Chorshanba, 03-sentyabr, 2014 Toshkent vaqti: 04:42

AQSh-Markaziy Osiyo

Prezidentimiz Markaziy Osiyoga borsin, deydi amerikalik ekspertlar

Prezident Barak Obama Afg'onistonda, 1-may, 2012
Prezident Barak Obama Afg'onistonda, 1-may, 2012
Yaqinda Kongress huzurida Markaziy Osiyo xususida o’z mulohazalarini bildirgan ekspertlar nazarida, Vashington bu mintaqada faol harakat qilishi, har bir mamlakat bilan serqirra hamkorlikni yo’lga qo’yishi zarur. Strategik nuqtai-nazardan juda orqada qolib ketganmiz, deya tahlil qiladi bu olimlar.

Vakillar Palatasining Tashqi aloqalar qo’mitasida yangragan bayonotlar

Enders Uimbush (Wimbush) yaqingacha AQSh Xalqaro Teleradio Kengashi a’zosi edi. “Amerika Ovozi” va “Ozodlik” singari axborot vositalari bu agentlikning bir qismi. Uimbush hozirda Marshall Jamg’armasida siyosiy tahlil bo’limi rahbari. Kongress a’zolariga Markaziy Osiyo yuzasidan maslahat berib kelayotgan ziyolilardan.
 
Uning fikricha, AQSh qisqa muddatli maqsadlar ketidan chopib, ko’p hollarda katta imkoniyatlarni boy beradi. Manfaat ustida qayg’urganda, biz bilan hamkorlik qilishga shay tomonning manfaatlarini ham yodda tutish, ularning asl maqsadi va bugungi qiyinchiliklarini unutmaslik kerak, deydi u. Markaziy Osiyoga nisbatan Amerika olib borayotgan siyosat mana shu xato yondashuvni aks ettiradi. Mintaqa Xitoy, Rossiya, Turkiya, Eron, Pokiston va Hindiston orasidagi bag’oyat muhim bir hudud. Amerikaga tamoman tashqi, zarur bo’lganda kelib ishini bitirishga harakat qiladigan kuch sifatida qarashadi. Vashington region davlatlarini yaqin hamkor bo’lamiz deya ishontira olishi kerak, ana shundagina biror ijobiy o’zgarish yo’lida hissa qo’sha olishimiz mumkin, deydi Uimbush. 
 
O’zbekiston singari davlat bilan Afg’oniston sabab hamkorlik yaxshilangani sir emas, deydi amerikalik olimlar. Ishim bitdi, eshagim loydan o’tdi qabilida ish tutsak, ertaga biror muammo chiqqanida yana ishni boshidan yo’lga qo’yishga to’g’ri keladi.
 
Ariel Koen (Cohen) Vashingtonda “Heritage” Jamg’armasi deb nomlangan, konservativ siyosatni olg’a suruvchi ilmiy maskanda Yevrosiyo va energetika masalalarida izlanadi. Uning tahlilicha, Amerika mintaqa tabiiy boyliklarini jahon bozoriga osonroq va arzonroq yo’l bilan chiqarishda, yillar o’tibdiki, konkret yordam taklif qila olmadi. Bugun bu ishni Xitoy eplayapti.

AQSh Kongressi, VashingtonAQSh Kongressi, Vashington
x
AQSh Kongressi, Vashington
AQSh Kongressi, Vashington
Vashington biz faqat hamkormiz, o’yin o’ynamaymiz deb orqada qolib ketdi, deydi u. Amerika istasa, xavfsizlik, iqtisod, demokratiya va boshqaruv bobida birdek muhim rol o’ynay oladi, lekin buning uchun siyosiy iroda yetishmaydi, deydi olim.

Mintaqada, xususan O’zbekiston, Tojikiston va Turkmanistonda siyosiy organlar yaxshi shakllanmagan, juda zaif.

Amerika shu borada ulkan yordam ko’rsata oladi, ammo muzokaralarda bu deyarli tilga olinmaydigan mavzu, deydi Koen.

Amerikalik ekspertlar Markaziy Osiyo juda muhim deydi/Navbahor Imamova
Amerikalik ekspertlar Markaziy Osiyo juda muhim deydi/Navbahor Imamovai
|| 0:00:00
...
 
🔇
X


Shu kungacha AQShning biror prezidenti shu kungacha mintaqaga bormagan. Borishga fursat yetdi.
Ross Uilson (Wilson) Turkiyada elchilik qilgan va Yevropada Xavfsizlik va Hamkorlik Tashkilotida yuqori lavozimlarda ishlagan. 

Bugungi kunda u Vashingtondagi Atlantika Kengashi nomli siyosiy tahlil markazida Yevrosiyo bo’limi rahbari.

Uilson besh konkret taklif bilan chiqmoqda:
  1. Obama ma’muriyati har bir davlat bilan boshlagan yillik maslahatlashuvini davom ettirsin. Faqat xavfsizlik va harbiy emas, huquq va taraqqiyot mavzulariga ko’proq e’tibor qarating. Shu kungacha AQShning biror prezidenti mintaqaga bormagan. Borishga fursat yetdi.
  2. Elchilarning roli va vakolatini oshirish kerak. Shuningdek, Oq Uyda Milliy Xavfsizlik Kengashi qoshida Markaziy Osiyo bilan shug’ullanadigan alohida bir idora ochib, maxsus direktor tayinlash kerak. Hozir bu ish Rossiya uchun mas’ul kishining bo’ynida. Bu xato.
  3. Demokratiya, inson huquqlari va qonun ustuvorligi targ’ibotini kuchaytirishda savdo va sarmoya singari instrumentlardan foydalanish kerak. Samarali biznes va daromad oshkoralik talab qiladi. Chegaralarni ochish, transport va boshqa aloqalarni yaxshilash, axborot oqimini erkinlashtirish singari talablar qo’yadi. Amerika mana shu jihatlarni hisobga olgan holda, yangi strategiya tuzishi kerak.
  4. Yangi Ipak Yo’li deb gap sotishni bas qilib, agar bu loyiha jiddiy bo’lsa, uni amalga oshirish uchun prezident maxsus elchi tayinlasin. Rossiya, Xitoy, Yevropa Ittifoqi va xalqaro moliyaviy tashkilotlarni bir davraga to’plab, yangi savdo yo’llarini joriy etish va mavjud yo’nalishlarni rivojlantirish uchun nima qilish kerakligi haqida o’ylasin.
  5. Yevropada Xavfsizlik va Hamkorlik Tashkiloti Markaziy Osiyodagi nufuzini oshirish va AQSh bu borada yordam berishi kerak. Faqat kuzatuvchilik qilmay, bu organ elatlararo mojarolarning oldini olish, iqtisodiy hamkorlik, qoradori savdosiga qarshi kurash va boshqa sohalarda jonbozlik ko’rsatsin, odamlar uning foydasini ko’rsin.
Ross Uilson yana bir muhim faktga e’tibor qaratadi: Amerika Markaziy Osiyo taraqqiyoti uchun juda oz mablag’ sarflamoqda. 

Sabablar tushunarli, deydi keksa diplomat, lekin Afg’onistonda milliardlab dollar xarajat qilayotgan ekanmiz, qo’shni mintaqa rivoji uchun sal ko’proq pul ajratsak bo’lmaydimi, ayniqsa AQSh o’zi yuritadigan dasturlarga? 2002-yilda Vashington bu maqsadda 328 million dollar ajratgan. Oradan 10 yil o’tib, kelasi yil uchun hozir ma’muriyat Kongressdan atigi 96 million dollar so’ramoqda. Hamma narsa moliyaga borib taqalar ekan, qonunchilar mintaqada faolroq harakat qilaylik deb bong urishdan oldin hisob-kitobga bir qarab chiqsin, deydi u.

Kongress: Markaziy Osiyoda huquq va demokratiya targ'ibotini oshirish kerak/US-Central Asiai
|| 0:00:00
X
29.07.2012 03:30
Yaqinda AQSh Kongressi Vakillar Palatasining Tashqi aloqalar bo'yicha qo'mitasi vakillari Markaziy Osiyo bo'ylab safarda bo'ldi. Respublikachi kongressmen Den Berton (Dan Burton) boshliq delegatsiya Qozog'iston, Qirg'iziston, Tojikiston va O'zbekistonda prezident va vazirlar bilan uchrashdi. Aloqalarda Afg'onistondagi vaziyat, urushni tugatish rejasi va mintaqa davlatlari bilan bu borada ishlash asosiy o'rinda. Lekin qonunchilar va diplomatlarning qayd etishicha, inson huquqlari va demokratiya targ'iboti, shuningdek, biznes va iqtisodiy hamkorlik ham chetda qolmayapti. Kongressda kechgan muhokamadan Navbahor Imamova hikoya qiladi.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
"Islomiy davlat" va Amerika/ US-Terrorismi
X
01.09.2014 23:52
AQSh Mudofaa vaziri Chak Xeyglning aytishicha, avvaliga o'zini “Iroq va Shom islomiy davlati” deb atagan va endilikda qisqacha “Islomiy davlat” deya yuritilayotgan guruh boshqa terror tashkilotlariga qaraganda yaxshiroq qurollangan va harbiy jihatdan puxta.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Bosh vazirlikni topshirgan Nuri al-Malikiy Amirli shahrida xavfsizlik kuchlari va mahalliy fuqarolar davrasida, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Peshmerga kuchlari Tikrit yaqinidagi Sulaymon Bek shahrining "Islomiy davlat" jangarilaridan tortib olinganini nishonlamoqda, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Kurd peshmerga kuchlari hamda "Asaib Ahlul Haq" shia jangchilari Sulaymon Bek ustidan nazorat o'rnatdi, 1-sentabr, 2014-yil.
  • "Asaib Ahlul Haq" shia guruhi jangchisi otishmadan o'zini panaga olmoqda, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Sulaymon Bek shaharchasida "Islomiy davlat" jangari guruhi hamda kurd va shia jangchilari o'rtasida kuchli to'qnashuv yuz berdi, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Iroqning Inson huquqlari vaziri Muhammad Shia al-Sudaniy BMTning Yevropadagi idorasida o'tkazilgan Iroq bo'yicha maxsus yig'inda qatnashmoqda, Jeneva, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Iroq xavfsizlik kuchlari Bag'dod yaqinidagi Amirli shahrini qo'riqlamoqda, 31-avgust, 2014-yil.
  • Amirli shahri aholisi vertolyotlarda tinch joyga evakuatsiya qilindi, 29-avgust, 2014-yil.
Fotogalereya

Fotogalereya "Islomiy davlat" jangarilariga qarshi kurash davom etmoqda

Jangarilarning Iroq poytaxti Bag'dod yaqinidagi Amirli shahriga qilgan hujumi to'xtatib qolingan. Shuningdek, kurd peshmerga kuchlari hamda shia jangchilari Sulaymon Bekni jangarilar nazoratidan tortib olgan.
Fotogalereya

Fotogalereya Bugungi Bishkek, suratlarda

Sovet davrida Frunze, ungacha esa Pishpek, bugungi kunda esa Bishkek, Qirg'iziston poytaxti, o'tgan o'n yillikda ikki inqilob va qator namoyishlarga guvoh bo'ldi. Markaziy Osiyoning boshqa biror markazi yaqin o'tmishda bu qadar siyosiy voqealarni boshdan kechirmagan. Biroq Bishkek bir qarashda Sovet davridan beri ko'p o'zgarmagandek. Imoratlar, ko'chalar eskirgan. Kommunizm nishonalarini ko'rasiz atrofda. Qizig'i, globalizatsiya bobida ham orqada qolmagan. 900 mingga yaqin aholisi bilan Bishkek Qirg'izistonning metropolisi.
Fotogalereya

Fotogalereya Kaliforniya shimolida zilzila, 6 balda

24-avgust kuni Kaliforniya shtati shimolida yer qimirladi. Uning kuchi 6 balni tashkil etgan. Hududda azaldan zilzila ehtimoli yuqori. Binolar vayron bo'lgan, yong'inlar va elektr tarmoqlarida uzilish kuzatilgan. Hech kim o'lmagan. Lekin tunda yuz bergan tabiiy ofat aholi orasida katta vahima uyg'otgan. Zilzila ayniqsa Napa shahrida qattiq sezilgan.
Fotogalereya

Fotogalereya O'zbek shoirasi Zulfiya Boboyeva xonadonida - Tojikistonning Mujun qishlog'idan fotolavha

Tojikiston aholisining 24 foizi, ikki millondan ortig’ini o’zbeklar tashkil etadi. Ular orasida yuzdan ortiq shoir va ijodkorlar bor. Respublika shimolining O’zbekiston va Qirg’iziston bilan chegaradosh G’onchi nohiyasining so’lim Mujun qishlog’ida o’zbek adabiyotining yorqin yulduzlaridan biri, shoira Zulfiya Boboyeva yashaydi. So’g’d viloyat o’zbeklar ma’naviyat va ma’rifat markazi tashabbusi va G’onchi nohiyasi raisi Zafar Ismoilzodaning joriy yil 30-iyulidagi qarori bilan Tojikiston yozuvchilar uyushmasi a’zosi, Maftun Jo’ra nomidagi adabiy mukofot laureati Zulfiya Boboyevaning 60 yoshlik yubiley tantanalari bo'lib o'tdi. Tadbir uning xonadonida kechdi. Shoira yura olmaydi. Boshlang’ich maktabda o'qib yurganidan beri aravachaga mixlanib qolgan. Ijod uning hayoti mazmuniga aylangan. Yosh qizaloq she'rga havas qo’yib, mustaqil o’qib o’rganadi, ma’lumotli bo’ladi. O’zining she’riy satrlarida bitganidek: Bo’ldilar she’rim bayotim-sabrim saodati, Yo’g’rildi shu sabab ishqqa ko’nglimning toati!
Fotogalereya

Fotogalereya Tripolidagi xalqaro aeroport jangarilar qo'liga o'tdi

Muxolifatdagi islomiy guruhning qurollangan vakillari Liviya poytaxti Tripolidagi xalqaro aeroportni egallab oldi. Ular amaldagi parlament faoliyatini noqonuniy deb hisoblab, avvalgi Milliy Kongressning qayta tiklanishini talab qilmoqda.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI