Juma, 28-noyabr, 2014 Toshkent vaqti: 14:34

Huquq va qonun

Xitoy jazoni o'tash muassasalarini isloh qilish niyatida

Xitoy mehnat lageri
Xitoy mehnat lageri

Multimedia

Audio
Amerika Ovozi
Xitoyda huquq faollari va siyosiy mahbuslar shu paytgacha “qayta tarbiyalanish markazlari” deya atalgan mehnat lagerlarida jazo o’tagan. Kuzatuvchilar mazkur lagerlarda mahbuslar og’ir sharoitlarda mehnat qilishini aytadi. Rasmiylar olg’a surayotgan yangi islohotga ko’ra, ijtimoiy adolatni ta’minlash maqsadida qamoq jazosini olgan faollar bundan buyon mehnat lagerlarga jo’natilmasligi mumkin. 

2001 – 2003-yillarda Xuan Bo Xitoydagi mehnat lagerlaridan birida jazo o’tagan, og’ir ish bilan shug’ullanishga majbur bo’lgan. Qamalishdan oldin Shanxayda jarroh bo’lib ishlagan Xuan qamoqxonada plastmassadan archa chiroqlari kabi o’yinchoqlar yasab, yangi yil sovg’alarini qog’ozga o’rash bilan shug’ullandi. Hukumat Falungon diniy harakatiga a’zo Xuanni shu tariqa qayta tarbiyalash niyatida edi.

“Birinchi 2-3 oy bunday ishni har kuni bajarishga majbur qilinardik, chunki ular shu tariqa bizga qonun-qoidalarni o’rgatmoqchi bo’lishdi. Lekin bu quruq gap. Aslida ular shunday qiynoqlar orqali Falungondan voz kechishimizni istagan.Voz kechganlarga ovqat va uxlash imkoni berilardi. E’tiqodini o’zgartirmaganlar esa shunday sharoitda uzoq vaqt yashashga majbur bo’ldi”, - deydi xitoylik sobiq mahbus.

Xuan qamoqxona ichki tartibini buzganlar shafqatsiz jazolanardi, deya eslaydi. 

“Quti ustiga ma’lumot yozib boshqalarga uzatmoqchi bo’lgan bir yigit qo’lga tushganida elektr toki bilan qiynoqqa solishdi. Natijada u hojatxonaga borolmay qoldi. Politsiya esa boshqalarga saboq bo’lsin deb mahbuslarga buni oshkor qildi”, - deydi Xuan.

Xitoy mehnat lagerlarida Xuan kabi dindorlardan tashqari fohishalar, narkomanlar, muxolifat a’zolari va hukumat tanqidchilari bor. Ularni aslida mahbus deyish ham noto’g’ri, chunki bu yerga tushganlar na sud qilingan, na ayblari isbotlangan.

Mamlakat bo’ylab yuzlab shunday mehnat lagerlari bor. Ularda 300 mingdan ziyod odam “qayta tarbiyalanadi”.

Pekin rasmiylari bugun 1950-yillarda asos solingan mehnat lagerlari tizimi islohotlarga muhtoj ekani haqida gapirmoqda.

Xabarlarga ko’ra, Kommunistlar partiyasining Siyosat va qonun qo’mitasi rahbari Men Jianzu parlament tasdig’idan o’tsa, tizimga doir qonunchilik isloh qilinishini bildirdi. Biroq o’zgarishlar ko’lami va lagerlardagi mahbuslarning bundan keyingi taqdiri nima bo’lishi hozircha no’malum.

“Xitoy rasmiylari anchadan beri bu tizimda islohot o’tkazish haqida gapirib keladi. Bu eski gap. Xitoy hukumati qayta tarbiyalash tizimi o’rniga boshqa yana bir jazolash tizimini barpo etmoqchi, shekilli. Biz shundan xavotirdamiz”, - deydi “Human Rights Watch” xalqaro inson huquqlari tashkiloti xodimi Maya Vang. 

Kuzatuvchilar fikricha, mehnat lagerlaridagi o’zgarishlar Xitoy yangi rahbariyatining umumiy islohotlarni amalga oshirmoqchiligidan dalolat beradi. Noyabr oyida Kommunistlar partyasi rahbari etib tayinlangan Si Zinpin islohotlar haqida, xususan, korrupsiyaga qarshi kurashni kuchaytirish borasida gapirib keladi.

“Buni ehtimoldan soqit qilish kerak emas. Garchi bunday gaplar qonun ustuvorligini ta’minlash va inson huquqlarini himoya qilishga qaratilgan harakatlardan darak bersa-da, asosiy masala - amalda o’zgarishlar bo’lishi yoki bo’lmasligida”, - deydi “Xalqaro Amnistiya” tashkiloti vakili Rozanna Rayf.

Xitoy mehnat lagerlarida mahbuslar doimiy ravishda qiynoqqa solinadi.

Sinxua axborot agentligi ma’lumotiga ko’ra, aholi orasida mehnat lagerlarini tanqid qilayotganlar soni ko’paymoqda.

Xuan Bo uchun bu, albatta, xushxabar.

“Mehnat lagerini tark etganimga ancha bo’ldi. Shunga qaramay elektr-shok tovushi meni hamon qo’rquvga soladi. Men Xitoydan qochib, Amerikaga kelishga muvaffaq bo’ldim, baxtiyorman,” – deydi u.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Gaz eksporti - Amerikaning bir shahrida - Natural Gas Exporti
X
28.11.2014 05:09
Qo’shma Shtatlarda so’nggi yillarda tabiiy gaz ishlab chiqarish hajmi bir necha karra oshdi. Bunga asosan yangi texnologiyalar turtki bermoqda. Mahalliy kompaniyalar ortiqcha gazni xorijga eksport qilishni istaydi, lekin reja aholi orasida qarshilikka uchramoqda.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Shukronalik kuni 17-asr boshidan beri bayram qilinadi
  • Oq uy... Prezident tarixiy odatga ko'ra, shu kuni bir kurkaning qonidan kechadi.
  • Oq uy... Prezident tarixiy odatga ko'ra, shu kuni bir kurkaning qonidan kechadi.
  • Kurka - Shukronalik kuni pishiriladigan asosiy taom
  • Bayram dasturxoni
  • Bayram oldidan va uning ketidan savdo qiziydi. Los-Anjeles.
  • Hamma oilasi bilan bo'lishga shoshadi. Vashington.
  • Hamma oilasi bilan bo'lishga shoshadi. Vashington.
  • Nyu-York vokzali
  • Nyu-York
  • Nyu-York
  • Bayramdan keyin savdo qiziydi. Los-Anjeles.
  • Bayram munosabati bilan uyga qaytayotgan harbiy. Mayami.
Fotogalereya

Fotogalereya Shukronalik kuni, Amerika - Thanksgiving Day in America

Noyabrning oxirgi payshanbasi Shukronalik kuni. Yangi vatandagi noz-ne'matlardan shukur qilgan, hosilidan rozi bo'lgan odamlar shunday bayramga asos solgan. Keyinchalik tub aholiga qarshi qonli urushlar olib borgan yevropalik kelgindilar boshida ular bilan bir dasturxondan non yegan. Hindu qabilalar o'z ovqatlarini tanishtirgan bo'lsa, kelgindilar ham o'z taomlarini tortgan. Kurka Shukronalik kuni asosiy taom hisoblanadi. Chunki bu parranda Amerikada serob bo'lgan.
Fotogalereya

Fotogalereya Amerikada Shukronalik kuni

Har yili noyabr oyining so'nggi payshanbasida o'tadigan bu bayram ko'pchilik amerikaliklar uchun oilaviy yig'ilish va kurkali taom demakdir.
Fotogalereya

Fotogalereya Bugungi dunyo, suratlarda

Jahonning turli burchaklaridan olingan antiqa fotolar - 26-noyabr, 2014

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI