Yakshanba, 07-fevral, 2016 Toshkent vaqti: 01:29

Siyosat

Kaspiy zaxiralari Boku va Ashgabat orasini buzdi

Prezidentlar Ilhom Aliyev, Qurbonguli Berdimuhammedov Ashgabatda ko'rishmoqda, 28-noyabr, 2008-yil.
Prezidentlar Ilhom Aliyev, Qurbonguli Berdimuhammedov Ashgabatda ko'rishmoqda, 28-noyabr, 2008-yil.

Multimedia

Audio

Markaziy Osiyo yonilg’isini Yevropa bozoriga olib chiqishda Kaspiy dengizi muhim o’rin tutadi. Dengizning o’zi yirik neft va gaz koni ekani sir emas va Kaspiy  bo’yidagi davlatlar bu zaxirani talashib keladi. Ozarbayjon va Turkmaniston shular jumlasidan.

Markaziy Osiyo energetika siyosati va Kaspiy dengiziga chiqish yo'llari, Malik Mansur reportaji
Markaziy Osiyo energetika siyosati va Kaspiy dengiziga chiqish yo'llari, Malik Mansur reportajii
|| 0:00:00
...    
 
X

Boku-Ashgabat ziddiyati Turkmaniston Kaspiyda tabiiy boyliklar qidirish rejasini e’lon qilgach yuzaga kelgan. Turkmaniston bahsli mintaqada bir yoqlama qaror qabul qilib ish tutmoqda, deya norozi Boku. Ashgabat esa bu uning ichki ishi ekanini ta’kidlaydi.

Turkmaniston “Serdar”, Ozarbayjon “Kapiz” deb nomlagan bahsli nuqta neftga boyligi bilan tanilgan. Holbuki, ikki davlat rahbarlari 2008-yilda talash regionda qidiruv ishlarini o’tkazmaslikka kelishib olgan edi.

Kaspiy bo’yi davlatlariga Ozarbayjon, Rossiya, Eron, Turkmaniston va Qozog’iston kiradi. Hudud, ayniqsa, gaz va neft sababli ziddiyatga boy. So’nggi paytda bu mintaqaning Markaziy Osiyo energetik zaxiralarini Yevropaga yetkazuvchi muhim bo’gin sifatida ko’rilayotgani esa geosiyosiy tanglikni yanada kuchaytirgan. Yevropa Ittifoqi olg’a surayotgan “NABUKKO” loyihasi Turkmanistonni Kaspiy dengizi orqali Ozarbayjon, Turkiya va Yevropa bilan bog’lashi kerak.

Loyiha Rossiyaning Markaziy Osiyo energiya resurslariga bo’lgan monopoliyasiga chek qo’yib, Yevropani Kreml bosimidan xalos etishi va mintaqa zaxiralarini yangi bozorga chiqarishi mumkin.

Kreml bu tashabbusni o’z strategik manfaatlariga zarba sifatida baholaydi. Kaspiy davlatlari bilan kelishmasdan turib quvurlar yotqizish mumkin emas, deydi Rossiya rahbariyati.

Kaspiy dengizi uzra, Boku, Ozarbayjon, 13-oktyabr, 1998-yilKaspiy dengizi uzra, Boku, Ozarbayjon, 13-oktyabr, 1998-yil
x
Kaspiy dengizi uzra, Boku, Ozarbayjon, 13-oktyabr, 1998-yil
Kaspiy dengizi uzra, Boku, Ozarbayjon, 13-oktyabr, 1998-yil

Rossiyalik mustaqil jurnalist Renat Zeynutdinov fikricha, Kreml Kaspiydagi ziddiyatlardan manfaatdor. Kelishmovchiliklar saqlanib qolar ekan, Yevropa Moskvaning muqobil loyihalarini qabul qilishga majbur.

“Rossiya Boltiq dengizi orqali “Shimoliy oqim”, Qora dengiz orqali “Janubiy oqim” yo’nalishlarini ishga tushirib, “NABUKKO”ni yo’qqa chiqarmoqchi”, - deydi Renat Zeynutdinov.

Ozarbayjon ham, Turkmaniston ham loyihada qatnashishni xohlaydi. Yevropa Ittifoqi rasmiy doiralari bilan uchrashuvlarda bu istak bayon etilgan. Biroq Rossiya bosimi bu davlatlarni, xususan, Turkmanistonni bir qadar murakkab vaziyatga qo’yishi mumkinligi ham ta’kidlanadi. Boku va Ashgabat o’rtasida unutilgan ziddiyatlarning bugun qaytalashi ham Kreml ishtirokisiz o’tmagani  ta’kinlanmoqda.

Yevropa Ittifoqi pozitsiyasi shuki, Kaspiy loyihasi Rossiya manfaatlariga xalaqit bermaydi; quvurlar bahsli hududlar bo’ylab emas, aniq chegaralar bo’ylab yotqiziladi.

“Agar Yevropa Rossiyaning energetik bosimidan qutilishni istasa, o’z tashabbuslarini oxirga yetkazishi lozim. Rossia esa o’z navbatida bu loyihalarni yo’qqa chiqarish uchun barcha choralarni qo’llaydi”, - deydi mustaqil jurnalist Zeynutdinov.


Malik Mansur

Malik Mansur Toshkent Davlat Universitetini (hozirda O'zbekiston Milliy Universiteti) bitirgan. Professional jurnalist. Bu sohada 1990-yilardan beri ishlab keladi. O'zbekistonda qator nashrlarda faoliyat yuritgan. "Amerika Ovozi bilan 2002-yildan buyon hamkorlik qilib keladi. Vatandagi siyosat, iqtisod va ijtimoiy hayotni yoritadi. "Vatan Manzaralari" blogini yuritadi. Malik Mansur tanqidiy maqolalari uchun 2010-yilda davlat organlariga tuhmat qilganlik, haqoratlaganlik va jamoat xavfsizligiga tahdid solganlik aybi bilan Toshkentda sudga tortilgan. Jurnalist va uning reportajlarini efirga uzatgan "Amerika Ovozi" bu ayblovlarni asossiz deb hisoblab, sud ishini so'z va matbuot erkinligini cheklash uchun qilingan qadam deb atagan.
 

Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Saylov-2016: Osiyoliklar ovozi muhimi
X
06.02.2016 00:02
Kelasi chorak asrda Amerikada osiyolik elektorat kamida ikki karra oshadi. 2040-yilga borib, har 10 amerikalikdan biri osiyolik bo’ladi. Lekin siyosatchilar bu jamoaga ko’p ham xushomad qilmayapti. Chunki AQShdagi boshqa immigrant jamoalardan farqli bu guruh ko'ngliga yo'l topish qiyin.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Yaponiyada vulqon portladi
  • "WikiLeaks" asoschisi Julian Assanj Ekvadorning Londondagi elchixonasidan turib matbuot xodimlari bilan gaplashmoqda. BMT hay'ati nazarida uni hibsga olish uchun asos yo'q.
  • Nyu-Gempshir shtati
  • Ukraina
  • Shimoliy dengiz sohillarida, Britaniya
  • Filippinda Xitoyga qarshi chiqishlar
  • Suriya
  • Pokistonda "Kashmir birlashsin" degan talablar ostida namoyishlar
  • Vatikan
  • Singapurda yangi yil
  • Quddus
  • Belgiya
  • Turkiya

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI