Chorshanba, 23-iyul, 2014 Toshkent vaqti: 21:01

Markaziy Osiyo

O’zbek-qirg’iz orasidagi adovat ildizi qayerda? Xorijdan fikrlar

Qirg’iziston janubida bundan ikki yil oldin yuz bergan xunrezliklar nafaqat mahalliy aholi va qo’shni jamiyatlarni balki xorijda yurgan elatdoshlarni ham dahshatga keltirgan edi.

O’zbek-qirg’iz munosabatlarining bugungi ahvoli haqida so’z ochgan muhojirlar Qirg’izistonda millatlararo totuvlikka erishish uchun, eng avvalo, hukumat barchaga birdek munosabatda bo’lishi lozim deya ta’kidlaydi.

Qirg'izistondagi qirg'indan ikki yil o'tib/Behzod Muhammadiy
Qirg'izistondagi qirg'indan ikki yil o'tib/Behzod Muhammadiyi
|| 0:00:00
...
 
🔇
X

Janubiy Qirg’iziston fojeasi asoratlarini bugun O’sh ko’chalaridan topish qiyin. Ammo uning minglab odamlar yuragida paydo qilgan chandiqlari hali to’la bitgani yo’q. Qirg’iz va o’zbek qardosh xalqlari orasida hanuz davom etayotgan adovatni ana shu yaralar berayotgan og’riqning natijasi deyish mumkin.

Biz fojea ortidan o’tgan ikki yilni xotirlab, xorijdagi va Qirg’izistondagi ayrim insonlar bilan suhbat qurdik. Ulardan fojea asoratlarini yo’qotish va Qirg’izistonda millatlararo totuvlikka erishish uchun bugun nima qilish lozimligi haqida so’radik.

AQShdagi “O’zbek Tashabbusi” tashkiloti prezidenti Ulug’bek Qosimov:

“Asosiy mavzu shundaki, biz o’zbek diasporasi sifatida bu yerda Amerikada qanaqa yordam qildik, qilyapmiz va qilamiz? Shu ikki yil ichida diasporamiz Janubiy Qirg’izistondagi voqealarga kam e’tibor berib qo’ydi. U yoqda vatandoshlarimizning hol-ahvoli qanday ekanligi haqida uncha ko’p bilishmaydi. Men O’zbekistondan, O’rta Osiyodan kelgan vatandoshlarimga, umuman, boshqa millatdagilarga aytmoqchimanki, bu muammoga biz juda katta e’tibor berishimiz kerak. Bizga bu regionda tinchlik zarur. Bir-birimiz bilan qanday tinch yashashni o’rganishimiz va bilishimiz kerak”.

Fransiyada joylashgan Markaziy Osiyodagi inson huquqlari assotsiatsiyasi prezidenti Nadejda Atayeva:

“O’zbeklar oilasidan, albatta, kimningdir xorijda bo’lishi odatga aylanib qoldi. Ko’pincha, bolali ayollar, keksa ota-onalar uyda qolyapti. Himoyaga eng ko’p muhtoj bo’lgan odamlar toifasi bular. Meni eng ko’p tashvishlantirayotgan narsa shuki, bu vaziyatga xalqaro kuzatuvchilar hech qanday ta’sir o’tkaza olmayapti. Qirg’iziston o’z maxsus komissiyasini tuzdi. Inson huquqlari bo’yicha BMT Oliy komissari bor. Biz vaziyatni yaxshilash bo’yicha chiqarilgan juda ko’p hisobot va tavsiyalarni o’qiyapmiz. Lekin O’sh shahri hokimiyati, mamlakat rahbariyati bu tavsiyalardan ko’z yumib turgan paytda qanday qilib biror ijobiy o’zgarish bo’lishini kutish mumkin?”

Qirg’izistondagi O’sh telekanali asoschisi va sobiq rahbari Haliljon Xudoyberdiyev:

“Biz qarindosh-urug’larimizga telefon qilib gaplashganimizda, ular aytishyapti, “Yaxshi bo’lyapti, yaxshi bo’lyapti”. Lekin huquq himoyachilarining materiallari bo’yicha qarasak, millatlararo qarama-qarshilikni kuchaytirishga harakat qilayotgan kuchlar o’zbeklarning pullarini, mulkini hozirgacha tortib olishni biznes qilib olgan. Men o’ylayman, Qirg’izistonning ichida ham qirg’iz millatiga mansub huquq himoyachilari bor, xalqaro hamjamiyat bor. Shular va biz harakat qilib, umuman, xalqaro hamjamiyat va huquq tashkilotlari ishini yanada jadallashtirish kerak. Shundagina siljish bo’ladi. Lekin asosiy siljish Bishkekdagi markaziy hukumat o’z ta’sirini janubga ham bir mamlakatdek bo’lib o’tkazsa amalga oshadi. Shundagina xalqaro hamjamiyatning ta’siri bilinadi”.

2010-yil Janubiy Qirg’izistonda sodir etilgan jinoyatlarda ishtirok etganlikda ayblanayotgan sudlanuvchi Dilmurod Haydarov:

“To’g’risini aytsam, men ikki yildan beri turmada o’tirganim uchun yaxshi bilmayman. Lekin ayolimning gaplariga qaraganda, hozircha yaxshi. Lekin ayrim ishlar bo’lib turibdi. Asosan, yaxshi. Men o’ylayman, bu yerda oddiy xalqni kimdir urushtirib qo’yib, chekkada tomosha qilyapti. Oddiy xalqning, mehnatkash xalqning bu yerda hech qanday aybi yo’q. Qandaydir uchinchi kuchlar siyosatda kreslo talashgan holda shu ishlarni qildi. Oddiy xalq, ko’pchiligi sodda qishloqdagi xalqlar, tushunmagan, birini uyoqqa borib urdirib, birini buyoqqa olib kelib urdirib, bunisini unga, unisini bunga aybdor qilib, urushtirib qo’yib tomosha qilib turgan qandaydir kuchlar bor, deb o’ylayman. Shu aybdor kishilar topilsa, Qirg’iziston oldin qanday yashagan bo’lsa, xuddi shunday yashab ketishiga umidvorman”.
Mazkur forum yopiq.
Izohlarni tartiblashtirish
Izohlar
     
Fikr bildiruvchi: АБГ МУХАММАД E-mail adresingiz: МОСКВА
22.06.2012 23:54
ХАЛИФАЛИКДА

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Ramazonda xayr-ehson / Ramadan charityi
X
23.07.2014 11:27
Musulmon ahli uchun Ramazon sinov davri, butun vujudni poklash oyi. Xayr-ehson islomdagi farzlardan biri. Shu maqsadda Amerika bo'ylab ko'plab tadbirlar o'tmoqda.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Isroil amalga oshirgan havo hujumi ketidan G'azodagi ko'rinish. 23-iyul, 2014-yil.
  • Falastinlik o'g'il Isroil havo hujumida o'lgan otasiga motam tutayapti. 23-iyul, 2014-yil.
  • Amerika Davlat kotibi Jon Kerri Quddusda BMT Bosh kotibi Pan Gi Mun bilan ko'rishdi. 23-iyul, 2014-yil.
  • Tel-Aviv aeroporti, Isroil.
  • HAMAS otgan raketa Tel-Aviv aeroporti yoniga tushganidan keyin reyslar bekor qilingan. 23-iyul, 2014-yil.
  • G'azo sektori.
  • Falastinlik o't o'chiruvchi.
  • Falastinlik qutqaruvchilar Isroil havo hujumidan keyin vayronalarni ko'zdan kechirayapti.
  • G'azo sektori.
  • Jangda o'lgan isroillik askarni xotirlashmoqda.
  • G'azoga hujum ketidan manzara.
Fotogalereya

Fotogalereya BMT Xavfsizlik kengashi G'azoda otishmani zudlik bilan to'xtatishga chaqirdi

BMT Xavfsizlik kengashi Isroil va XAMASni o'zaro otishmani zudlik bilan to'xtatishga chaqiruvchi qaror qabul qildi. G'azoda ikki haftadan beri davom etayotgan havo hujumlarida 500 dan ziyod falastinlik halok bo'lgan, Isroil tomonidan esa bir necha askar o'lgan.
Fotogalereya

Fotogalereya Kunning suratlari - 20-iyul, 2014-yil

Kunning muhim voqealari va dunyoning turli burchaklaridagi manzara suratlarda.
Fotogalereya

Fotogalereya O'zbekistonlik ustalar Santa Fe xalqaro festivalida

Amerikaning Nyu-Meksiko shtatidagi Santa-Fe shahrida har yili o’tadigan usta hunarmandlar festivali (Santa Fe International Folk Art Market) nufuzli davra hisoblanadi. Unga taklif qilingan chevar, kashtado’z yoki sozandaning ijodi so’zsiz tan olinadi. Qaysi davlatda bo’lmasin ularning mahsuloti darrov qo’lma qo’l bo’lib ketadi. Bu yilgi yarmarkada O’zbekistondan 25 kishi qatnashdi - eng katta jamoalardan biri. 11-13-iyul kunlari o’tgan tadbirda ustalar bir-biri bilan tanishdi, tajriba almashdi, mahsulotini sotdi, yangi xaridor va hamkorlar topdi va vatanga daromad bilan qaytdi. Bu esa, deydi hunarmandlar, yangi imkoniyatlarga yo’l ochadi. Yangi ish o’rinlari, ta’lim dasturlari, mustaqil faoliyat, erkin nafas va yurt taraqqiyoti uchun hissa degani bu.
Fotogalereya

Fotogalereya MH17 - Ukraina osmonida urib tushirilgan samolyot qoldiqlari va bugungi manzara

Ukraina hukumati Rossiyani ikki kun oldin Donetskda urib tushirilgan yo’lovchi samolyot qoldiqlari orasidan ashyoviy dalillarni yo’q qilishda separatistlarga yordam berayotganlikda ayblamoqda. Malayziya havo yo’llariga tegishli samolyot ichida 298 odam bo’lgan. Hammasi o’lgan. AQSh hukumatining tasdiqlashicha, samolyot yerdan nishonga olingan.
Fotogalereya

Fotogalereya Isroil piyoda kuchlari G'azoda hujumlarni davom ettirmoqda

8-iyulda boshlangan operatsiyada hozirgacha 300 dan oshiq falastinlik o’lgan. Uch kundirki, Isroil kuchlari G'azo sektorida yuzlab manzillarni o'qqa tutmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Dunyo ahli Ukrainadagi fojeadan dahshatda, 295 odam halok bo'lgan

Yo'lovchilardan 173 nafari Niderlandiya, 44 kishi Avstraliya, 12 odam Indoneziya, shuningdek, Britaniya, Germaniya, Belgiya, Kanada, Yangi Zelandiya va Filippin fuqarolaridir. AQSh razvedka agentliklarining tasdiqlashicha, samolyot raketa bilan urib tushirilgan va aynan Ukraina sarhadidan turib nishonga olingan. Samolyot havoda portlagan. Ukraina qurolli kuchlari bunday vositaga ega emas, deydi Amerika rasmiylari. Gumon shuki, samolyotni o'qqa olganlar - rusparast bo'lginchilar.
Fotogalereya

Fotogalereya AQShga noqonuniy kirib kelayotgan muhojir bolalar

AQShning janubiy chegaralarida noqonuniy muhojirlar muammosi gumanitar inqiroz sifatida baholanmoqda. Chegarani kesib o'tganlar orasida 50 mingdan ortiq voyaga yetmagan bola bor. Ular mahalliy va federal hukumat uchun yangi muammolarni keltirib chiqarmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainada Malayziya samolyoti quladi

Boeing-777 samolyoti 280 yo'lovchi va 15 ekipaj a'zolari bilan Amsterdamdan Kuala Lumpurga uchayotgan bo'lgan. Ukraina hukumati va isyonchilar bir-birini ayblamoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Isroil Falastin ahliga: tirik qolishni istasangiz, qoching!

Isroil G'azo sektorini havodan o'qqa tutishda davom etarkan, BMT uni va unga qarshi raketa otayotgan HAMASni sulh tuzishga undamoqda. AQSh vositachilik qilishga tayyor. Tomonlar murosadan yiroq. Isroil G'azo ahlini jon saqlash uchun uylarini tark etishga chaqirmoqda. HAMAS jangarilarini qirib tashlamaguncha, hujumlar to'xtamaydi, deya bildirmoqda bu davlat rasmiylari. Hozirgacha 200 dan oshiq odamning yostig'i qurigan.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI