Juma, 24-oktyabr, 2014 Toshkent vaqti: 19:37

Markaziy Osiyo

“Qirg’izistonda Xitoy qatnashmagan iqtisodiy yo’nalishni topish mushkul”

Multimedia

Audio
Amerika Ovozi
Bishkekda o’tayotgan Shanxay Hamkorlik Tashkiloti anjumani doirasida Xitoy Bosh vaziri Ven Zyabao mahalliy rasmiylar bilan iqtisodiy hamkorlik xususida gaplashgan. Kuzatuvchilarga ko’ra, iqtisodiy qiyinchiliklarni boshdan kechirayotgan Qirg’iziston Rossiya ketidan Xitoy bilan aloqalarni mustahkamlash ilinjida.


Mahalliy kuzatuvchilarning aytishicha, Qirg’izistonda Xitoy tomoni qatnashmagan iqtisodiy yo’nalishni topish mushkul. Xitoy sarmoyasi va mutaxassislari qurilish, energetika, tog’-kon sanoati, tabiiy boyliklarni qidirish, qishloq xo’jaligi sohalarida keng ko’lamli ish olib bormoqda. Xitoy-Qirg’iziston-O’zbekiston temir yo’l qurilishi borasida muzokaralar olib borilmoqda.

O’shlik jamoat arbobi Odiljon Obidov so’zlariga ko’ra, Pekin ko’proq iqtisodiy aloqalarga urg’u berib keladi. Ayni paytda Xitoy bilan siyosiy munosabatlar ham yaxshi ahvolda.

“Qirg’izistondagi qator yirik inshootlar, masalan, elektr quvvati uzatish liniyalari, avtoyo’llar Xitoyning mablag’i hisobiga, xitoylik mutaxassislar qo’li bilan barpo etilayapti. Qisqasi, Xitoy Qirg’izistonga jadal kirib kelayapti. Bu ko’rinishning ham ijobiy, ham salbiy tomonlari bor. Ijobiy jihati – Xitoy Qirg’iziston uchun dolzarb bo’lib qolgan iqtisodiy masalalarni, aytaylik, o’sha energetika-kommunikatsiya masalalarini yechishda yordam ko’rsatmoqda”, - deydi Odiljon Obidov.

Xitoy Qirg’iziston uchun eng yirik chegaradosh davlat bo’lib, suhbatdoshlar nazarida ulkan ekonomikaning Qirg’iziston kabi taraqqiy etmagan o’lkada keng ildiz otishi tabiiy hol. Ayni paytda chegaralarning ochilishi insoniy, madaniy aloqalarni qayta tiklashga olib kelgan.

Nodavlat tashkilot xodimi Karim Abdullayev insoniy-madaniy munosabatlar avj olayotganini ta’kidlaydi.

“Aytaylik, bir paytlar Qirg’izistonga kelib qolgan uyg’ur birodarlar vatanga borib kelish imkoniyatiga ega bo’ldi. Yaqinda mening tanishlarim ham ona yurtiga borib, katta taassurot bilan qaytdi”, - deydi u.

Suhbatdosh xitoyliklarning ish uslubi namunaviy ekanini urg’ulaydi va mahalliy aholi ulardan ko’p narsa o’rganishi mumkinligini aytadi.

Bashoratlarga ko’ra, tomonlar iqtisodiy aloqalari yuksak sur’atlar bilan rivojlanishi kutilmoqda. Ayni paytda tahlilchilar orasida ushbu hamkorlik bir tomonlama bo’lib qolishi ehtimolidan tashvish mavjud.

“Salbiy tomoni shundaki, asta-sekin Qirg’izistonga Xitoy mutaxassislari, ishchilari, fuqarolari kirib kelayapti. Amalga oshirilayotgan loyihalarda ham asosan xitoyliklar band. Qirg’izistonlik mutaxassislar xorijda ish izlab sarson bo’lib yurgan bir paytda biz uchun bu hol qo’l kelayapti, deb ayta olmaymiz”, - deydi o’shlik jamoat arbobi Odiljon Obidov.
Masalan, elektr liniyalari, yo’llar Xitoyning mablag’i, xitoylik mutaxassislar qo’li bilan barpo etilayapti.


Mahalliy nodavlat tashkiloti xodimi Karim Abdullayev nazarida bu o’rinda ehtimol Qirg’izistonning qandaydir bir cheklovlar kiritishi lozimdir.

Suhbatdosh Xitoy tarafi yangi texnologiyalar olib kelishi maqsadga muvofiqligini aytadi.

Qirg’izistonlik tahlilchilar fikricha, rasmiy Bishkek Xitoy bilan hamkorlikni rivojlantirar ekan, iqtisodiy tobelikka tushib qolmaslik yo’llarini izlashi, muvozanatni saqlash choralarini ko’rishi maqsadga muvofiq.

Jamoat arbobi Odiljon Obidov davom etadi.

“Albatta, Xitoy bilan aloqalarni mustahkamlash kerak. Ayni vaqtda kelajakda Qirg’iziston iqtisodiyotiga qanday ta’sir bo’lishini ko’ra bilish zarurati mavjud. Bu masalada biz ehtiyotkor bo’lishimiz darkor. Bizning ekonomikada, bizning iqtisodiy siyosatimizda ularning ta’siri kuchayib borgan sari, bizning pozitsiyamiz zaiflasha borishi mumkin”, - deydi Obidov.

Hozirda Qirg’izistonda yoshlar orasida xitoy tilini o’rganish rasm bo’lmoqda. Tele-ekranlarda Xitoy hayoti, madaniyati, iqtisodi borasida ko’rsatuvlar tobora ko’paymoqda. Odamlar orasida Xitoy tajribasiga qiziqish yil sayin oshayotgani kuzatiladi.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Alisher Soipov (1981-2007) - Shohruh Soipov so'zlaydi - (Suhbat bundan ikki yil oldin qilingan. Afsuski, masala yuzasidan yangilik yo'q)i
X
24.10.2014 14:00
2007-yilning 24-oktabrida O’shda yosh va fidokor jurnalist Alisher Soipov otib o’ldirilgan edi. Uni kim va nima uchun nishonga olgan? Shohruh Soipov, Alisherning ukasi, “Amerika Ovozi” ga oila boshdan kechirgan fojia va jurnalist qoldirgan meros haqida gapirib berdi.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Turkiya kurdlari qo'shni davlatdagi urushda o'lgan elatdoshlariga motam tutmoqda

Suriyaning Kobani shahri bir necha kundan beri jang maydoni. "Islomiy davlat" bilan qonli urush ketmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kanada parlamentida otishma, Ottavadan suratlar

Kanada poytaxtida urush qahramonlariga qo'yilgan yodgorlik oldida turgan askar otib ketilgan. Bu inshoot yaqinidagi parlament binosi ham xavf ostida degan ogohlantirishdan keyin evakuatsiya ishlari boshlangan. Harbiy soqchini nishonga olgan shaxs parlament tomon qochdi, deydi guvohlar. Imoratdan o'q ovozlari eshitilgan. Askarni otgan odam politsiya o'qidan o'lgan. Yaralangan askar ham kasalxonada jon bergan.
Fotogalereya

Fotogalereya Joko Vidodo, Indoneziya prezidenti qasamyod keltirdi

Indoneziyaning yangi rahbari, armiya yoki siyosiy elitaga aloqasi bo'lmagan, oddiy xalqdan chiqqan Joko Vidodo qasamyod keltirdi. 53 yoshli arbobni fuqaro Jokovi deb biladi, o'tmishda uy jihozlari sotib kun ko'rgan. Jakarta meri lavozimida islohotchi sifatida tanilgan.
Fotogalereya

Fotogalereya Kobanida janglar davom etmoqda - 20-oktabr, 2014-yil

Suriyaning Turkiya chegarasi yaqinidagi Kobani shahrida kurdlar va "Islomiy davlat" jangarilari o'rtasida kurash davom etmoqda. Turkiya Tashqi ishlar vaziri Mevlut Chavusho'g'lining aytishicha, Iroq kurdlarining "Islomiy davlat"ga qarshi kurashda Suriya kurdlariga ko'mak berish uchun Turkiya orqali chegarani kesib o'tishiga ruxsat berilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Gonkongda minglab namoyishchilar politsiya bilan yuzma-yuz, tarqalmoqchi emas

Bu yoshlar Gonkongda demokratik saylovlar talab qilmoqda. Pekin siyosatini qoralab, rahbarni mahalliy xalqning o'zi tanlashi shart, deydi ular. Talabalar chodirlar qurib olgan, shu yerda tunashayapti. Maqsad tinchlik, deydi ular, "hukumat bizning dardimizni eshitsin". Pekin nazarida ularning talabi asossiz.
Fotogalereya

Fotogalereya Kobani uchun janglar davom etmoqda

Suriyaning Kobani shahrida "Islomiy davlat" va kurd jangchilari o'rtasida qonli janglar davom etmoqda. Tinch aholining katta qismi qo'shni Turkiyaga qochib o'tgan.
Fotogalereya

Fotogalereya AQShda Ebola bilan xastalanganlar soni ikkitaga yetdi

O'tgan hafta AQShning Texas shtati kasalxonasida bir bemor Ebola virusidan vafot etgan edi. Unga qaragan ikki hamshira ham virusni yuqtirgani aniqlandi. Ayni paytda dunyo bo'ylab kasallikka qarshi kurash choralari kuchaytirilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kobani shahri uchun janglar avjida, Suriya

Suriyaning Turkiya bilan chegaradosh Kobani shahri "Islomiy davlat" bilan olishmoqda. Amerika havo hujumlari orqali kurd jangchilariga ko'maklashmoqda. Turkiya bu urushga aralashmoqchi emas, lekin "Islomiy davlat" ga qarshi AQSh boshliq xalqaro koalitsiyaga kirgan.
Fotogalereya

Fotogalereya Shimoliy Koreya rahbari ommaga ko'rindi

Ikki oydan beri jamoatchilikka ko'rinmagan Kim Chen Unning yangi suratlari paydo bo'ldi. Ularni Shimoliy Koreya Markaziy Axborot Agentligi tarqatmoqda.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI