Juma, 31-oktyabr, 2014 Toshkent vaqti: 22:04

Markaziy Osiyo

“Qirg’izistonda Xitoy qatnashmagan iqtisodiy yo’nalishni topish mushkul”

Multimedia

Audio
Amerika Ovozi
Bishkekda o’tayotgan Shanxay Hamkorlik Tashkiloti anjumani doirasida Xitoy Bosh vaziri Ven Zyabao mahalliy rasmiylar bilan iqtisodiy hamkorlik xususida gaplashgan. Kuzatuvchilarga ko’ra, iqtisodiy qiyinchiliklarni boshdan kechirayotgan Qirg’iziston Rossiya ketidan Xitoy bilan aloqalarni mustahkamlash ilinjida.


Mahalliy kuzatuvchilarning aytishicha, Qirg’izistonda Xitoy tomoni qatnashmagan iqtisodiy yo’nalishni topish mushkul. Xitoy sarmoyasi va mutaxassislari qurilish, energetika, tog’-kon sanoati, tabiiy boyliklarni qidirish, qishloq xo’jaligi sohalarida keng ko’lamli ish olib bormoqda. Xitoy-Qirg’iziston-O’zbekiston temir yo’l qurilishi borasida muzokaralar olib borilmoqda.

O’shlik jamoat arbobi Odiljon Obidov so’zlariga ko’ra, Pekin ko’proq iqtisodiy aloqalarga urg’u berib keladi. Ayni paytda Xitoy bilan siyosiy munosabatlar ham yaxshi ahvolda.

“Qirg’izistondagi qator yirik inshootlar, masalan, elektr quvvati uzatish liniyalari, avtoyo’llar Xitoyning mablag’i hisobiga, xitoylik mutaxassislar qo’li bilan barpo etilayapti. Qisqasi, Xitoy Qirg’izistonga jadal kirib kelayapti. Bu ko’rinishning ham ijobiy, ham salbiy tomonlari bor. Ijobiy jihati – Xitoy Qirg’iziston uchun dolzarb bo’lib qolgan iqtisodiy masalalarni, aytaylik, o’sha energetika-kommunikatsiya masalalarini yechishda yordam ko’rsatmoqda”, - deydi Odiljon Obidov.

Xitoy Qirg’iziston uchun eng yirik chegaradosh davlat bo’lib, suhbatdoshlar nazarida ulkan ekonomikaning Qirg’iziston kabi taraqqiy etmagan o’lkada keng ildiz otishi tabiiy hol. Ayni paytda chegaralarning ochilishi insoniy, madaniy aloqalarni qayta tiklashga olib kelgan.

Nodavlat tashkilot xodimi Karim Abdullayev insoniy-madaniy munosabatlar avj olayotganini ta’kidlaydi.

“Aytaylik, bir paytlar Qirg’izistonga kelib qolgan uyg’ur birodarlar vatanga borib kelish imkoniyatiga ega bo’ldi. Yaqinda mening tanishlarim ham ona yurtiga borib, katta taassurot bilan qaytdi”, - deydi u.

Suhbatdosh xitoyliklarning ish uslubi namunaviy ekanini urg’ulaydi va mahalliy aholi ulardan ko’p narsa o’rganishi mumkinligini aytadi.

Bashoratlarga ko’ra, tomonlar iqtisodiy aloqalari yuksak sur’atlar bilan rivojlanishi kutilmoqda. Ayni paytda tahlilchilar orasida ushbu hamkorlik bir tomonlama bo’lib qolishi ehtimolidan tashvish mavjud.

“Salbiy tomoni shundaki, asta-sekin Qirg’izistonga Xitoy mutaxassislari, ishchilari, fuqarolari kirib kelayapti. Amalga oshirilayotgan loyihalarda ham asosan xitoyliklar band. Qirg’izistonlik mutaxassislar xorijda ish izlab sarson bo’lib yurgan bir paytda biz uchun bu hol qo’l kelayapti, deb ayta olmaymiz”, - deydi o’shlik jamoat arbobi Odiljon Obidov.
Masalan, elektr liniyalari, yo’llar Xitoyning mablag’i, xitoylik mutaxassislar qo’li bilan barpo etilayapti.


Mahalliy nodavlat tashkiloti xodimi Karim Abdullayev nazarida bu o’rinda ehtimol Qirg’izistonning qandaydir bir cheklovlar kiritishi lozimdir.

Suhbatdosh Xitoy tarafi yangi texnologiyalar olib kelishi maqsadga muvofiqligini aytadi.

Qirg’izistonlik tahlilchilar fikricha, rasmiy Bishkek Xitoy bilan hamkorlikni rivojlantirar ekan, iqtisodiy tobelikka tushib qolmaslik yo’llarini izlashi, muvozanatni saqlash choralarini ko’rishi maqsadga muvofiq.

Jamoat arbobi Odiljon Obidov davom etadi.

“Albatta, Xitoy bilan aloqalarni mustahkamlash kerak. Ayni vaqtda kelajakda Qirg’iziston iqtisodiyotiga qanday ta’sir bo’lishini ko’ra bilish zarurati mavjud. Bu masalada biz ehtiyotkor bo’lishimiz darkor. Bizning ekonomikada, bizning iqtisodiy siyosatimizda ularning ta’siri kuchayib borgan sari, bizning pozitsiyamiz zaiflasha borishi mumkin”, - deydi Obidov.

Hozirda Qirg’izistonda yoshlar orasida xitoy tilini o’rganish rasm bo’lmoqda. Tele-ekranlarda Xitoy hayoti, madaniyati, iqtisodi borasida ko’rsatuvlar tobora ko’paymoqda. Odamlar orasida Xitoy tajribasiga qiziqish yil sayin oshayotgani kuzatiladi.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Urush faxriylari uchun maxsus uylar - Houses for war veteransi
X
31.10.2014 10:03
Iroq va Afg'onistondan 300 mingga yaqin askar majruhlanib qaytgan. AQSh Mudofaa vazirligi yirik bir kompaniya bilan hamkorlikda ularga qulay uylar qurib berishga kirishgan. Ruhan va jismonan nogiron insonlar uchun maxsus imoratlar.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Quddus: arab va yahudiylar orasida to'qnashuvlar

Quddusdagi al-Aqsa masjidi bugun qisman ochiq. Isroil politsiyasi chorshanba kuni inshootni butunlay yopib qo'ygach, Falastin ma'muriyati buni urush e'lon qilishga qiyoslagan edi. Hududda hafta boshida ro'y bergan otishmada avval isroillik ruhoniy jarohatlangan; ketidan politsiya falastinlik bir shaxsni otib o'ldirgan edi. To'polon ko'tarilmasligi uchun musulmon va yahudiylar uchun muqaddas sanalgan masjid va uning atrofini vaqtincha to'sib qo'ydik, deydi Isroil huquq-tartibot xodimlari. 50 yoshgacha bo'lgan erkaklar hududga hamon yo'latilmayapti. G'azoda hukmron HAMAS va Isroil o'rtasida shu yil ro'y bergan ikki oylik urush ortidan yahudiy va falastinliklar munosabati hanuz tarang. Ixtilof 21 mingdan ziyod odam, asosan, g'azolik tinch aholini hayotdan olib ketgan edi.
Fotogalereya

Fotogalereya Burkina Fasoda xalq isyon ko'tardi, prezident ishdan ketdi

G'arbiy Afrikadagi davlat, Burkina Fasoda prezident Bleyz Kompraore 27 yillik boshqaruvdan keyin ishdan ketdi. Mamlakatda o'n minglab odamlar namoyishga chiqib, rahbarning iste'fosini talab qilayotgan edi. Chiqishlar qonli tus olgach, kecha armiya parlamentni tarqatib yuborib, muvaffaq hukumat tuzilishini ma'lum qilgan. 1987-yildan beri Burkina Fasoni boshqarayotgan Kompraore sal oldin parlamentda yangi qonunni olg'a surib, hokimiyatda uzoqroq qolishni ko'zlayotgan edi. Omma bundan norozi bo'lib isyon ko'targan. Sobiq rahbar hozir qayerda ekani, o'rniga kim tayinlanishi hali ma'lum emas. Ayrim manbalarda general Luame Loug vaqtli hukumatga bosh bo'lishi mumkin deyilmoqda. Kecha, payshanba kuni poytaxt Uagaduguda odamlar parlamentga o't qo'yib, boshqa davlat idoralariga bostirib kirgan. Politsiyaning aytishicha, o'lganlar va yaradorlar bor. Xalqni tinchlantirish uchun rasmiylar parlamentda olg'a surilgan konstitutsion o'zgarishlarni va bir necha soat oldin e'lon qilingan favqulodda holatni bekor qildi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh kotibi Pan Gi Mun G'arbiy Afrikadagi bu davlatda vaziyatni xavotir bilan kuzatayapmiz, deydi. Bosh kotib tomonlarni tinchlanishga va zo'ravonlikdan tiyilishga chaqirmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Peshmerga kuchlari Kobaniga yetib keldi

Iroq Kurdistonidan peshmerga jangchilarining bir qismi Suriyaning Kobani shahriga yetib borgan. Ular "Islomiy davlat" jangari guruhiga qarshi kurashda mahalliy kurdlar va xalqaro koalitsiyaga yordam beradi.
Fotogalereya

Fotogalereya Gavayi vulqoni aholi turar joylariga yetib keldi

Gavayida otilib chiqqan vulqon lavalari bir necha hafta o'tib Paxoa shaharchasiga yetib keldi. Sekin harakatlanayotgan lava "daryosi" yo'lda uchragan har qanday narsani kuydirib kulga aylantirmoqda. Shaharcha aholisi xavfsiz joyga evakuatsiya qilingan.
Fotogalereya

Fotogalereya Ebolaga qarshi global kurash

Dunyo bo'ylab Ebolaga qarshi kurash choralari kuchaytirilmoqda. Eboladan ogohlik oyligi doirasida turli mamlakatlarda xavfli kasallikka qarshi tayyorgarlik mashg'ulotlari o'tkazilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Afg'onistondagi missiya nihoyasiga yetayapti

Afg'onistonning Hilmand viloyatidagi yirik harbiy baza mahalliy armiya nazoratiga o'tdi. AQSh va Britaniya qo'shinlari missiyani yakunlab, o'lkani tark etishga hozirlik ko'rmoqda. 2015-yilda Afg'onistonda 12 ming xorijiy askar qoladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Suriya va Iroq

G'arb qo'llab-quvvatlovini olgan kurd jangchilari Turkiya orqali Suriyaga 1300 safdoshini jo'natishga hozirlik ko'rayapti. Iroqda va Suriyada janglar davom etmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Turkiya kurdlari qo'shni davlatdagi urushda o'lgan elatdoshlariga motam tutmoqda

Suriyaning Kobani shahri bir necha kundan beri jang maydoni. "Islomiy davlat" bilan qonli urush ketmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kanada parlamentida otishma, Ottavadan suratlar

Kanada poytaxtida urush qahramonlariga qo'yilgan yodgorlik oldida turgan askar otib ketilgan. Bu inshoot yaqinidagi parlament binosi ham xavf ostida degan ogohlantirishdan keyin evakuatsiya ishlari boshlangan. Harbiy soqchini nishonga olgan shaxs parlament tomon qochdi, deydi guvohlar. Imoratdan o'q ovozlari eshitilgan. Askarni otgan odam politsiya o'qidan o'lgan. Yaralangan askar ham kasalxonada jon bergan.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI