Juma, 27-mart, 2015 Toshkent vaqti: 15:15

Siyosat

"Arab bahori" mintaqaga nima olib keldi?

Port Said, Misr, 28-yanvar, 2013
Port Said, Misr, 28-yanvar, 2013

Multimedia

Amerika Ovozi
Qohiraning "Tahrir" maydonidagi inqilobga ikki yil bo’ldi. Misrliklar bu sanani nishonlar ekan, ayrim mutaxassislar nazarida "Arab bahori" natijalari kutilganidek bo’lmadi, Yaqin Sharqda jiddiy o’zgarishlar yuz bermadi. 

Misr inqilobi nafaqat bu mamlakat, balki butun mintaqa xalqlariga katta umid va ishonch baxsh etgan edi.

Biroq g’alayonga ikki yil bo’libdiki, aholi turmush darajasi yaxshilanmadi. Hokimiyatga islomiy kuchlar keldi, dunyoviy qarashdagi guruhlar yangi hukumatni va’dalarining ustidan chiqmagani uchun tanqid qilmoqda.

Steysi Gutkovski, Yaqin Sharq bo’yicha mutaxassis: 

“Inqilob so’zida romantik bir ma’no bor. Uni eshitganimizda odatda Berlin devorining qulashi kabi dramatik hodisalarni tasavvur qilamiz. Vaholanki, mintaqada bunday hodisa kuzatilmadi. Jiddiy o’zgarish bo’lmadi”.  

Gutkovski fikricha, hukumatlar ag’darilib, yangi rahbarlar hokimiyatga kelgan jamiyatlarda ham odamlarning umidi puchga chiqdi.

Bundan tashqari shimoliy Afrikadagi jarayonlar dunyoning boshqa qismiga tarqalmadi. Masalan, Suriyada hukumat va muxolifat o’rtasida qonli to’qnashuvlar davom etmoqda, minglab fuqarolar nobud bo’ldi. Fors ko’rfazi bo’yidagi davlatlarda yakkahokim rahbarlar hali ham hokimiyat cho’qqisida. Xalq ularga qarshi ko’tarilgani yo’q. 

Bu mintaqada hukumatlar bir-biridan farq qiladi, siyosiy madaniyat ham boshqa-boshqa, deydi Britaniyaning Liviya va Erondagi sobiq elchisi Richard Dalton.

“Arab uyg’onishining voqelikka aylanishi uchun bir avlod umri ham kam. O’zgarish turli sur’atlar bilan kechadi. Ammo arab dunyosining har bir burchagida o’zgarish yuz berayotganiga shubha yo’q”.

O’zgarish ba’zi hollarda sust bo’lsa, boshqa hollarda salbiy, xuddi orqaga chekinishdek. Chunki odamlar avtoritar rahbarlar paytida duch kelmagan masalalar, xususan iqtisodiy muammolarni hal etishga majbur. Aksariyat aholining hayoti og’irlashdi. Ayollar va ozchilik guruhlar huquqlari cheklanayotgani haqida ma’lumotlar bor.   

Mintaqaning ayrim mamlakatlaridagi yangi rahbarlar G’arb va Isroilni keskin tanqid qilsa, boshqa mamlakatlarda yakkahokimlar G’arb bilab hamkorlikni davom ettirmoqda.
 
“Hokimiyatga kim kelishidan qat’i nazar, davlatning milliy manfaatlari tubdan o’zgarmaydi. Ham xalq, ham hukumat foydasini ko’zlaydigan siyosat olib borish qiyin,” - deydi sobiq elchi Richard Dalton.

Xullas, prezidentlar saroydami, ko’chadami, "Arab bahori" dan ikki yil o’tib qilinadigan ishlar hali ko’p.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Valyuta, savdo va hamkorlik: AQSh bir necha davlat bilan muzokaradai
X
27.03.2015 05:27
Obama ma’muriyati o’nlab davlatlar bilan yangi savdo bitimlari imzolash niyatida. Muzokaralar davom etarkan, Kongress ham yangi qonunlar qabul qilishi kerak.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Okalxomada tornado...
  • Fransiya: Alp tog'laridagi aviahalokat ketidan qidiruv davom etmoqda
  • Fransiya: Alp tog'laridagi aviahalokat ketidan qidiruv davom etmoqda
  • Janubiy Koreya buddistlari
  • Fransiya
  • Chili
  • London
  • Xitoy
  • Yelena Radionova, Rossiya sportchisi, Xitoyda musobaqada
  • Xitoy mozorida
  • Xitoy
  • Qozog'iston

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI