Chorshanba, 16-aprel, 2014 Toshkent vaqti: 21:12

Xalqaro

Neft va gazga boy mamlakatlar xavfsizligi yanada dolzarblashgan

Jazoirdagi gaz koni. 22-yanvar 2013
Jazoirdagi gaz koni. 22-yanvar 2013

Multimedia

Audio
Matn hajmi - +
Amerika Ovozi
Yaqinda Jazoirdagi tabiiy gaz inshootida jangarilar mahalliy va xorijiy ishchilarni garovga olib, reyd paytida 80 dan ziyod odam nobud bo’ldi. Afrika tarixidagi eng dahshatli fojialardan biri bu.
Afrika, neft va xavfsizlik/Shohruh Hamro
Afrika, neft va xavfsizlik/Shohruh Hamroi
|| 0:00:00
...
 
🔇
X

Inshootga egalik qiluvchi kompaniyalardan biri “British Petroleum” xavfsizlik qoidalarini qayta ko’rib chiqmoqda. Tahlilchilar fikricha, hukumatlar ham tinchlik va barqarorlikni ta’minlashga jiddiy e’tibor qaratishi kerak.

“British Petroleum” rahbari Bob Dadlining e’tirof etishicha, kompaniyaga hech qachon bunday ko’lamda hujum uyushtirilmagan. O’lganlar orasida Jazoir, AQSh, Britaniya, Yaponiya va Norvegiya fuqarolari bor.

Bunday xurujlar, ishchilarni garovga olishlar Afrika bo’ylab tez-tez kuzatilmoqda, ayniqsa, tabiiy resurslarga boy, ammo o’z xavfsizligini ta’minlashga ojiz, infratuzilmasi rivojlanmagan mamlakatlarda.

Masalan, Jazoir, Nigeriya va Angola iqtisodi energiya eksportiga tayanadi. Milliy byudjetga katta daromad olib keladigan bu soha xatar manbai ekani ham hukumatlarga tobora ayon. So’nggi besh yilda qit’a bo’ylab o’nlab ishchilar o’g’irlab ketildi, garovga olindi va o’ldirildi.

Shimoliy Afrikada al-Qoida bilan hamkor guruhlar uchun bu o’ziga xos biznes – bu orqali mo’maygina pul topishadi. Yoki Jazoirda bo’lgani kabi maqsad siyosiy ham bo’lishi mumkin. Nigeriyaning neftga boy hududlarida faol bir jangari guruh tenglik bayrog’i ostida hujumlar uyushtiradi. Angoladagi bo’lginchilar esa mamlakatdan ajralib chiqish uchun.

Pirovardida maqsad qandayligidan qat’i nazar ular neft va gaz inshootlariga hujumlar orqali bir narsaga intiladi – xalqaro hamjamiyat e’tiborini o’ziga tortish va nufuzini oshirish, deydi Balaji Srimulanatan, mudofaa va xavfsizlik bo’yicha mutaxassis.

Natijada neft va gaz sektorida xavfsizlikni ta’minlovchi kompaniyalar xizmatiga talab oshib bormoqda. 2011-yilda ular 18 milliard dollar daromad qilgan. 2021-yilga borib bu raqam 31 milliard dollarga o’sishi kutilmoqda.

“Afrikada katta biznesga ega “British Petroleum” va “Shell” kabi neft kompaniyalari o’z inshootlarini mudofaa etish uchun katta mablag’ ajratmoqda. Tahdidlarga qarshi zamonaviy texnologiyalar qo’llanadi. Ammo milliy iqtisodi neft va gazga bog’langan bo’la turib, bu muammoga jiddiy yondashmayotgan mamlakatlar kam emas. Bu iqtisodiyotga jiddiy zarar yetkazishi shubhasiz”, - deydi tahlilchi.

Uning maslahati - Afrika hukumatlari bir yoqadan bosh chiqarib, strategik inshootlarni himoya qiladigan qo’shin tuzishi kerak.

Janubiy Afrikadagi Xavfsizlik tadqiqotlari instituti olimasi Anneli Buta deydiki, Jazoirdagi fojia ketidan hamma hushyor tortdi. Jangari guruhlarning neft va gaz konlariga hujumlari boshqa bir muammoni, bu jamiyatlardagi nuqsonlarni fosh etmoqda.

“Aslida masala negizida xalq haqida qayg’urmaslik, odamlarning eng oddiy ehtiyojlarini qondirmaslik yotadi. Buning uchun xalqaro kompaniyalar emas, mahalliy hukumatlar javobgar. Janubiy Afrika bo’ladimi, Nigeriya, Jazoir yoki Mali, hukumat layoqatli bo’lishi kerak”, - deydi suhbatdosh.

“British Petroleum” va “Shell” xavfsizlik bobida qanday choralar ko’rilajagini hozircha bildirmadi. Shunisi aniqki, neft va gaz zaxiralariga boy Afrikada biznes to’xtamaydi.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Bill Geyts va xayriya - Bill Gates philanthrophyi
X
16.04.2014
Bostondagi mashhur universitetlarda o'qib, ularni tashlab o'z bizneslarini ochib, milliarderlar va zamon ixtirochilariga aylangan shaxslar orasida Bill Geyts alohida o'ringa ega. U nafaqat dunyodagi eng boy shaxslardan biri balki saxovatpeshalikda ham yetakchi.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Boston fojiasini eslab

O'tgan yilning 15-aprelida 25 mingga yaqin kishini bir joyga to'plagan marafon paytida yuz bergan portlash uch kishini hayotdan olib ketgan va 260 dan ortiq odam jarohatlangan edi.
Fotogalereya

Fotogalereya Nigeriyada qonli kun

Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainadan suratlar

Fotogalereya

Fotogalereya Vashingtonda olcha gulladi

Har yili aprel oyida Vashington shahri olcha gullari bilan burkanadi. Bir asr muqaddam Yaponiya tomonidan hadya qilingan ko’chatlar bugun Vashingtonning ramziy ko’rkiga aylangan. Olchaning gullash mavsumi har yili 10 kuncha davom etadi. Yilning bu davrida Vashington sayyohlar bilan to’ladi. Chunki ayni shu kunlarda poytaxt Olcha guli festivalini tashkil qiladi. Vashington bo’ylab yapon madaniyati kunlari o’tkaziladi. Musiqa va raqs, me’morchilik san’ati, urf-odatlar, kinolar namoyish etiladi. Yapon tili va adabiyoti ham targ’ib qilinadi. Yaponiyadan mehmonlar kelib, sahnada amerikaliklarni xushnud qiladi. Ikki xalq san’atini ifodalovchi asarlar namoyish etiladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Janubiy Afrika Respublikasi notinch

BMT Xavfsizlik Kengashi tobora notinch Janubiy Afrika Respublikasiga keng ko’lamli tinchlikparvar qo’shin safarbar etadi. Salkam 12 ming kishilik missiya tinch aholini himoya qilib, insonparvarlik yordami qatnovini ta’minlaydi. Mamlakatda mazhablararo adovat va zo’ravonlik minglab odamlarni hayotdan olib ketdi. Afrikalik olti ming va fransiyalik ikki ming qo’shin tinchlikni saqlay oladi, deydi BMT rasmiylari. Xalqaro qo’shinlar 15-sentabrda ishga kirishadi. AQShning BMTdagi elchisi Samanta Pauer shu hafta Markaziy Afrika Respublikasida bo’ldi. Qo’shma Shtatlar Afrika ittifoqi qo’shinlarini qo’llab quvvatlaydi; jahon hamjamiyati bu davlatga dadilroq yordam berishi lozim, deydi elchi. BMT, xususan, Markaziy Afrika Respublikasida 19 ming musulmon hayoti jiddiy tahdid ostida va ular mamlakatning xavfsiz hududlariga yoki xorijiy davlatga ko’chirilishi kerak, deya ogohlantiradi. Nasroniy jangarilar musulmon aholiga qarshi qonli hujumlarni boshlagandan beri o’n minglab musulmon poytaxtni va g'arbiy viloyatlarni tark etgan. Ayrim mahalliy rasmiylarning aytishicha, aholini ko’chirish choralari ixtilofni yanada kuchaytirib, mamlakatni parchalab yuborishi mumkin.
Fotogalereya

Fotogalereya Pensilvaniyadagi maktabda fojea

Pensilvaniya shtati, Murisvil shahridagi Franklin o'rta maktabida o'quvchi 19 bola va yana bir kishini pichoqlagan. To'rt odamning ahvoli og'ir, deydi politsiya.
Fotogalereya

Fotogalereya Pokistonda yo'lovchi poyezdi portladi

Pokiston janubi-g'arbidagi temiryo'l bekatida yo'lovchi poyezdi portlab, o'nlab odamlar halok bo'lgan.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI