Dushanba, 21-aprel, 2014 Toshkent vaqti: 14:43

Xalqaro

Birma demokratiyaga tayyormi?

Birma muxolifati yetakchisi Aun San Su Chi mis koniga qarshi namoyishda qatnashgan buddist rohiblari bilan uchrashmoqda, 29-noyabr, 2012-yil.
Birma muxolifati yetakchisi Aun San Su Chi mis koniga qarshi namoyishda qatnashgan buddist rohiblari bilan uchrashmoqda, 29-noyabr, 2012-yil.

Multimedia

Audio
Matn hajmi - +
Amerika Ovozi
Birmada ro’y berayotgan siyosiy va iqtisodiy islohotlar so’nggi yillarda xalqaro hamjamiyat e’tiboriga tushdi. Yaqinda AQSh prezidenti Barak Obamaning mamlakatga tashrifi shundan dalolat beradi.


Ammo Birmaning Kachin va Rakxayn shtatlarida etnik ziddiyatlar hanuz tingani yo’q. Aholi orasida Xitoy sarmoyasi bilan ishga tushayotgan mis koniga qarshi norozilik kayfiyati ham yuqori. Mavjud vaziyat hukumatni, jumladan, muxolifat yetakchisi Aun San Su Chini tashvishga solmoqda.

Prezident Obama Birma Qurolli Kuchlari sobiq yetakchisi, prezident Teyn Sheyn va muxolifat lideri Aun San Su Chini islohotlar yo’lida hamkorlik qilayotgani uchun olqishladi.
 
“Oldinda qilinadigan ishlar hali ko’p. Islohotga qarshilar ham topiladi. Ammo shu yerda turib ishonch bilan aytishim mumkinki, bu o’lkada to’xtatib bo’lmaydigan ijobiy o’zgarishlar yuz bermoqda”, - dedi AQSh davlat rahbari.
 
Ammo huquq faollarining aytishicha, Kachin shtatida davom etayotgan isyonkorlar harakati va g’arbdagi Rakxayn shtatini chulg’ab olgan etnik to’qnashuvlar islohotlar yo’liga to’g’onoq bo’lmoqda.
 
Rakxayn buddistlari hamda Roxinja va Kaman musulmonlari o’rtasidagi to’qnashuvlarda 170 da ortiq odam halok bo’lgan, yuz minglab aholi uy-joyini tark etgan. Ularning aksariyati musulmonlar.
 
“Human Rights Watch” tashkilotining Osiyo bo’limi direktori o’rinbosari Fil Robertson fikricha, agar zo’ravonliklarning asl sabablariga yechim topilmasa, muammo jiddiy tus oladi.
 
“Etnik guruhlarning mamlakatdagi kelajagi mavhum. Hukumatning Rakxayn va Kachin shtatlarida vaziyatni nazorat qila olmagani boshqa etnik guruhlarni ham tashvishga solmoqda”, - deydi Robertson.
 
Aun San Su Chi millatlararo totuvlikka erishish masalasini o’zining siyosiy dasturiga kiritgan. Ammo u mazlum Roxinja musulmonlari haqida bir og’iz ham gapirmagani uchun faollar tanqidiga uchradi.
 
Tahlilchilar fikricha, muxolifat yetakchisi aholining asosiy qismi bo’lgan buddistlar e’tiboridan qolishni istamaydi. Shuning uchun u tub aholi “noqonuniy kelgindilar” deb atovchi musulmonlar haq-huquqlari haqida gapirmaslikni afzal ko’rgan.
Bangkokda joylashgan Xavfsizlik va xalqaro aloqalar instituti direktori Titinan Pongsutirak ham shunday fikrda.
 
“Aun San Su Chi o’z siyosiy maqsadlarini hisobga oladi. U 2015-yilgi saylovlarda g’alaba qilishga umid qilmoqda. Shuning uchun saylovchilarini xafa qilishni istamaydi. Ayni paytda ro’y bergan huquqbuzarliklar juda jiddiy va ular haqida gapirish lozim”, - deydi tadqiqotchi.
 
Xitoyga qarashli mis koniga qarshi uyushtirilgan namoyishlar kuch bilan bostirildi. Faollar e’tiroziga ko’ra, hukumat sobiq harbiy rejim davrida imzolangan bitimlarni himoya qilish uchun inson huquqlarini buzishda davom etyapti.
 
Yana bir tadqiqotchi Tura KoKo  nazarida, siyosiy islohotni amalga oshirmasdan turib iqtisodiy farovonlikka umid qilmasa ham bo’ladi.
 
“Xorijlik investorlarni himoya qilish noto’g’ri yo’lga qo’yilgan. Qo’shni o’lkalardan kelgan sarmoyadorlarga keng huquqlar berilgan, insfrastruktura, tabiiy zaxiralar ular ixtiyorida. Ammo xorijiy tadbirkorlar haddidan oshib ketyapti”, - deydi tahlilchi.
 
Prezident Teyn Sheyn mis koni atrofidagi mojarolarni taftish qilishni Aun San Su Chiga yuklagan.
 
Hozircha sobiq harbiy va uning sobiq mahbusi o’rtasidagi hamkorlik demokratiya sari yo’l ochmoqda. Odamlar kelajak yanada yaxshiroq bo’lishidan umidvor.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Ukraina inqirozi va jahon iqtisodiyotii
X
20.04.2014
Ukrainada ziddiyatlar kuchaymoqda. Shunga qaramay, xalqaro hamjamiyat tomonidan va’da qilinayotgan yordam miqdori ham oshmoqda. Ayni paytda Rossiya va Ukraina o’rtasidagi ixtilofdan har ikki mamlakat iqtisodiyoti ham zarar ko’rmoqda.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainadan suratlar

Sharqdagi to'qnashuvlarda o'lganlar, jarohat olganlar bor.
Fotogalereya

Fotogalereya Boston fojiasini eslab

O'tgan yilning 15-aprelida 25 mingga yaqin kishini bir joyga to'plagan marafon paytida yuz bergan portlash uch kishini hayotdan olib ketgan va 260 dan ortiq odam jarohatlangan edi.
Fotogalereya

Fotogalereya Nigeriyada qonli kun

Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainadan suratlar

Fotogalereya

Fotogalereya Vashingtonda olcha gulladi

Har yili aprel oyida Vashington shahri olcha gullari bilan burkanadi. Bir asr muqaddam Yaponiya tomonidan hadya qilingan ko’chatlar bugun Vashingtonning ramziy ko’rkiga aylangan. Olchaning gullash mavsumi har yili 10 kuncha davom etadi. Yilning bu davrida Vashington sayyohlar bilan to’ladi. Chunki ayni shu kunlarda poytaxt Olcha guli festivalini tashkil qiladi. Vashington bo’ylab yapon madaniyati kunlari o’tkaziladi. Musiqa va raqs, me’morchilik san’ati, urf-odatlar, kinolar namoyish etiladi. Yapon tili va adabiyoti ham targ’ib qilinadi. Yaponiyadan mehmonlar kelib, sahnada amerikaliklarni xushnud qiladi. Ikki xalq san’atini ifodalovchi asarlar namoyish etiladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Janubiy Afrika Respublikasi notinch

BMT Xavfsizlik Kengashi tobora notinch Janubiy Afrika Respublikasiga keng ko’lamli tinchlikparvar qo’shin safarbar etadi. Salkam 12 ming kishilik missiya tinch aholini himoya qilib, insonparvarlik yordami qatnovini ta’minlaydi. Mamlakatda mazhablararo adovat va zo’ravonlik minglab odamlarni hayotdan olib ketdi. Afrikalik olti ming va fransiyalik ikki ming qo’shin tinchlikni saqlay oladi, deydi BMT rasmiylari. Xalqaro qo’shinlar 15-sentabrda ishga kirishadi. AQShning BMTdagi elchisi Samanta Pauer shu hafta Markaziy Afrika Respublikasida bo’ldi. Qo’shma Shtatlar Afrika ittifoqi qo’shinlarini qo’llab quvvatlaydi; jahon hamjamiyati bu davlatga dadilroq yordam berishi lozim, deydi elchi. BMT, xususan, Markaziy Afrika Respublikasida 19 ming musulmon hayoti jiddiy tahdid ostida va ular mamlakatning xavfsiz hududlariga yoki xorijiy davlatga ko’chirilishi kerak, deya ogohlantiradi. Nasroniy jangarilar musulmon aholiga qarshi qonli hujumlarni boshlagandan beri o’n minglab musulmon poytaxtni va g'arbiy viloyatlarni tark etgan. Ayrim mahalliy rasmiylarning aytishicha, aholini ko’chirish choralari ixtilofni yanada kuchaytirib, mamlakatni parchalab yuborishi mumkin.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI