Chorshanba, 03-sentyabr, 2014 Toshkent vaqti: 02:16

Siyosat

"Arab bahori" mintaqaga nima olib keldi?

Port Said, Misr, 28-yanvar, 2013
Port Said, Misr, 28-yanvar, 2013

Multimedia

Audio
Amerika Ovozi
Qohiraning "Tahrir" maydonidagi inqilobga ikki yil bo’ldi. Misrliklar bu sanani nishonlar ekan, ayrim mutaxassislar nazarida "Arab bahori" natijalari kutilganidek bo’lmadi, Yaqin Sharqda jiddiy o’zgarishlar yuz bermadi. 

Misr inqilobi nafaqat bu mamlakat, balki butun mintaqa xalqlariga katta umid va ishonch baxsh etgan edi.

Biroq g’alayonga ikki yil bo’libdiki, aholi turmush darajasi yaxshilanmadi. Hokimiyatga islomiy kuchlar keldi, dunyoviy qarashdagi guruhlar yangi hukumatni va’dalarining ustidan chiqmagani uchun tanqid qilmoqda.

Steysi Gutkovski, Yaqin Sharq bo’yicha mutaxassis: 

“Inqilob so’zida romantik bir ma’no bor. Uni eshitganimizda odatda Berlin devorining qulashi kabi dramatik hodisalarni tasavvur qilamiz. Vaholanki, mintaqada bunday hodisa kuzatilmadi. Jiddiy o’zgarish bo’lmadi”.  

Gutkovski fikricha, hukumatlar ag’darilib, yangi rahbarlar hokimiyatga kelgan jamiyatlarda ham odamlarning umidi puchga chiqdi.

Bundan tashqari shimoliy Afrikadagi jarayonlar dunyoning boshqa qismiga tarqalmadi. Masalan, Suriyada hukumat va muxolifat o’rtasida qonli to’qnashuvlar davom etmoqda, minglab fuqarolar nobud bo’ldi. Fors ko’rfazi bo’yidagi davlatlarda yakkahokim rahbarlar hali ham hokimiyat cho’qqisida. Xalq ularga qarshi ko’tarilgani yo’q. 

Bu mintaqada hukumatlar bir-biridan farq qiladi, siyosiy madaniyat ham boshqa-boshqa, deydi Britaniyaning Liviya va Erondagi sobiq elchisi Richard Dalton.

“Arab uyg’onishining voqelikka aylanishi uchun bir avlod umri ham kam. O’zgarish turli sur’atlar bilan kechadi. Ammo arab dunyosining har bir burchagida o’zgarish yuz berayotganiga shubha yo’q”.

O’zgarish ba’zi hollarda sust bo’lsa, boshqa hollarda salbiy, xuddi orqaga chekinishdek. Chunki odamlar avtoritar rahbarlar paytida duch kelmagan masalalar, xususan iqtisodiy muammolarni hal etishga majbur. Aksariyat aholining hayoti og’irlashdi. Ayollar va ozchilik guruhlar huquqlari cheklanayotgani haqida ma’lumotlar bor.   

Mintaqaning ayrim mamlakatlaridagi yangi rahbarlar G’arb va Isroilni keskin tanqid qilsa, boshqa mamlakatlarda yakkahokimlar G’arb bilab hamkorlikni davom ettirmoqda.
 
“Hokimiyatga kim kelishidan qat’i nazar, davlatning milliy manfaatlari tubdan o’zgarmaydi. Ham xalq, ham hukumat foydasini ko’zlaydigan siyosat olib borish qiyin,” - deydi sobiq elchi Richard Dalton.

Xullas, prezidentlar saroydami, ko’chadami, "Arab bahori" dan ikki yil o’tib qilinadigan ishlar hali ko’p.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
"Islomiy davlat" va Amerika/ US-Terrorismi
X
01.09.2014 23:52
AQSh Mudofaa vaziri Chak Xeyglning aytishicha, avvaliga o'zini “Iroq va Shom islomiy davlati” deb atagan va endilikda qisqacha “Islomiy davlat” deya yuritilayotgan guruh boshqa terror tashkilotlariga qaraganda yaxshiroq qurollangan va harbiy jihatdan puxta.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Bosh vazirlikni topshirgan Nuri al-Malikiy Amirli shahrida xavfsizlik kuchlari va mahalliy fuqarolar davrasida, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Peshmerga kuchlari Tikrit yaqinidagi Sulaymon Bek shahrining "Islomiy davlat" jangarilaridan tortib olinganini nishonlamoqda, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Kurd peshmerga kuchlari hamda "Asaib Ahlul Haq" shia jangchilari Sulaymon Bek ustidan nazorat o'rnatdi, 1-sentabr, 2014-yil.
  • "Asaib Ahlul Haq" shia guruhi jangchisi otishmadan o'zini panaga olmoqda, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Sulaymon Bek shaharchasida "Islomiy davlat" jangari guruhi hamda kurd va shia jangchilari o'rtasida kuchli to'qnashuv yuz berdi, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Iroqning Inson huquqlari vaziri Muhammad Shia al-Sudaniy BMTning Yevropadagi idorasida o'tkazilgan Iroq bo'yicha maxsus yig'inda qatnashmoqda, Jeneva, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Iroq xavfsizlik kuchlari Bag'dod yaqinidagi Amirli shahrini qo'riqlamoqda, 31-avgust, 2014-yil.
  • Amirli shahri aholisi vertolyotlarda tinch joyga evakuatsiya qilindi, 29-avgust, 2014-yil.
Fotogalereya

Fotogalereya "Islomiy davlat" jangarilariga qarshi kurash davom etmoqda

Jangarilarning Iroq poytaxti Bag'dod yaqinidagi Amirli shahriga qilgan hujumi to'xtatib qolingan. Shuningdek, kurd peshmerga kuchlari hamda shia jangchilari Sulaymon Bekni jangarilar nazoratidan tortib olgan.
Fotogalereya

Fotogalereya Bugungi Bishkek, suratlarda

Sovet davrida Frunze, ungacha esa Pishpek, bugungi kunda esa Bishkek, Qirg'iziston poytaxti, o'tgan o'n yillikda ikki inqilob va qator namoyishlarga guvoh bo'ldi. Markaziy Osiyoning boshqa biror markazi yaqin o'tmishda bu qadar siyosiy voqealarni boshdan kechirmagan. Biroq Bishkek bir qarashda Sovet davridan beri ko'p o'zgarmagandek. Imoratlar, ko'chalar eskirgan. Kommunizm nishonalarini ko'rasiz atrofda. Qizig'i, globalizatsiya bobida ham orqada qolmagan. 900 mingga yaqin aholisi bilan Bishkek Qirg'izistonning metropolisi.
Fotogalereya

Fotogalereya Kaliforniya shimolida zilzila, 6 balda

24-avgust kuni Kaliforniya shtati shimolida yer qimirladi. Uning kuchi 6 balni tashkil etgan. Hududda azaldan zilzila ehtimoli yuqori. Binolar vayron bo'lgan, yong'inlar va elektr tarmoqlarida uzilish kuzatilgan. Hech kim o'lmagan. Lekin tunda yuz bergan tabiiy ofat aholi orasida katta vahima uyg'otgan. Zilzila ayniqsa Napa shahrida qattiq sezilgan.
Fotogalereya

Fotogalereya O'zbek shoirasi Zulfiya Boboyeva xonadonida - Tojikistonning Mujun qishlog'idan fotolavha

Tojikiston aholisining 24 foizi, ikki millondan ortig’ini o’zbeklar tashkil etadi. Ular orasida yuzdan ortiq shoir va ijodkorlar bor. Respublika shimolining O’zbekiston va Qirg’iziston bilan chegaradosh G’onchi nohiyasining so’lim Mujun qishlog’ida o’zbek adabiyotining yorqin yulduzlaridan biri, shoira Zulfiya Boboyeva yashaydi. So’g’d viloyat o’zbeklar ma’naviyat va ma’rifat markazi tashabbusi va G’onchi nohiyasi raisi Zafar Ismoilzodaning joriy yil 30-iyulidagi qarori bilan Tojikiston yozuvchilar uyushmasi a’zosi, Maftun Jo’ra nomidagi adabiy mukofot laureati Zulfiya Boboyevaning 60 yoshlik yubiley tantanalari bo'lib o'tdi. Tadbir uning xonadonida kechdi. Shoira yura olmaydi. Boshlang’ich maktabda o'qib yurganidan beri aravachaga mixlanib qolgan. Ijod uning hayoti mazmuniga aylangan. Yosh qizaloq she'rga havas qo’yib, mustaqil o’qib o’rganadi, ma’lumotli bo’ladi. O’zining she’riy satrlarida bitganidek: Bo’ldilar she’rim bayotim-sabrim saodati, Yo’g’rildi shu sabab ishqqa ko’nglimning toati!
Fotogalereya

Fotogalereya Tripolidagi xalqaro aeroport jangarilar qo'liga o'tdi

Muxolifatdagi islomiy guruhning qurollangan vakillari Liviya poytaxti Tripolidagi xalqaro aeroportni egallab oldi. Ular amaldagi parlament faoliyatini noqonuniy deb hisoblab, avvalgi Milliy Kongressning qayta tiklanishini talab qilmoqda.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI