

Afg’onistonning aksariyat viloyatlarida toliblar manzillari bor, biroq bosh qarorgohi aholisi asosan pashtulardan iborat janubdadir. Tojik, o’zbek va hazoralar yashovchi shimoliy shaharlarda esa mayda qurolli guruhlar, xususan, sobiq Shimoliy Alyans hukmron.

Kobuldagi harbiy mashq markazi rahbari, general Aminulla Patyaniy so’zlariga ko’ra, armiyaga endi yollanayotganlar har xil millat vakillari.

“Pashtu, tojik, o’zbek, hazora, baluj, nuristoniy – Afg’oniston xalqining har bir farzandi askarlikka o’qishi mumkin”, - deydi general.

Sovet Ittifoqi qo’shinlari 1989-yilda Afg’onistondan ketgach, mamlakat qonli fuqaro urushiga tortilib, elatlar adovati dahshatli tus olgan edi.

Lekin tahlilchilar fikricha, 2014-yildan keyin bu hol takrorlanadi deyish noto’g’ri. Afg’onistonda fuqaro institutlari nisbatan mustahkam, bundan tashqari, Amerikaning 10 ming askari mamlakatda qolishi kutilmoqda. Armiya qanchalik jips ekani ham muhim, deydi ular.

G’azni viloyati sobiq hokimi Shir Xosti qurolli kuchlar safida pashtular kam, qo’mondonlar esa asosan shimoldan, deydi.
Qaysidir qo’mondonlar shimoldan bo’lsa, hozirdanoq shimol tomonda ko’proq qurol-aslaha jamlashga o’tgan.


Siyosiy tahlilchi Xolid Maftunning aytishicha, Afg’oniston xavfsizlik kuchlari, mudofaa va ichki ishlar vazirliklarida muayyan siyosiy va etnik guruhlarga imtiyoz bor.

Xalqaro qo’shinlar ketgach, bu hol elatlararo adovatda aks etishi aniq, deydi u.

“AQSh askarlari Afg’onistondan ketsa, mahalliy armiya qulaydi. Bir hafta emas, bir oyda bo’lar bu ish. O’rnini kim bosadi? Tolibon-da!” - deydi u.

Maftun so’zlariga ko’ra, koalitsiya ketishi munosabati bilan mayda jangchi guruhlar qurol-aslaha to’plashga kirishgani rost. 30 yildan oshibdiki, urush domida yashayotgan, afyun savdosi gullab-yashnagan davlatda quroldan ko’pi yo’q, deydi u.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Amerika Manzaralari/Exploring America, October 20, 2014i
X
20.10.2014 10:40
Har dushanba Toshkent vaqti bilan 15:30 da sun'iy yo'ldosh orqali uzatiladigan 30 daqiqali ko'rsatuv Amerikadagi siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy manzara bilan tanishtiradi. Qolaversa, Qo'shma Shtatlar - Markaziy Osiyo davlatlari orasidagi aloqalarni tahlil qiladi.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Gonkongda minglab namoyishchilar politsiya bilan yuzma-yuz, tarqalmoqchi emas

Bu yoshlar Gonkongda demokratik saylovlar talab qilmoqda. Pekin siyosatini qoralab, rahbarni mahalliy xalqning o'zi tanlashi shart, deydi ular. Talabalar chodirlar qurib olgan, shu yerda tunashayapti. Maqsad tinchlik, deydi ular, "hukumat bizning dardimizni eshitsin". Pekin nazarida ularning talabi asossiz.
Fotogalereya

Fotogalereya Kobani uchun janglar davom etmoqda

Suriyaning Kobani shahrida "Islomiy davlat" va kurd jangchilari o'rtasida qonli janglar davom etmoqda. Tinch aholining katta qismi qo'shni Turkiyaga qochib o'tgan.
Fotogalereya

Fotogalereya AQShda Ebola bilan xastalanganlar soni ikkitaga yetdi

O'tgan hafta AQShning Texas shtati kasalxonasida bir bemor Ebola virusidan vafot etgan edi. Unga qaragan ikki hamshira ham virusni yuqtirgani aniqlandi. Ayni paytda dunyo bo'ylab kasallikka qarshi kurash choralari kuchaytirilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kobani shahri uchun janglar avjida, Suriya

Suriyaning Turkiya bilan chegaradosh Kobani shahri "Islomiy davlat" bilan olishmoqda. Amerika havo hujumlari orqali kurd jangchilariga ko'maklashmoqda. Turkiya bu urushga aralashmoqchi emas, lekin "Islomiy davlat" ga qarshi AQSh boshliq xalqaro koalitsiyaga kirgan.
Fotogalereya

Fotogalereya Shimoliy Koreya rahbari ommaga ko'rindi

Ikki oydan beri jamoatchilikka ko'rinmagan Kim Chen Unning yangi suratlari paydo bo'ldi. Ularni Shimoliy Koreya Markaziy Axborot Agentligi tarqatmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Ebola balosi... Afrika g'arbidagi bugungi manzara

Kasallik 4000 dan oshiq odamni hayotdan olib ketdi. Bir necha davlat vahima va qo'rquvda. Yordam berilmoqda, ammo kasallik hozircha bedavo.
Fotogalereya

Fotogalereya Suriyaning Kobani shahri hayot uchun kurashmoqda

Hozirda, mahalliy manbalarga ko'ra, shaharning 40 foizi "Islomiy davlat" qolida. Kobanida kamida 700 fuqaro bor va terror tizimi ularni qatl etishi turgan gap, deya bildirmoqda BMT.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI