Payshanba, 24-iyul, 2014 Toshkent vaqti: 17:19

Siyosat

Olim Seytoff: Xitoy yangi rahbarining uyg'urlarga nisbatan siyosati mavhum

Olim Seytoff, Uyg'ur-Amerika Uyushmasi prezidenti
Olim Seytoff, Uyg'ur-Amerika Uyushmasi prezidenti

Multimedia

Audio
Uyg'ur yetakchisi Xitoy yangi rahbari haqida
Uyg'ur yetakchisi Xitoy yangi rahbari haqida i
|| 0:00:00
...
 
🔇
X

(Lavhaning to'liq audio ko'rinishi)

Xitoyda o’tgan yil noyabrida Kommunistik partiya raisi etib saylangan Si Zinpin mart oyidan boshlab prezident ham bo’ladi. Uning rahbarligi ostida Xitoy ichki va tashqi siyosati qanday bo’lishi mumkinligi haqida hozir ko’p gapirilmoqda.

Mamlakat g’arbida yashovchi uyg’urlar hayoti va taqdiriga bu hol qanday ta’sir qiladi? Uyg’ur-Amerika uyushmasining prezidenti Olim Seytoff yaqinda Vashingtondagi bir uchrashuvda shu haqda so’zladi.

Xitoyni so’nggi 10 yildan beri boshqarayotgan va martda muddati tugab, iste’foga chiqishi kutilayotgan prezident Xu Sintao davrida uyg’urlar hayoti yanada og’irlashdi, deydi surgun va muhojirotdagi uyg’ur faollari. Ularning aytishicha, iqtisodiyot kuchaygani va Xitoyning jahondagi nufuzi oshgani bilan bu millat madaniyati, dini va tili yanada kattaroq xo’rliklarga uchradi.

Xuning o’rinbosari Si Zinpin bir oydan so’ng hokimiyatni qabul qilib oladi. Ammo uning Shinjon viloyati va unda yashovchi salkam 10 million uyg’urga nisbatan siyosatining qanday bo’lishi hozircha mavhum.

Olim Seytoff nazarida, tashqi bosimsiz Xitoy uyg’urlar va inson huquqlari masalasida mustaqil ravishda islohotga qo’l urishi dargumon, chunki milliy masalalarda Pekin xitoylarni boshqa elat vakillaridan ustun qo’yib kelgan. Natijada Xitoyda yashovchi tibetliklar va mo’g’ullar ham hayotidan nolib keladi.

Barak Obama prezidentligining ikkinchi muddatida Xitoyga bosimni oshirishi lozim, deydi uyg’ur faoli.

Uyg’ur-Amerika uyushmasi AQSh hukumati va Kongressidan uyg’urlar huquqlarini buzgan xitoylik rasmiylarni Amerikaga kiritmaslikni, AQShdagi hisob raqamlari va mulkini muzlatishni, Urumchida konsullik ochib, Sharqiy Turkistonda inson huquqlari ahvolini yaqindan kuzatishni so’ramoqda.

Olim Seytoff Markaziy Osiyoda, xususan O’zbekiston, Qirg’iziston va Qozog’istonda uyg’urlar dardiga quloq solinmayotganidan afsusda, ammo Xitoy bosimi ostida qolgan bu mamlakatlarni tushunamiz, deydi.

Uyg’ur-Amerika uyushmasi prezidentining aytishicha, Xitoyning mart oyidan boshlab lavozimiga kirishayotgan yangi rahbari Si Zinpin oldin Sharqiy Turkiston masalasi bilan shug’ullanmagan, ammo hozirgi prezidentga qaraganda ancha mo’tadil hisoblanadi.

Jahon uyg’urlari kongressi rahbari Robiya Qodirning yaqinda AQSh gazetasida chiqqan maqolasida aytilishicha, yangi rahbar Si Zinpinda buyuk islohotchi arbob bo’lish imkoni bor va u shu imkoniyatdan to’liq foydalanishi zarur.

Robiya Qodir Xitoyda uyg’urlarga nisbatan madaniy qatliom to’xtatilsin, deydi. Unga ko’ra, Sharqiy Turkiston maktablarida uyg’ur tilida o’qitish kamayib bormoqda, xitoylarning viloyatga migratsiyasi nazorat qilinmayapti, islom diniga salbiy tus berilmoqda.

(Olim Seytoff bilan to'liq suhbatni yuqoridagi audio player orqali tinglashingiz mumkin)
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Jinsiy zo'ravonlikka qarshi kurash - Ending sexual violencei
X
24.07.2014 11:27
Jinsiy zo'ravonlik - global muammo. Qay yurtga bormang, xotin-qizlar, bolalar va hatto erkaklar bu mudhish jinoyatdan azob chekayotganini ko'rasiz. Ayrim mamlakatlarda u haddan tashqari keng tarqalgan. AQSh Davlat kotibi Jon Kerri keskin choralar ko'rish kerak deydi.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Isroil amalga oshirgan havo hujumi ketidan G'azodagi ko'rinish. 23-iyul, 2014-yil.
  • Falastinlik o'g'il Isroil havo hujumida o'lgan otasiga motam tutayapti. 23-iyul, 2014-yil.
  • Amerika Davlat kotibi Jon Kerri Quddusda BMT Bosh kotibi Pan Gi Mun bilan ko'rishdi. 23-iyul, 2014-yil.
  • Tel-Aviv aeroporti, Isroil.
  • HAMAS otgan raketa Tel-Aviv aeroporti yoniga tushganidan keyin reyslar bekor qilingan. 23-iyul, 2014-yil.
  • G'azo sektori.
  • Falastinlik o't o'chiruvchi.
  • Falastinlik qutqaruvchilar Isroil havo hujumidan keyin vayronalarni ko'zdan kechirayapti.
  • G'azo sektori.
  • Jangda o'lgan isroillik askarni xotirlashmoqda.
  • G'azoga hujum ketidan manzara.
Fotogalereya

Fotogalereya BMT Xavfsizlik kengashi G'azoda otishmani zudlik bilan to'xtatishga chaqirdi

BMT Xavfsizlik kengashi Isroil va XAMASni o'zaro otishmani zudlik bilan to'xtatishga chaqiruvchi qaror qabul qildi. G'azoda ikki haftadan beri davom etayotgan havo hujumlarida 500 dan ziyod falastinlik halok bo'lgan, Isroil tomonidan esa bir necha askar o'lgan.
Fotogalereya

Fotogalereya Kunning suratlari - 20-iyul, 2014-yil

Kunning muhim voqealari va dunyoning turli burchaklaridagi manzara suratlarda.
Fotogalereya

Fotogalereya O'zbekistonlik ustalar Santa Fe xalqaro festivalida

Amerikaning Nyu-Meksiko shtatidagi Santa-Fe shahrida har yili o’tadigan usta hunarmandlar festivali (Santa Fe International Folk Art Market) nufuzli davra hisoblanadi. Unga taklif qilingan chevar, kashtado’z yoki sozandaning ijodi so’zsiz tan olinadi. Qaysi davlatda bo’lmasin ularning mahsuloti darrov qo’lma qo’l bo’lib ketadi. Bu yilgi yarmarkada O’zbekistondan 25 kishi qatnashdi - eng katta jamoalardan biri. 11-13-iyul kunlari o’tgan tadbirda ustalar bir-biri bilan tanishdi, tajriba almashdi, mahsulotini sotdi, yangi xaridor va hamkorlar topdi va vatanga daromad bilan qaytdi. Bu esa, deydi hunarmandlar, yangi imkoniyatlarga yo’l ochadi. Yangi ish o’rinlari, ta’lim dasturlari, mustaqil faoliyat, erkin nafas va yurt taraqqiyoti uchun hissa degani bu.
Fotogalereya

Fotogalereya MH17 - Ukraina osmonida urib tushirilgan samolyot qoldiqlari va bugungi manzara

Ukraina hukumati Rossiyani ikki kun oldin Donetskda urib tushirilgan yo’lovchi samolyot qoldiqlari orasidan ashyoviy dalillarni yo’q qilishda separatistlarga yordam berayotganlikda ayblamoqda. Malayziya havo yo’llariga tegishli samolyot ichida 298 odam bo’lgan. Hammasi o’lgan. AQSh hukumatining tasdiqlashicha, samolyot yerdan nishonga olingan.
Fotogalereya

Fotogalereya Isroil piyoda kuchlari G'azoda hujumlarni davom ettirmoqda

8-iyulda boshlangan operatsiyada hozirgacha 300 dan oshiq falastinlik o’lgan. Uch kundirki, Isroil kuchlari G'azo sektorida yuzlab manzillarni o'qqa tutmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Dunyo ahli Ukrainadagi fojeadan dahshatda, 295 odam halok bo'lgan

Yo'lovchilardan 173 nafari Niderlandiya, 44 kishi Avstraliya, 12 odam Indoneziya, shuningdek, Britaniya, Germaniya, Belgiya, Kanada, Yangi Zelandiya va Filippin fuqarolaridir. AQSh razvedka agentliklarining tasdiqlashicha, samolyot raketa bilan urib tushirilgan va aynan Ukraina sarhadidan turib nishonga olingan. Samolyot havoda portlagan. Ukraina qurolli kuchlari bunday vositaga ega emas, deydi Amerika rasmiylari. Gumon shuki, samolyotni o'qqa olganlar - rusparast bo'lginchilar.
Fotogalereya

Fotogalereya AQShga noqonuniy kirib kelayotgan muhojir bolalar

AQShning janubiy chegaralarida noqonuniy muhojirlar muammosi gumanitar inqiroz sifatida baholanmoqda. Chegarani kesib o'tganlar orasida 50 mingdan ortiq voyaga yetmagan bola bor. Ular mahalliy va federal hukumat uchun yangi muammolarni keltirib chiqarmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainada Malayziya samolyoti quladi

Boeing-777 samolyoti 280 yo'lovchi va 15 ekipaj a'zolari bilan Amsterdamdan Kuala Lumpurga uchayotgan bo'lgan. Ukraina hukumati va isyonchilar bir-birini ayblamoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Isroil Falastin ahliga: tirik qolishni istasangiz, qoching!

Isroil G'azo sektorini havodan o'qqa tutishda davom etarkan, BMT uni va unga qarshi raketa otayotgan HAMASni sulh tuzishga undamoqda. AQSh vositachilik qilishga tayyor. Tomonlar murosadan yiroq. Isroil G'azo ahlini jon saqlash uchun uylarini tark etishga chaqirmoqda. HAMAS jangarilarini qirib tashlamaguncha, hujumlar to'xtamaydi, deya bildirmoqda bu davlat rasmiylari. Hozirgacha 200 dan oshiq odamning yostig'i qurigan.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI