Shanba, 01-noyabr, 2014 Toshkent vaqti: 08:52

Xalqaro

Obama ASEANda mehmon bo’ladi

Multimedia

Audio
18-noyabr kuni Kambodjada ASEAN, Janubi-sharqiy Osiyo davlatlari uyushmasining navbatdagi sammiti boshlanadi.


Shu yili yozda o’tgan uchrashuv natijasiz yakunlangan, chunki mintaqadaning eng qudratli davlati Xitoy va qo’shnilar orasida orollar talash. Bu safargi majlisda AQSh rahbari Barak Obama ham qatnashadi.

ASEANga 10 davlat a’zo – Bruney, Kambodja, Indoneziya, Laos, Malayziya, Birma, Filippin, Singapur, Tayland va Vyetnam.

Tashkilotning iyul oyidagi yig’ilishida qo’shma bayonot qabul qilinmaganida ko’pchilik Xitoyni ayblagan. Tashkilot tarixida hali bunaqasi bo’lmagan edi.

O’shanda uchrashuvga mezbon Kambodja Xitoy tomonidan bosimga olingan, Vyetnam va Filippinning Janubiy Xitoy dengizida mojarolar avj olayotgani haqidagi e’tirozlari chetga surilgan.

Kelasi hafta o’tadigan sammitda prezident Barak Obama ham ishtirok etishi kutilar ekan, Vashingtondagi strategik va xalqaro tadqiqotlar markazi xodimi Erni Bauerning aytishicha, Kambojda uchun bu yangi imkoniyat, masalaga muvozanat bilan yondashish uchun qulay fursat. 

“Muvozanat deganda AQSh va Xitoy bir davrada o’tirishini nazarda tutmayapman. Osiyo yetakchilari bir-biri bilan teng gaplasha olishi, ASEAN juda muhim ekani tan olinishi kerak”, - deydi Bauer.

Xitoy Janubiy Xitoy dengizidagi kattayu-kichik orollarni o’ziniki deb, ularni agressiv tarzda himoya qilishga o’tgan. Bunday xatti-harakatlar xalqaro hamjamiyat, jumladan, Qo’shma Shtatlar xavotiriga sabab bo’layotir.    

To’qnashuvlarni bartaraf etish uchun ASEAN uyushmasi Xitoy bilan bir kelishuvga erishmoqchi. Hujjatda davlatlar dengizda o’zini qanday tutishi belgilab olinishi kerak.

Ammo rasmiy Pekin ASEAN a’zolari bilan birga-bir muzokara qilishni, kelishmovchiliklarni har bir davlat bilan alohida hal qilishni ma’qul ko’radi.

Bangkokdan siyosatshunos Titinan Pongsuxirak deydiki, iyul oyidagi uchrashuv samarasiz tugagani bois bu safargi majlisdan umidlar katta. Xitoy bilan kelishuv imzolansin degan talablar yangramoqda.

“Ayni paytda Xitoyning diqqat-e’tibori ichki siyosatda, yangi rahbarlar tayinlanayapti. Ular o’zini kuchli qilib ko’rsatish uchun murosaga bormasligi mumkin”, - deya mulohaza yuritadi suhbatdosh.

Prezident Barak Obamadan ASEAN majlisida inson huquqlari masalasini ko’tarish so’ralgan. Bu haqda qisqa bayonot qabul qilinishi ehtimoldan xoli emas.

Human Rights Watch tashkilotining Osiyo bo’yicha direktori o’rinbosari Fil Robertson fikricha, deklaratsiya loyihasi xalqaro andozalarga javob bermasligi hozirdan ma’lum. 

“Hujjatda huquq e’zozlanishi haqida ko’p gapiriladiyu, lekin istisno hollar, xususan, mahalliy qonun-qoidalar, huquqni mas’uliyat bilan muvozanatlash, xavfsizlik va barqarorlik har narsadan ustun ekani alohida belgilangan”, - deydi Robertson.

Xalqaro tashkilotlar nazarida Obama Kambodja Bosh vaziri Xun Sen bilan yuzma-yuz muloqotda ham mamlakatda fuqaro erkinliklari toptalayotganini eslatib o’tishi kerak.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Otalar uyda, bola boqadi; onalar ishda - Today's dadsi
X
31.10.2014 22:03
Bugun ko'plab erkaklar uyda bola tarbiyasi bilan band, onalar esa ishlab pul topadi. Buning nimasi yomon, deya so'raydi "Amerika Ovozi" bilan gaplashgan amerikaliklar.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Quddus: arab va yahudiylar orasida to'qnashuvlar

Quddusdagi al-Aqsa masjidi bugun qisman ochiq. Isroil politsiyasi chorshanba kuni inshootni butunlay yopib qo'ygach, Falastin ma'muriyati buni urush e'lon qilishga qiyoslagan edi. Hududda hafta boshida ro'y bergan otishmada avval isroillik ruhoniy jarohatlangan; ketidan politsiya falastinlik bir shaxsni otib o'ldirgan edi. To'polon ko'tarilmasligi uchun musulmon va yahudiylar uchun muqaddas sanalgan masjid va uning atrofini vaqtincha to'sib qo'ydik, deydi Isroil huquq-tartibot xodimlari. 50 yoshgacha bo'lgan erkaklar hududga hamon yo'latilmayapti. G'azoda hukmron HAMAS va Isroil o'rtasida shu yil ro'y bergan ikki oylik urush ortidan yahudiy va falastinliklar munosabati hanuz tarang. Ixtilof 21 mingdan ziyod odam, asosan, g'azolik tinch aholini hayotdan olib ketgan edi.
Fotogalereya

Fotogalereya Burkina Fasoda xalq isyon ko'tardi, prezident ishdan ketdi

G'arbiy Afrikadagi davlat, Burkina Fasoda prezident Bleyz Kompraore 27 yillik boshqaruvdan keyin ishdan ketdi. Mamlakatda o'n minglab odamlar namoyishga chiqib, rahbarning iste'fosini talab qilayotgan edi. Chiqishlar qonli tus olgach, kecha armiya parlamentni tarqatib yuborib, muvaffaq hukumat tuzilishini ma'lum qilgan. 1987-yildan beri Burkina Fasoni boshqarayotgan Kompraore sal oldin parlamentda yangi qonunni olg'a surib, hokimiyatda uzoqroq qolishni ko'zlayotgan edi. Omma bundan norozi bo'lib isyon ko'targan. Sobiq rahbar hozir qayerda ekani, o'rniga kim tayinlanishi hali ma'lum emas. Ayrim manbalarda general Luame Loug vaqtli hukumatga bosh bo'lishi mumkin deyilmoqda. Kecha, payshanba kuni poytaxt Uagaduguda odamlar parlamentga o't qo'yib, boshqa davlat idoralariga bostirib kirgan. Politsiyaning aytishicha, o'lganlar va yaradorlar bor. Xalqni tinchlantirish uchun rasmiylar parlamentda olg'a surilgan konstitutsion o'zgarishlarni va bir necha soat oldin e'lon qilingan favqulodda holatni bekor qildi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh kotibi Pan Gi Mun G'arbiy Afrikadagi bu davlatda vaziyatni xavotir bilan kuzatayapmiz, deydi. Bosh kotib tomonlarni tinchlanishga va zo'ravonlikdan tiyilishga chaqirmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Peshmerga kuchlari Kobaniga yetib keldi

Iroq Kurdistonidan peshmerga jangchilarining bir qismi Suriyaning Kobani shahriga yetib borgan. Ular "Islomiy davlat" jangari guruhiga qarshi kurashda mahalliy kurdlar va xalqaro koalitsiyaga yordam beradi.
Fotogalereya

Fotogalereya Gavayi vulqoni aholi turar joylariga yetib keldi

Gavayida otilib chiqqan vulqon lavalari bir necha hafta o'tib Paxoa shaharchasiga yetib keldi. Sekin harakatlanayotgan lava "daryosi" yo'lda uchragan har qanday narsani kuydirib kulga aylantirmoqda. Shaharcha aholisi xavfsiz joyga evakuatsiya qilingan.
Fotogalereya

Fotogalereya Ebolaga qarshi global kurash

Dunyo bo'ylab Ebolaga qarshi kurash choralari kuchaytirilmoqda. Eboladan ogohlik oyligi doirasida turli mamlakatlarda xavfli kasallikka qarshi tayyorgarlik mashg'ulotlari o'tkazilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Afg'onistondagi missiya nihoyasiga yetayapti

Afg'onistonning Hilmand viloyatidagi yirik harbiy baza mahalliy armiya nazoratiga o'tdi. AQSh va Britaniya qo'shinlari missiyani yakunlab, o'lkani tark etishga hozirlik ko'rmoqda. 2015-yilda Afg'onistonda 12 ming xorijiy askar qoladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Suriya va Iroq

G'arb qo'llab-quvvatlovini olgan kurd jangchilari Turkiya orqali Suriyaga 1300 safdoshini jo'natishga hozirlik ko'rayapti. Iroqda va Suriyada janglar davom etmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Turkiya kurdlari qo'shni davlatdagi urushda o'lgan elatdoshlariga motam tutmoqda

Suriyaning Kobani shahri bir necha kundan beri jang maydoni. "Islomiy davlat" bilan qonli urush ketmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kanada parlamentida otishma, Ottavadan suratlar

Kanada poytaxtida urush qahramonlariga qo'yilgan yodgorlik oldida turgan askar otib ketilgan. Bu inshoot yaqinidagi parlament binosi ham xavf ostida degan ogohlantirishdan keyin evakuatsiya ishlari boshlangan. Harbiy soqchini nishonga olgan shaxs parlament tomon qochdi, deydi guvohlar. Imoratdan o'q ovozlari eshitilgan. Askarni otgan odam politsiya o'qidan o'lgan. Yaralangan askar ham kasalxonada jon bergan.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI