Payshanba, 24-iyul, 2014 Toshkent vaqti: 13:25

Xalqaro

Neft va gazga boy mamlakatlar xavfsizligi yanada dolzarblashgan

Jazoirdagi gaz koni. 22-yanvar 2013
Jazoirdagi gaz koni. 22-yanvar 2013

Multimedia

Audio
Amerika Ovozi
Yaqinda Jazoirdagi tabiiy gaz inshootida jangarilar mahalliy va xorijiy ishchilarni garovga olib, reyd paytida 80 dan ziyod odam nobud bo’ldi. Afrika tarixidagi eng dahshatli fojialardan biri bu.
Afrika, neft va xavfsizlik/Shohruh Hamro
Afrika, neft va xavfsizlik/Shohruh Hamroi
|| 0:00:00
...
 
🔇
X

Inshootga egalik qiluvchi kompaniyalardan biri “British Petroleum” xavfsizlik qoidalarini qayta ko’rib chiqmoqda. Tahlilchilar fikricha, hukumatlar ham tinchlik va barqarorlikni ta’minlashga jiddiy e’tibor qaratishi kerak.

“British Petroleum” rahbari Bob Dadlining e’tirof etishicha, kompaniyaga hech qachon bunday ko’lamda hujum uyushtirilmagan. O’lganlar orasida Jazoir, AQSh, Britaniya, Yaponiya va Norvegiya fuqarolari bor.

Bunday xurujlar, ishchilarni garovga olishlar Afrika bo’ylab tez-tez kuzatilmoqda, ayniqsa, tabiiy resurslarga boy, ammo o’z xavfsizligini ta’minlashga ojiz, infratuzilmasi rivojlanmagan mamlakatlarda.

Masalan, Jazoir, Nigeriya va Angola iqtisodi energiya eksportiga tayanadi. Milliy byudjetga katta daromad olib keladigan bu soha xatar manbai ekani ham hukumatlarga tobora ayon. So’nggi besh yilda qit’a bo’ylab o’nlab ishchilar o’g’irlab ketildi, garovga olindi va o’ldirildi.

Shimoliy Afrikada al-Qoida bilan hamkor guruhlar uchun bu o’ziga xos biznes – bu orqali mo’maygina pul topishadi. Yoki Jazoirda bo’lgani kabi maqsad siyosiy ham bo’lishi mumkin. Nigeriyaning neftga boy hududlarida faol bir jangari guruh tenglik bayrog’i ostida hujumlar uyushtiradi. Angoladagi bo’lginchilar esa mamlakatdan ajralib chiqish uchun.

Pirovardida maqsad qandayligidan qat’i nazar ular neft va gaz inshootlariga hujumlar orqali bir narsaga intiladi – xalqaro hamjamiyat e’tiborini o’ziga tortish va nufuzini oshirish, deydi Balaji Srimulanatan, mudofaa va xavfsizlik bo’yicha mutaxassis.

Natijada neft va gaz sektorida xavfsizlikni ta’minlovchi kompaniyalar xizmatiga talab oshib bormoqda. 2011-yilda ular 18 milliard dollar daromad qilgan. 2021-yilga borib bu raqam 31 milliard dollarga o’sishi kutilmoqda.

“Afrikada katta biznesga ega “British Petroleum” va “Shell” kabi neft kompaniyalari o’z inshootlarini mudofaa etish uchun katta mablag’ ajratmoqda. Tahdidlarga qarshi zamonaviy texnologiyalar qo’llanadi. Ammo milliy iqtisodi neft va gazga bog’langan bo’la turib, bu muammoga jiddiy yondashmayotgan mamlakatlar kam emas. Bu iqtisodiyotga jiddiy zarar yetkazishi shubhasiz”, - deydi tahlilchi.

Uning maslahati - Afrika hukumatlari bir yoqadan bosh chiqarib, strategik inshootlarni himoya qiladigan qo’shin tuzishi kerak.

Janubiy Afrikadagi Xavfsizlik tadqiqotlari instituti olimasi Anneli Buta deydiki, Jazoirdagi fojia ketidan hamma hushyor tortdi. Jangari guruhlarning neft va gaz konlariga hujumlari boshqa bir muammoni, bu jamiyatlardagi nuqsonlarni fosh etmoqda.

“Aslida masala negizida xalq haqida qayg’urmaslik, odamlarning eng oddiy ehtiyojlarini qondirmaslik yotadi. Buning uchun xalqaro kompaniyalar emas, mahalliy hukumatlar javobgar. Janubiy Afrika bo’ladimi, Nigeriya, Jazoir yoki Mali, hukumat layoqatli bo’lishi kerak”, - deydi suhbatdosh.

“British Petroleum” va “Shell” xavfsizlik bobida qanday choralar ko’rilajagini hozircha bildirmadi. Shunisi aniqki, neft va gaz zaxiralariga boy Afrikada biznes to’xtamaydi.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
G'azoda tinch aholi orasida qurbonlar oshmoqdai
X
24.07.2014 03:14
Uch haftadirki, Isroil G’azoga raketa yog’dirishda davom etmoqda. Falastinliklar orasida o’lganlar soni 600 dan oshgan. Aksariyati oddiy fuqarolar, ayollar va bolalar. Isroilda esa qurbonlar soni 30 ga yaqinlashgan.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Isroil amalga oshirgan havo hujumi ketidan G'azodagi ko'rinish. 23-iyul, 2014-yil.
  • Falastinlik o'g'il Isroil havo hujumida o'lgan otasiga motam tutayapti. 23-iyul, 2014-yil.
  • Amerika Davlat kotibi Jon Kerri Quddusda BMT Bosh kotibi Pan Gi Mun bilan ko'rishdi. 23-iyul, 2014-yil.
  • Tel-Aviv aeroporti, Isroil.
  • HAMAS otgan raketa Tel-Aviv aeroporti yoniga tushganidan keyin reyslar bekor qilingan. 23-iyul, 2014-yil.
  • G'azo sektori.
  • Falastinlik o't o'chiruvchi.
  • Falastinlik qutqaruvchilar Isroil havo hujumidan keyin vayronalarni ko'zdan kechirayapti.
  • G'azo sektori.
  • Jangda o'lgan isroillik askarni xotirlashmoqda.
  • G'azoga hujum ketidan manzara.
Fotogalereya

Fotogalereya BMT Xavfsizlik kengashi G'azoda otishmani zudlik bilan to'xtatishga chaqirdi

BMT Xavfsizlik kengashi Isroil va XAMASni o'zaro otishmani zudlik bilan to'xtatishga chaqiruvchi qaror qabul qildi. G'azoda ikki haftadan beri davom etayotgan havo hujumlarida 500 dan ziyod falastinlik halok bo'lgan, Isroil tomonidan esa bir necha askar o'lgan.
Fotogalereya

Fotogalereya Kunning suratlari - 20-iyul, 2014-yil

Kunning muhim voqealari va dunyoning turli burchaklaridagi manzara suratlarda.
Fotogalereya

Fotogalereya O'zbekistonlik ustalar Santa Fe xalqaro festivalida

Amerikaning Nyu-Meksiko shtatidagi Santa-Fe shahrida har yili o’tadigan usta hunarmandlar festivali (Santa Fe International Folk Art Market) nufuzli davra hisoblanadi. Unga taklif qilingan chevar, kashtado’z yoki sozandaning ijodi so’zsiz tan olinadi. Qaysi davlatda bo’lmasin ularning mahsuloti darrov qo’lma qo’l bo’lib ketadi. Bu yilgi yarmarkada O’zbekistondan 25 kishi qatnashdi - eng katta jamoalardan biri. 11-13-iyul kunlari o’tgan tadbirda ustalar bir-biri bilan tanishdi, tajriba almashdi, mahsulotini sotdi, yangi xaridor va hamkorlar topdi va vatanga daromad bilan qaytdi. Bu esa, deydi hunarmandlar, yangi imkoniyatlarga yo’l ochadi. Yangi ish o’rinlari, ta’lim dasturlari, mustaqil faoliyat, erkin nafas va yurt taraqqiyoti uchun hissa degani bu.
Fotogalereya

Fotogalereya MH17 - Ukraina osmonida urib tushirilgan samolyot qoldiqlari va bugungi manzara

Ukraina hukumati Rossiyani ikki kun oldin Donetskda urib tushirilgan yo’lovchi samolyot qoldiqlari orasidan ashyoviy dalillarni yo’q qilishda separatistlarga yordam berayotganlikda ayblamoqda. Malayziya havo yo’llariga tegishli samolyot ichida 298 odam bo’lgan. Hammasi o’lgan. AQSh hukumatining tasdiqlashicha, samolyot yerdan nishonga olingan.
Fotogalereya

Fotogalereya Isroil piyoda kuchlari G'azoda hujumlarni davom ettirmoqda

8-iyulda boshlangan operatsiyada hozirgacha 300 dan oshiq falastinlik o’lgan. Uch kundirki, Isroil kuchlari G'azo sektorida yuzlab manzillarni o'qqa tutmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Dunyo ahli Ukrainadagi fojeadan dahshatda, 295 odam halok bo'lgan

Yo'lovchilardan 173 nafari Niderlandiya, 44 kishi Avstraliya, 12 odam Indoneziya, shuningdek, Britaniya, Germaniya, Belgiya, Kanada, Yangi Zelandiya va Filippin fuqarolaridir. AQSh razvedka agentliklarining tasdiqlashicha, samolyot raketa bilan urib tushirilgan va aynan Ukraina sarhadidan turib nishonga olingan. Samolyot havoda portlagan. Ukraina qurolli kuchlari bunday vositaga ega emas, deydi Amerika rasmiylari. Gumon shuki, samolyotni o'qqa olganlar - rusparast bo'lginchilar.
Fotogalereya

Fotogalereya AQShga noqonuniy kirib kelayotgan muhojir bolalar

AQShning janubiy chegaralarida noqonuniy muhojirlar muammosi gumanitar inqiroz sifatida baholanmoqda. Chegarani kesib o'tganlar orasida 50 mingdan ortiq voyaga yetmagan bola bor. Ular mahalliy va federal hukumat uchun yangi muammolarni keltirib chiqarmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainada Malayziya samolyoti quladi

Boeing-777 samolyoti 280 yo'lovchi va 15 ekipaj a'zolari bilan Amsterdamdan Kuala Lumpurga uchayotgan bo'lgan. Ukraina hukumati va isyonchilar bir-birini ayblamoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Isroil Falastin ahliga: tirik qolishni istasangiz, qoching!

Isroil G'azo sektorini havodan o'qqa tutishda davom etarkan, BMT uni va unga qarshi raketa otayotgan HAMASni sulh tuzishga undamoqda. AQSh vositachilik qilishga tayyor. Tomonlar murosadan yiroq. Isroil G'azo ahlini jon saqlash uchun uylarini tark etishga chaqirmoqda. HAMAS jangarilarini qirib tashlamaguncha, hujumlar to'xtamaydi, deya bildirmoqda bu davlat rasmiylari. Hozirgacha 200 dan oshiq odamning yostig'i qurigan.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI