Seshanba, 23-dekabr, 2014 Toshkent vaqti: 03:01

Siyosat

Xitoy hududiy mojarolar borasidagi siyosatini keskinlashtirmoqda

Xitoy va Yaponiya o'rtasida talash orollarning Xitoyga qarashli ekanini ta'kidlovchi reklama
Xitoy va Yaponiya o'rtasida talash orollarning Xitoyga qarashli ekanini ta'kidlovchi reklama

Multimedia

Audio
Amerika Ovozi
Xitoy azaldan qo’shnilari bilan hududiy mojarolarga ega. So’nggi paytlarda bunday kelishmovchiliklar yanada chuqurlashdi. Tahlilchilar fikricha, rasmiy Pekin bu borada keskin siyosat qo’llashni afzal ko’rmoqda. 

Dengizdagi qudratini oshirayotgan Xitoy o’ziga tegishli hududlarning har bir qarichini himoya qilishga shay.

Iyul oyida rasmiy Pekin Janubiy Xitoy dengizidagi Sancha orolida harbiy garnizon joylashtirdi. Kelasi oydan boshlab yana bir orol - Xaynanda nazorat kuchaytiriladi. Politsiya hududga kirgan kema va qayiqlarni tekshira boshlaydi. 

Ayrim kuzatuvchilar fikricha, bunday siyosat mintaqadagi vaziyatni taranglashtiradi. Xitoyning yangi taktikasini to’g’ri deb baholayotganlar ham bor.

“Dengiz hududini boshqarishni ko’zda tutgan aniq qonun-qoidalar bo’lmagani sababli yaqin-yaqingacha Filippin yoki Vyetnam xitoylik baliqchilar huquqini cheklasa yoki Xitoyga qarashli hududda neft va gaz qazish ishlarini boshlasa, ularga qarshi chora ko’rishning iloji yo’q edi. Endi esa yangi qonunlar kuchga kirgan,” – deydi Osiyo-Tinch okeani mintaqasi bo’yicha ekspert Jang Ji.  

Xitoy va Yaponiya o’rtasida Sharqiy Xitoy dengizidagi bir necha kichik orol talash. Sentabr oyida xitoyliklar Tokio siyosatidan norozilik tariqasida namoyishlar uyushitrdi. Orollar bizga tegishli, deya Pekin BMTdan madad so’radi.

Hozirgi vaziyat Xitoy 1990-yillarda olib borgan siyosatdan keskin farq qiladi. O’tgan asr oxirlarida Pekin qo’shnilar bilan tortishib o’tirmay, murosaga erishishni afzal ko’rardi. Bugunga kelib esa hududini himoya qilishda keskinroq taktika tanlamoqda, deydi Xitoy xavfsizligi bo’yicha mutaxassis Bonni Gleyser:   

“Fikrimcha, Pekin ham yumshoq, ham keskin siyosat olib bormoqda, o’zini qanday tutishni bilmagan qo’shnilariga saboq bermoqchi. Tuturuqsiz siyosat va tarang munosabatlar uzoq davom etmaydi, demoqchi bo’layotgandek”, - deydi tahlilchi.

Xitoyliklar hukumatning yangi siyosatidan mamnun ko’rinadi.

“Diaoyu orollarini himoya qilish kerak, o’z yeringning kichik bir parchasidan ham voz kechma, degan siyosat to’g’ri. Men hatto armiyaga qo’shilib, yerimizni himoya qilishga tayyorman”, - deydi pekinlik bir yigit.

“Odamlar hamma narsadan xabardor, daromadlari oshgan. Demak, vatanparvarlik ruhi ham kuchaymoqda, hamma ona yerim deydi. Biroq ayni vaqtda boshqa siyosiy va ijtimoiy masalalarni ham hal etish kerak. Chunki agar norozilar ko’paysa, hukumatga bosim va tanqid ham kuchayadi”, - deydi yana bir fuqaro.
 
Xitoy hukumati hududiy nizolarni ijobiy hal eta olmasa, nafaqat mintaqada, balki mamlakat ichida ham norozilik kuchayishi muqarrar, deydi tahlilchilar.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Amerika Manzaralari/Exploring America, December 22, 2014i
X
22.12.2014 10:30
Har dushanba Toshkent vaqti bilan 15:30 da sun'iy yo'ldosh orqali uzatiladigan 30 daqiqali ko'rsatuv Amerikadagi siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy manzara bilan tanishtiradi. Qolaversa, Qo'shma Shtatlar - Markaziy Osiyo davlatlari orasidagi aloqalarni tahlil qiladi.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Nyu-Yorkning Bruklin mahallasida otib ketilgan politsiyachilarni hamkasblar xotirlayapti. Ismayyil Brinsli ismli shaxs ofitserlar Rafael Ramos va Venjian Lyuni otib, so'ng o'zini o'ldirgan.
  • Indoneziya harbiy dengiz kuchlari Papua Yangi Gvineyada ro'yxatga olingan baliqchi kemalarini portlatayapti. Baliqchilik qilishga ruxsati bo'lmagani aytiladi bu kemalarning.
  • Malayziyaning Kuala Lumpur shahri Mustaqillik maydonida 1600 dona o'yinchoq panda tomoshaga qo'yildi.
  • Boliviyada kuchuklar orasida Rojdestvo liboslari tanlovi.
  • Tokioda taniqli pop musiqa guruhining konsertiga kelgan muxlislar.
  • Idlib viloyatilik shaxs Suriya rahbari Bashar al-Assad qo'shinlaridan qolgan qurol-aslahani terib olayapti.
  • Rim papasi Fransisk Vatikanda bolalar bilan qo'l berib ko'rishayapti.
  • Ukraina shahrida Ikkinchi jahon urushida halok bo'lgan askarlarga qo'yilgan haykal yer bilan yakson qilingan.
  • Pekinda chang'ichilar musobaqasida qatnashayotgan amerikalik Mak Bohonnon.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI