Shanba, 19-aprel, 2014 Toshkent vaqti: 06:49

AQSh-Markaziy Osiyo

AQSh: Afg'oniston Markaziy Osiyo yordamiga muhtoj

Multimedia

Audio
  • Robert Blake, Assistant Secretary of State for South and Central Asia , Carnegie Endowment for International Peace, July 12, 2012, Washington DC

  • AQSh Davlat kotibi muovini Robert Bleyk bilan suhbat, 13 iyun 2011

  • Robert Bleyk, Davlat kotibining Janubiy va Markaziy Osiyo masalalari bo'yicha muovini bilan suhbat

  • AQSh bugun Markaziy Osiyoga nisbatan qanday siyosat yuritmoqda, Davlat kotibi muovini Robert Bleyk so'zlaydi/Navbahor Imamova lavhasi

  • AQSh Davlat kotibi muovini Robert Bleyk bilan savol-javob, O'zbekiston va AQSh, Navbahor Imamova tahlili

  • AQSh-O'zbekiston aloqalarida huquq faktori, amerikalik tahlilchi Joshua Foust bilan suhbat, Navbahor Imamova lavhasi

Matn hajmi - +
AQSh Davlat kotibining Janubiy va Markaziy Osiyo bo’yicha muovini Robert Bleyk (Robert Blake) deydiki, Afg’oniston qo’shni davlatlarning ko’magiga muhtoj, har tomonlama. Mintaqa kelajagi, iqtisodiy va siyosiy barqarorligi bu notinch mamlakatga chambarchas bog’liq, deydi diplomat. Bleyk Vashingtondagi yirik tahlil markazi Xalqaro Tinchlik uchun Karnegi Jamg’armasida Markaziy Osiyodan kelgan rasmiylar va Amerika siyosatdonlari va jurnalistlari oldida so’zladi.

Afg’oniston tinch, barqaror va farovon o’lkaga aylanishi kerak, deydi Robert Bleyk. Bu yuksak maqsadga u qo’shni davlatlar madadisiz erisha olmaydi. Markaziy Osiyo respublikalari buni tushunadi va shu bois ham bir yoqadan bosh chiqarishi kerak, deydi Amerikaning mintaqa bo’yicha bosh diplomati.
 
AQSh Markaziy Osiyo-Afg’oniston bobida asosan uch masalaga e’tibor qaratmoqda: xavfsizlik, qoradori savdosiga qarshi kurash va iqtisodiy taraqqiyot. Vashington nazarida mintaqada ektremizm tahdidi hamon yuqori. Uni bartaraf etish yaqindan hamkorlik talab qiladi. AQSh narkotiklarga qarshi kurash uchun mintaqaga 100 million dollar ajratgan. Chegarachilar, bojxona xodimlari va qonun-tartibot organlari malakasini oshirib, ularni zarur vositalar bilan ta’minlash harakatida.

Janubiy va Markaziy Osiyoni qadimdan bog’lab kelgan yo’llar bor. Amerika ularni yaxshilab, yangi yo’nalishlar ochish kerak deya undamoqda.
 
Qo’shma Shtatlar va xalqaro koalitsiya mana shu yo’llardan foydalanib, qo’shinlarga zarur anjomlar tashimoqda, deydi Bleyk. Vashingtonning ezgu maqsadi, deydi u, urush tugab, vaziyat yaxshilana boshlagach, Shimoliy Ta’minot Tizimi deb atalmish bu tranzit yo’nalishi o’rnida savdo yo’llari, Yangi Ipak Yo’li vujudga keladi.
 
Robert Bleyk Afg’onistonda vaziyat hamon tang ekanini tan oladi. Obama ma’muriyati haqiqatni biladi, deydi u. Tinchlikka erishish uchun qattiq ter to’kilayapti, 2014-yilga borib afg’on xalqi o’z xavfsizligi uchun o’zi javobgar bo’ladi, deydi diplomat.
 
“Markaziy Osiyo ahli undan keyin nima bo’ladi deya xavotirda ekani bizga ma’lum”, - deydi Robert Bleyk. 

“Biz Afg’onistonni va regionni aslo tashlab qo’ymaymiz. Qo’shma Shtatlar mintaqaga yordamni davom ettiradi, hamkorlik mustahkamlanadi”, - deya ta’kidlaydi diplomat.

 
Afg’oniston bilan strategik bitim imzolandi, bu davlatga AQShning yirik hamkori degan nom berildi, NATO ham katta va’dalar bergan. Bularni bajarish, samarani amalda ko’rish – Vashington oldiga qo’ygan eng muhim maqsadlardan, deydi Bleyk.
 
O’zbekiston va Turkmaniston Afg’onistonni elektr quvvati bilan ta’minlab kelmoqda. Qozog’iston afg’on ta’lim tizimini oyoqqa turg’azish yo’lida ulkan hissa qo’shmoqda, deydi diplomat. Qirg’iziston va Tojikiston ham yordamni ayamayapti. AQSh nazarida bu ko’mak salmoqli bo’lishi uchun regional birdamlik zarur. Mana shu narsa yetishmayotgani, deydi Bleyk, Markaziy Osiyoni ko’plab imkoniyatlardan, jumladan sarmoya va savdodan ayirmoqda. Chegaralardan o’tish amri mahol, transport va tranzit tizimlari zaif, regional aloqa na mahalliy xalqlar va na xorijiy talabga javob beradi.  
 
AQSh-O'zbekiston muzokaralari, Toshkent, 2011AQSh-O'zbekiston muzokaralari, Toshkent, 2011
x
AQSh-O'zbekiston muzokaralari, Toshkent, 2011
AQSh-O'zbekiston muzokaralari, Toshkent, 2011
Amerika mintaqaviy hamkorlikni oshirish uchun qator loyihalar bilan chiqqan, lekin ularning amaliyoti respublikalarning irodasiga bog’liq, deydi Bleyk.
 
Obama ma’muriyati Afg’oniston deb Markaziy Osiyo ahlining haq-huquqlari va demokratik harakatlarga ko’z yumayotganlikda, ularni o’z manfaatlari yo’lida qurbon qilganlikda ayblanadi. Amerikaga erkinlik va oshkoralik elchisi deb qaragan odamlar bugun uni lo’ttibozlikda, befarqlik va ikkiyuzlama siyosatda qoralaydi. Robert Bleyk deydiki, Vashingtonga nisbatan bunday tanqid o’rinsiz.
 
“Biz erkinlikni targ’ib qilishda davom etamiz. Region rahbarlari bilan inson huquqlari, demokratiya talabi, adolatli boshqaruv, fuqaro jamiyati singari muhim masalalar haqida ochiq gaplashamiz va shunday qilib kelayapmiz ham”,- deydi diplomat.  
 
Robert Bleyk, Toshkent, 2011Robert Bleyk, Toshkent, 2011
x
Robert Bleyk, Toshkent, 2011
Robert Bleyk, Toshkent, 2011
Jamiyatlar olg’a siljishi va osuda yashashi uchun erkinlik eng muhim talablardan biri, deya eslatadi AQSh Davlat kotibi muovini.
 
Amerika Afg’onistondan qo’shinlarini olib chiqar ekan, qurol-aslahaning katta qismi u yerda qoladi, qolgani balki Markaziy Osiyo davlatlariga beriladi degan iddaolarga Robert Bleyk oydinlik kiritishga harakat qildi. Bu haqda gapirishga hali biroz erta, deydi u, lekin mintaqadagi hamkor respublikalarga zarur vositalar berilishi mumkin.     
 
Pokiston bilan munosabatlar iliqlashar ekan, Amerika xalqaro koalitsiyaga yuk tashishda yana janubiy yo’nalishlarga e’tiborni oshiradi, Shimoliy Ta’minot Tizimi ahamiyatini yo’qotadi degan gaplar safsata, deydi Bleyk. Janubiy va shimoliy yo’nalishlar birdek strategik rol o’ynaydi, deydi u. 
 
Karnegi jamg’armasida yopiq eshiklar ortida o’tgan bir kunlik anjumanda Markaziy Osiyo va Amerikadan o’nlab rasmiy va mutaxassislar qatnashdi. O’zbekistondan Siyosiy taqdiqotlar markazidan Ashraf Aliqulov va Rustam Maxmudov; Davlat va Jamiyat Qurilishi Akademiyasidan professor Sayfiddin Jo’rayev, Otabek Xasanov va Tashqi ishlar vazirligining “Jahon” agentligi xodimi Ravshan Tursunov ishtirok etdi.

Robert Bleykning nutqi va u bilan savol-javob, ingliz tilida:

Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Ko'rpa qavish Amerikada sanoat va san'at - American quiltsi
X
18.04.2014
Qo'lda ishlangan, har biri o'ziga xos, nodir mahsulotlarga talab kuchli. Ko’rpa qavish masalan Amerikada katta sanoat. Yamoqdan yaratilgan yoping'ichlarni ko'rib, havas qilasiz. Biz yaqinda borgan ko’rgazmada qimmatli va qadim yopinchiqlarni ham ko’rasiz. Har birining o’z qissasi bor.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainadan suratlar

Sharqdagi to'qnashuvlarda o'lganlar, jarohat olganlar bor.
Fotogalereya

Fotogalereya Boston fojiasini eslab

O'tgan yilning 15-aprelida 25 mingga yaqin kishini bir joyga to'plagan marafon paytida yuz bergan portlash uch kishini hayotdan olib ketgan va 260 dan ortiq odam jarohatlangan edi.
Fotogalereya

Fotogalereya Nigeriyada qonli kun

Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainadan suratlar

Fotogalereya

Fotogalereya Vashingtonda olcha gulladi

Har yili aprel oyida Vashington shahri olcha gullari bilan burkanadi. Bir asr muqaddam Yaponiya tomonidan hadya qilingan ko’chatlar bugun Vashingtonning ramziy ko’rkiga aylangan. Olchaning gullash mavsumi har yili 10 kuncha davom etadi. Yilning bu davrida Vashington sayyohlar bilan to’ladi. Chunki ayni shu kunlarda poytaxt Olcha guli festivalini tashkil qiladi. Vashington bo’ylab yapon madaniyati kunlari o’tkaziladi. Musiqa va raqs, me’morchilik san’ati, urf-odatlar, kinolar namoyish etiladi. Yapon tili va adabiyoti ham targ’ib qilinadi. Yaponiyadan mehmonlar kelib, sahnada amerikaliklarni xushnud qiladi. Ikki xalq san’atini ifodalovchi asarlar namoyish etiladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Janubiy Afrika Respublikasi notinch

BMT Xavfsizlik Kengashi tobora notinch Janubiy Afrika Respublikasiga keng ko’lamli tinchlikparvar qo’shin safarbar etadi. Salkam 12 ming kishilik missiya tinch aholini himoya qilib, insonparvarlik yordami qatnovini ta’minlaydi. Mamlakatda mazhablararo adovat va zo’ravonlik minglab odamlarni hayotdan olib ketdi. Afrikalik olti ming va fransiyalik ikki ming qo’shin tinchlikni saqlay oladi, deydi BMT rasmiylari. Xalqaro qo’shinlar 15-sentabrda ishga kirishadi. AQShning BMTdagi elchisi Samanta Pauer shu hafta Markaziy Afrika Respublikasida bo’ldi. Qo’shma Shtatlar Afrika ittifoqi qo’shinlarini qo’llab quvvatlaydi; jahon hamjamiyati bu davlatga dadilroq yordam berishi lozim, deydi elchi. BMT, xususan, Markaziy Afrika Respublikasida 19 ming musulmon hayoti jiddiy tahdid ostida va ular mamlakatning xavfsiz hududlariga yoki xorijiy davlatga ko’chirilishi kerak, deya ogohlantiradi. Nasroniy jangarilar musulmon aholiga qarshi qonli hujumlarni boshlagandan beri o’n minglab musulmon poytaxtni va g'arbiy viloyatlarni tark etgan. Ayrim mahalliy rasmiylarning aytishicha, aholini ko’chirish choralari ixtilofni yanada kuchaytirib, mamlakatni parchalab yuborishi mumkin.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI