Dushanba, 20-oktyabr, 2014 Toshkent vaqti: 16:15

Huquq va qonun

Tibetliklar ozodlik uchun turlicha kurashmoqda

Multimedia

Audio
Amerika Ovozi
Xitoy boshqaruvi ostidagi Tibetda mahalliy faollar Pekinni o’lka madaniyatini poymol qilayotganlikda ayblab, turli yo’llar bilan noroziligini bildirmoqda. Hududda, ayniqsa, o’zini yoqishlar keng tarqalmoqda. Tibetliklar shu tariqa jahon hamjamiyati diqqatini o’z muammolariga qaratmoqchi. Biroq norozilikni aks ettirishning xavfsiz yo’llari ham bor.

Amerika Ovozi muxbiri Ayven Brodxed yaqinda Hindistonning Daramsala shahridagi tibetliklar bilan uchrashdi. Tibetning surgundagi hukumati o’sha yerdan turib ozodlik uchun kurashib keladi.

Tamdin Tsetan taniqli tibetlik rassom bo’lib, she’r yozadi, xalq qo’shiqlarini kuylaydi. Xevi metal uslubida ijro etuvchi ko’zga ko’ringan tibetliklardan biri.

"Men ozodlikdan ilhomlanaman. Sevgi haqida deyarli kuylamayman, axir biz bu yerga sevgini deb kelmaganmiz. Erkinlik istab kelganmiz. Qo’shiq aytasizmi, san’atning boshqa turlari bilan shug’ullanasizmi, markaziy mavzu Tibet ozodligi bo’lishi lozim", - deydi u.

O’lka diniy rahnamosi Dalay Lama Pekindan to’liq mustaqillik emas, muxtoriyat talab qilib keladi. Tamdin uning bu siyosatini qo’llab-quvvatlaydi.

Biroq Dorji Tseten kabi yoshlar nazarida tibetliklar Xitoy hukmronligi ostida yashashni istamaydi.

"Biz mustaqil bo’lishni istaymiz. Bizni Xitoy kommunistik rejimi emas, o’zimiz boshqarishimizni istaymiz. Kurashdan maqsadimiz ham shu", - deydi “Talabalar  Ozod Tibet uchun” harakati a’zosi.

Shu kungacha 100 dan ziyod tibetlik, xoh o’lkada bo’lsin, xoh xorijda, o’ziga o’t qo’yib, Xitoy siyosatiga noroziligini shu tariqa ifoda etdi.

Biroq talabalar harakati radikal bo’lmagan boshqa usullarni targ’ib qilmoqda. Ular nazarida bunday usullar xavfsiz, samarali va Xitoy qonunchiligi doirasida.

"Masalan, tibetliklar sabzavotlarni xitoy do’konlaridan emas, tibetliklardan sotib ola boshladi. Xitoy tilidan ko’ra, tibetchada ko’proq so’zlashyapmiz, tibetcha kiyinish targ’ib qilinmoqda. Shu tariqa o’zligimizni tiklab, zolim bilan hamkorlik qilmay, unga qarshi kurashyapmiz", - deydi Dorji Tseten.

Faollar nazarida kurashning bunday passiv ko’rinishi Maxatma Gandi va Martin Lyuter King ta’limotlariga mosdir. Maqsadimizga erishishga yordam bermoqchi bo’lganlar shu usuldan foydalanishi mumkin, deydi Tseten.

"Xitoy iqtisodiyoti va uning o’z davlatingizga bo’lgan ta’sirini boykot qilish bilan Tibetga yordam bergan bo’lasiz", - deydi Tseten.

Xitoyning zolim siyosati hamda tibetliklarning o’zligi, huquqlari va Dalay Lamaning Tibetga qaytishi yo’lidagi kurashi bu elat vakillarini birlashtirdi.

"Tibet inson huquqlari va demokratiya markazi vakili Tsomo Tserinning aytishicha,
Xitoydek yirik davlatga qarshi birlashmasdan kurashib bo’lmaydi. Maqsadni aniq qilish kerak", - deydi faol.

Xitoyda iqtisodiy taraqqiyot tibetliklarga ham foyda keltirgan bo’lsa-da, aksariyati ozodlik uchun kurash yo’lidan qaytmoqchi emas.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Amerika Manzaralari/Exploring America, October 20, 2014i
X
20.10.2014 10:40
Har dushanba Toshkent vaqti bilan 15:30 da sun'iy yo'ldosh orqali uzatiladigan 30 daqiqali ko'rsatuv Amerikadagi siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy manzara bilan tanishtiradi. Qolaversa, Qo'shma Shtatlar - Markaziy Osiyo davlatlari orasidagi aloqalarni tahlil qiladi.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Gonkongda minglab namoyishchilar politsiya bilan yuzma-yuz, tarqalmoqchi emas

Bu yoshlar Gonkongda demokratik saylovlar talab qilmoqda. Pekin siyosatini qoralab, rahbarni mahalliy xalqning o'zi tanlashi shart, deydi ular. Talabalar chodirlar qurib olgan, shu yerda tunashayapti. Maqsad tinchlik, deydi ular, "hukumat bizning dardimizni eshitsin". Pekin nazarida ularning talabi asossiz.
Fotogalereya

Fotogalereya Kobani uchun janglar davom etmoqda

Suriyaning Kobani shahrida "Islomiy davlat" va kurd jangchilari o'rtasida qonli janglar davom etmoqda. Tinch aholining katta qismi qo'shni Turkiyaga qochib o'tgan.
Fotogalereya

Fotogalereya AQShda Ebola bilan xastalanganlar soni ikkitaga yetdi

O'tgan hafta AQShning Texas shtati kasalxonasida bir bemor Ebola virusidan vafot etgan edi. Unga qaragan ikki hamshira ham virusni yuqtirgani aniqlandi. Ayni paytda dunyo bo'ylab kasallikka qarshi kurash choralari kuchaytirilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kobani shahri uchun janglar avjida, Suriya

Suriyaning Turkiya bilan chegaradosh Kobani shahri "Islomiy davlat" bilan olishmoqda. Amerika havo hujumlari orqali kurd jangchilariga ko'maklashmoqda. Turkiya bu urushga aralashmoqchi emas, lekin "Islomiy davlat" ga qarshi AQSh boshliq xalqaro koalitsiyaga kirgan.
Fotogalereya

Fotogalereya Shimoliy Koreya rahbari ommaga ko'rindi

Ikki oydan beri jamoatchilikka ko'rinmagan Kim Chen Unning yangi suratlari paydo bo'ldi. Ularni Shimoliy Koreya Markaziy Axborot Agentligi tarqatmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Ebola balosi... Afrika g'arbidagi bugungi manzara

Kasallik 4000 dan oshiq odamni hayotdan olib ketdi. Bir necha davlat vahima va qo'rquvda. Yordam berilmoqda, ammo kasallik hozircha bedavo.
Fotogalereya

Fotogalereya Suriyaning Kobani shahri hayot uchun kurashmoqda

Hozirda, mahalliy manbalarga ko'ra, shaharning 40 foizi "Islomiy davlat" qolida. Kobanida kamida 700 fuqaro bor va terror tizimi ularni qatl etishi turgan gap, deya bildirmoqda BMT.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI