Yakshanba, 26-oktyabr, 2014 Toshkent vaqti: 06:50

Xalqaro

Neft va gazga boy mamlakatlar xavfsizligi yanada dolzarblashgan

Jazoirdagi gaz koni. 22-yanvar 2013
Jazoirdagi gaz koni. 22-yanvar 2013

Multimedia

Audio
Amerika Ovozi
Yaqinda Jazoirdagi tabiiy gaz inshootida jangarilar mahalliy va xorijiy ishchilarni garovga olib, reyd paytida 80 dan ziyod odam nobud bo’ldi. Afrika tarixidagi eng dahshatli fojialardan biri bu.
Afrika, neft va xavfsizlik/Shohruh Hamro
Afrika, neft va xavfsizlik/Shohruh Hamroi
|| 0:00:00
...
 
🔇
X

Inshootga egalik qiluvchi kompaniyalardan biri “British Petroleum” xavfsizlik qoidalarini qayta ko’rib chiqmoqda. Tahlilchilar fikricha, hukumatlar ham tinchlik va barqarorlikni ta’minlashga jiddiy e’tibor qaratishi kerak.

“British Petroleum” rahbari Bob Dadlining e’tirof etishicha, kompaniyaga hech qachon bunday ko’lamda hujum uyushtirilmagan. O’lganlar orasida Jazoir, AQSh, Britaniya, Yaponiya va Norvegiya fuqarolari bor.

Bunday xurujlar, ishchilarni garovga olishlar Afrika bo’ylab tez-tez kuzatilmoqda, ayniqsa, tabiiy resurslarga boy, ammo o’z xavfsizligini ta’minlashga ojiz, infratuzilmasi rivojlanmagan mamlakatlarda.

Masalan, Jazoir, Nigeriya va Angola iqtisodi energiya eksportiga tayanadi. Milliy byudjetga katta daromad olib keladigan bu soha xatar manbai ekani ham hukumatlarga tobora ayon. So’nggi besh yilda qit’a bo’ylab o’nlab ishchilar o’g’irlab ketildi, garovga olindi va o’ldirildi.

Shimoliy Afrikada al-Qoida bilan hamkor guruhlar uchun bu o’ziga xos biznes – bu orqali mo’maygina pul topishadi. Yoki Jazoirda bo’lgani kabi maqsad siyosiy ham bo’lishi mumkin. Nigeriyaning neftga boy hududlarida faol bir jangari guruh tenglik bayrog’i ostida hujumlar uyushtiradi. Angoladagi bo’lginchilar esa mamlakatdan ajralib chiqish uchun.

Pirovardida maqsad qandayligidan qat’i nazar ular neft va gaz inshootlariga hujumlar orqali bir narsaga intiladi – xalqaro hamjamiyat e’tiborini o’ziga tortish va nufuzini oshirish, deydi Balaji Srimulanatan, mudofaa va xavfsizlik bo’yicha mutaxassis.

Natijada neft va gaz sektorida xavfsizlikni ta’minlovchi kompaniyalar xizmatiga talab oshib bormoqda. 2011-yilda ular 18 milliard dollar daromad qilgan. 2021-yilga borib bu raqam 31 milliard dollarga o’sishi kutilmoqda.

“Afrikada katta biznesga ega “British Petroleum” va “Shell” kabi neft kompaniyalari o’z inshootlarini mudofaa etish uchun katta mablag’ ajratmoqda. Tahdidlarga qarshi zamonaviy texnologiyalar qo’llanadi. Ammo milliy iqtisodi neft va gazga bog’langan bo’la turib, bu muammoga jiddiy yondashmayotgan mamlakatlar kam emas. Bu iqtisodiyotga jiddiy zarar yetkazishi shubhasiz”, - deydi tahlilchi.

Uning maslahati - Afrika hukumatlari bir yoqadan bosh chiqarib, strategik inshootlarni himoya qiladigan qo’shin tuzishi kerak.

Janubiy Afrikadagi Xavfsizlik tadqiqotlari instituti olimasi Anneli Buta deydiki, Jazoirdagi fojia ketidan hamma hushyor tortdi. Jangari guruhlarning neft va gaz konlariga hujumlari boshqa bir muammoni, bu jamiyatlardagi nuqsonlarni fosh etmoqda.

“Aslida masala negizida xalq haqida qayg’urmaslik, odamlarning eng oddiy ehtiyojlarini qondirmaslik yotadi. Buning uchun xalqaro kompaniyalar emas, mahalliy hukumatlar javobgar. Janubiy Afrika bo’ladimi, Nigeriya, Jazoir yoki Mali, hukumat layoqatli bo’lishi kerak”, - deydi suhbatdosh.

“British Petroleum” va “Shell” xavfsizlik bobida qanday choralar ko’rilajagini hozircha bildirmadi. Shunisi aniqki, neft va gaz zaxiralariga boy Afrikada biznes to’xtamaydi.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Sonora sahrosi - AQSh-Meksika chegarasida - Water for Migrantsi
X
24.10.2014 23:59
Sonora dashti Shimoliy Amerikadagi eng issiq joylardan. Shunga qaramay Meksikadan chegarani kesib o’tmoqchi bo’lganlar ko’p hollarda aynan shu yerni tanlaydi. Safarga chiqqanlar orasida chanqoqlikdan nobud bo’lganlar kam emas. Bir mahalliy tashkilot suv ulasha boshlagan.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Kobani

  • Kobani

  • Turkiya-Suriya chegarasida

  • Bag'dod

  • Kanadalik askarlar Iroqqa yo'l olayapti.

Fotogalereya

Fotogalereya Suriya va Iroq

G'arb qo'llab-quvvatlovini olgan kurd jangchilari Turkiya orqali Suriyaga 1300 safdoshini jo'natishga hozirlik ko'rayapti. Iroqda va Suriyada janglar davom etmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Turkiya kurdlari qo'shni davlatdagi urushda o'lgan elatdoshlariga motam tutmoqda

Suriyaning Kobani shahri bir necha kundan beri jang maydoni. "Islomiy davlat" bilan qonli urush ketmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kanada parlamentida otishma, Ottavadan suratlar

Kanada poytaxtida urush qahramonlariga qo'yilgan yodgorlik oldida turgan askar otib ketilgan. Bu inshoot yaqinidagi parlament binosi ham xavf ostida degan ogohlantirishdan keyin evakuatsiya ishlari boshlangan. Harbiy soqchini nishonga olgan shaxs parlament tomon qochdi, deydi guvohlar. Imoratdan o'q ovozlari eshitilgan. Askarni otgan odam politsiya o'qidan o'lgan. Yaralangan askar ham kasalxonada jon bergan.
Fotogalereya

Fotogalereya Joko Vidodo, Indoneziya prezidenti qasamyod keltirdi

Indoneziyaning yangi rahbari, armiya yoki siyosiy elitaga aloqasi bo'lmagan, oddiy xalqdan chiqqan Joko Vidodo qasamyod keltirdi. 53 yoshli arbobni fuqaro Jokovi deb biladi, o'tmishda uy jihozlari sotib kun ko'rgan. Jakarta meri lavozimida islohotchi sifatida tanilgan.
Fotogalereya

Fotogalereya Kobanida janglar davom etmoqda - 20-oktabr, 2014-yil

Suriyaning Turkiya chegarasi yaqinidagi Kobani shahrida kurdlar va "Islomiy davlat" jangarilari o'rtasida kurash davom etmoqda. Turkiya Tashqi ishlar vaziri Mevlut Chavusho'g'lining aytishicha, Iroq kurdlarining "Islomiy davlat"ga qarshi kurashda Suriya kurdlariga ko'mak berish uchun Turkiya orqali chegarani kesib o'tishiga ruxsat berilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Gonkongda minglab namoyishchilar politsiya bilan yuzma-yuz, tarqalmoqchi emas

Bu yoshlar Gonkongda demokratik saylovlar talab qilmoqda. Pekin siyosatini qoralab, rahbarni mahalliy xalqning o'zi tanlashi shart, deydi ular. Talabalar chodirlar qurib olgan, shu yerda tunashayapti. Maqsad tinchlik, deydi ular, "hukumat bizning dardimizni eshitsin". Pekin nazarida ularning talabi asossiz.
Fotogalereya

Fotogalereya Kobani uchun janglar davom etmoqda

Suriyaning Kobani shahrida "Islomiy davlat" va kurd jangchilari o'rtasida qonli janglar davom etmoqda. Tinch aholining katta qismi qo'shni Turkiyaga qochib o'tgan.
Fotogalereya

Fotogalereya AQShda Ebola bilan xastalanganlar soni ikkitaga yetdi

O'tgan hafta AQShning Texas shtati kasalxonasida bir bemor Ebola virusidan vafot etgan edi. Unga qaragan ikki hamshira ham virusni yuqtirgani aniqlandi. Ayni paytda dunyo bo'ylab kasallikka qarshi kurash choralari kuchaytirilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kobani shahri uchun janglar avjida, Suriya

Suriyaning Turkiya bilan chegaradosh Kobani shahri "Islomiy davlat" bilan olishmoqda. Amerika havo hujumlari orqali kurd jangchilariga ko'maklashmoqda. Turkiya bu urushga aralashmoqchi emas, lekin "Islomiy davlat" ga qarshi AQSh boshliq xalqaro koalitsiyaga kirgan.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI