Dushanba, 21-aprel, 2014 Toshkent vaqti: 01:56

Xalqaro

AQSh: Iqlim o’zgarishi davlat xavfsizligiga raxna soladi

Matn hajmi - +
Amerika Ovozi
Iqlim o’zgarishi va milliy xavfsizlik bir-biri bilan chambarchas bog’liq masalalar, deyiladi AQSh Tadqiqot kengashi chiqargan tahlilnomada. Unda global iqlim o’zgarishining ijtimoiy va siyosiy ta’siri haqida so’z boradi. 


AQSh Kongressidan shunday tadqiqot o’tkazish vazifasini olgan kengash hisobotida avvalo global harorat ko’tarilib borayotgani haqiqat ekaniga urg’u berilgan.

Inson faoliyati oqibatida atmosferaga chiqayotgan zaharli gazlar hajmi tobora ko’payar ekan, tabiiy ofatlar ham tez-tez yuz bermoqda. Dengiz sathining ko’tarilishi, suv toshqinlari, qurg’oqchilik, o’rmonlar yonishi – bular har bir davlat xavfsizligiga hatto terrorizmdan ham jiddiyroq tahdid soladi, deyiladi hujjatda.

Izlanishga boshchilik qilgan Jon Staynbruner fikricha, AQShning xavfsizlik va razvedka muassasalari iqlim o’zgarishi bilan bog’liq tahdidlarni ustuvor deya belgilashi zarur. 

“Hozir tayyorgarlik darajasi yetarli darajada yuqori emas. Ayrim choralar ko’rib qo’yilgan. Bu muassasalar iqlim o’zgarishini kuzatmayapti, demoqchi emasman. Lekin tashkiliy ishlarni yaxshilash kerak”, - deydi olim.

Jon Staynbruner fikricha, toshqin va qurg’oqchilik kabi tabiiy ofatlarni o’rganish orqali dunyoning qaysi burchaklari beqarorlikka yuz tutishini aytish mumkin. Bu esa migratsiya oqimi, ijtimoiy nizolarni bashorat qilish imkonini beradi. Masalan, Afrika va Janubiy Osiyoda qashshoqlar ko’p, hukumatlar zaif bo’lgani sababli tabiiy ofatlar u yerdagi aholiga ayniqsa katta ta’sir ko’rsatadi.

Hisobot mualliflari jahon hamjamiyatini iqlim o’zgarishiga oid ma’lumot to’plashda hamkorlikni oshirishga undaydi. Kengash raisi Staynbruner Pokiston va Hindistonni hamkorlikning salbiy misoli sifatida keltiradi. Bu ikki davlat yog’ingarchilikka doir ma’lumotlarni AQSh bilan o’rtoqlashmaydi, vaholanki bu bilan Janubiy Osiyoda toshqinlar va qurg’oqchilikka tayyorgarlik darajasini oshirish mumkin.

“Global miqyosda diplomatik va ilmiy muloqotni yo’lga qo’ymasa bo’lmaydi. Birgalikda qoidalar ishlab chiqaylik, ularga hamma birdek rioya qilsin. Ayni mezonlarni qo’llab, iqlimni kuzatamiz va ma’lumotni bir-birimiz bilan o’rtoqlashamiz, deyishi kerak siyosatchilar. Bundan hamma foyda ko’radi”, - deydi olim.
 
Arktika okeanidagi muzlar sathining pasayishi oqibatida davlatlar orasida u yerdagi tabiiy boyliklar uchun raqobat kuchayishi aniq. AQSh bunga javoban nima qilishni oldindan rejalashtirsin, deydi Staynbruner. 

Worldwatch instituti nomli nodavlat tashkiloti rahbari Aleksandr Oksga ko’ra, izlanish iqlim o’zgarishiga jiddiy yondashish kerakligini namoyish etadi.

“Zaharli gazlar hajmini kamaytirishga qaratilgan barcha urinishlar kelajakda muammo ko’lamini ham kamaytirishi shubhasiz. Demak, bunday harakatlardan katta foyda ko’ramiz”, - deydi u.

Hisobotda atmosferani zaharlayotgan gazlarni qanday qilib kamaytirish haqida hech narsa deyilmagan. Asosan hozirgi ahvol hamda tabiiy ofatlarni o’rganib, bashorat qilish haqida so’z boradi.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
AQShda farzand boqib olgan o'zbekistonlik ona bilan suhbat- Boston, Massachussetts shtatii
X
19.04.2014
Boston va uning atrofida o'zbeklar boshqa katta shaharlarga qaraganda unchalik ko'p emas. Dunyoning bu qismlariga asosan talabalar kelib ketadi. Lekin bugun o'zbekistonlik oilalar yetib bormagan joy yo'q.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainadan suratlar

Sharqdagi to'qnashuvlarda o'lganlar, jarohat olganlar bor.
Fotogalereya

Fotogalereya Boston fojiasini eslab

O'tgan yilning 15-aprelida 25 mingga yaqin kishini bir joyga to'plagan marafon paytida yuz bergan portlash uch kishini hayotdan olib ketgan va 260 dan ortiq odam jarohatlangan edi.
Fotogalereya

Fotogalereya Nigeriyada qonli kun

Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainadan suratlar

Fotogalereya

Fotogalereya Vashingtonda olcha gulladi

Har yili aprel oyida Vashington shahri olcha gullari bilan burkanadi. Bir asr muqaddam Yaponiya tomonidan hadya qilingan ko’chatlar bugun Vashingtonning ramziy ko’rkiga aylangan. Olchaning gullash mavsumi har yili 10 kuncha davom etadi. Yilning bu davrida Vashington sayyohlar bilan to’ladi. Chunki ayni shu kunlarda poytaxt Olcha guli festivalini tashkil qiladi. Vashington bo’ylab yapon madaniyati kunlari o’tkaziladi. Musiqa va raqs, me’morchilik san’ati, urf-odatlar, kinolar namoyish etiladi. Yapon tili va adabiyoti ham targ’ib qilinadi. Yaponiyadan mehmonlar kelib, sahnada amerikaliklarni xushnud qiladi. Ikki xalq san’atini ifodalovchi asarlar namoyish etiladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Janubiy Afrika Respublikasi notinch

BMT Xavfsizlik Kengashi tobora notinch Janubiy Afrika Respublikasiga keng ko’lamli tinchlikparvar qo’shin safarbar etadi. Salkam 12 ming kishilik missiya tinch aholini himoya qilib, insonparvarlik yordami qatnovini ta’minlaydi. Mamlakatda mazhablararo adovat va zo’ravonlik minglab odamlarni hayotdan olib ketdi. Afrikalik olti ming va fransiyalik ikki ming qo’shin tinchlikni saqlay oladi, deydi BMT rasmiylari. Xalqaro qo’shinlar 15-sentabrda ishga kirishadi. AQShning BMTdagi elchisi Samanta Pauer shu hafta Markaziy Afrika Respublikasida bo’ldi. Qo’shma Shtatlar Afrika ittifoqi qo’shinlarini qo’llab quvvatlaydi; jahon hamjamiyati bu davlatga dadilroq yordam berishi lozim, deydi elchi. BMT, xususan, Markaziy Afrika Respublikasida 19 ming musulmon hayoti jiddiy tahdid ostida va ular mamlakatning xavfsiz hududlariga yoki xorijiy davlatga ko’chirilishi kerak, deya ogohlantiradi. Nasroniy jangarilar musulmon aholiga qarshi qonli hujumlarni boshlagandan beri o’n minglab musulmon poytaxtni va g'arbiy viloyatlarni tark etgan. Ayrim mahalliy rasmiylarning aytishicha, aholini ko’chirish choralari ixtilofni yanada kuchaytirib, mamlakatni parchalab yuborishi mumkin.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI