Seshanba, 02-sentyabr, 2014 Toshkent vaqti: 23:51

Xalqaro

AQSh: Iqlim o’zgarishi davlat xavfsizligiga raxna soladi

Amerika Ovozi
Iqlim o’zgarishi va milliy xavfsizlik bir-biri bilan chambarchas bog’liq masalalar, deyiladi AQSh Tadqiqot kengashi chiqargan tahlilnomada. Unda global iqlim o’zgarishining ijtimoiy va siyosiy ta’siri haqida so’z boradi. 


AQSh Kongressidan shunday tadqiqot o’tkazish vazifasini olgan kengash hisobotida avvalo global harorat ko’tarilib borayotgani haqiqat ekaniga urg’u berilgan.

Inson faoliyati oqibatida atmosferaga chiqayotgan zaharli gazlar hajmi tobora ko’payar ekan, tabiiy ofatlar ham tez-tez yuz bermoqda. Dengiz sathining ko’tarilishi, suv toshqinlari, qurg’oqchilik, o’rmonlar yonishi – bular har bir davlat xavfsizligiga hatto terrorizmdan ham jiddiyroq tahdid soladi, deyiladi hujjatda.

Izlanishga boshchilik qilgan Jon Staynbruner fikricha, AQShning xavfsizlik va razvedka muassasalari iqlim o’zgarishi bilan bog’liq tahdidlarni ustuvor deya belgilashi zarur. 

“Hozir tayyorgarlik darajasi yetarli darajada yuqori emas. Ayrim choralar ko’rib qo’yilgan. Bu muassasalar iqlim o’zgarishini kuzatmayapti, demoqchi emasman. Lekin tashkiliy ishlarni yaxshilash kerak”, - deydi olim.

Jon Staynbruner fikricha, toshqin va qurg’oqchilik kabi tabiiy ofatlarni o’rganish orqali dunyoning qaysi burchaklari beqarorlikka yuz tutishini aytish mumkin. Bu esa migratsiya oqimi, ijtimoiy nizolarni bashorat qilish imkonini beradi. Masalan, Afrika va Janubiy Osiyoda qashshoqlar ko’p, hukumatlar zaif bo’lgani sababli tabiiy ofatlar u yerdagi aholiga ayniqsa katta ta’sir ko’rsatadi.

Hisobot mualliflari jahon hamjamiyatini iqlim o’zgarishiga oid ma’lumot to’plashda hamkorlikni oshirishga undaydi. Kengash raisi Staynbruner Pokiston va Hindistonni hamkorlikning salbiy misoli sifatida keltiradi. Bu ikki davlat yog’ingarchilikka doir ma’lumotlarni AQSh bilan o’rtoqlashmaydi, vaholanki bu bilan Janubiy Osiyoda toshqinlar va qurg’oqchilikka tayyorgarlik darajasini oshirish mumkin.

“Global miqyosda diplomatik va ilmiy muloqotni yo’lga qo’ymasa bo’lmaydi. Birgalikda qoidalar ishlab chiqaylik, ularga hamma birdek rioya qilsin. Ayni mezonlarni qo’llab, iqlimni kuzatamiz va ma’lumotni bir-birimiz bilan o’rtoqlashamiz, deyishi kerak siyosatchilar. Bundan hamma foyda ko’radi”, - deydi olim.
 
Arktika okeanidagi muzlar sathining pasayishi oqibatida davlatlar orasida u yerdagi tabiiy boyliklar uchun raqobat kuchayishi aniq. AQSh bunga javoban nima qilishni oldindan rejalashtirsin, deydi Staynbruner. 

Worldwatch instituti nomli nodavlat tashkiloti rahbari Aleksandr Oksga ko’ra, izlanish iqlim o’zgarishiga jiddiy yondashish kerakligini namoyish etadi.

“Zaharli gazlar hajmini kamaytirishga qaratilgan barcha urinishlar kelajakda muammo ko’lamini ham kamaytirishi shubhasiz. Demak, bunday harakatlardan katta foyda ko’ramiz”, - deydi u.

Hisobotda atmosferani zaharlayotgan gazlarni qanday qilib kamaytirish haqida hech narsa deyilmagan. Asosan hozirgi ahvol hamda tabiiy ofatlarni o’rganib, bashorat qilish haqida so’z boradi.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
"Islomiy davlat" va Amerika/ US-Terrorismi
X
01.09.2014 23:52
AQSh Mudofaa vaziri Chak Xeyglning aytishicha, avvaliga o'zini “Iroq va Shom islomiy davlati” deb atagan va endilikda qisqacha “Islomiy davlat” deya yuritilayotgan guruh boshqa terror tashkilotlariga qaraganda yaxshiroq qurollangan va harbiy jihatdan puxta.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Bosh vazirlikni topshirgan Nuri al-Malikiy Amirli shahrida xavfsizlik kuchlari va mahalliy fuqarolar davrasida, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Peshmerga kuchlari Tikrit yaqinidagi Sulaymon Bek shahrining "Islomiy davlat" jangarilaridan tortib olinganini nishonlamoqda, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Kurd peshmerga kuchlari hamda "Asaib Ahlul Haq" shia jangchilari Sulaymon Bek ustidan nazorat o'rnatdi, 1-sentabr, 2014-yil.
  • "Asaib Ahlul Haq" shia guruhi jangchisi otishmadan o'zini panaga olmoqda, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Sulaymon Bek shaharchasida "Islomiy davlat" jangari guruhi hamda kurd va shia jangchilari o'rtasida kuchli to'qnashuv yuz berdi, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Iroqning Inson huquqlari vaziri Muhammad Shia al-Sudaniy BMTning Yevropadagi idorasida o'tkazilgan Iroq bo'yicha maxsus yig'inda qatnashmoqda, Jeneva, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Iroq xavfsizlik kuchlari Bag'dod yaqinidagi Amirli shahrini qo'riqlamoqda, 31-avgust, 2014-yil.
  • Amirli shahri aholisi vertolyotlarda tinch joyga evakuatsiya qilindi, 29-avgust, 2014-yil.
Fotogalereya

Fotogalereya "Islomiy davlat" jangarilariga qarshi kurash davom etmoqda

Jangarilarning Iroq poytaxti Bag'dod yaqinidagi Amirli shahriga qilgan hujumi to'xtatib qolingan. Shuningdek, kurd peshmerga kuchlari hamda shia jangchilari Sulaymon Bekni jangarilar nazoratidan tortib olgan.
Fotogalereya

Fotogalereya Bugungi Bishkek, suratlarda

Sovet davrida Frunze, ungacha esa Pishpek, bugungi kunda esa Bishkek, Qirg'iziston poytaxti, o'tgan o'n yillikda ikki inqilob va qator namoyishlarga guvoh bo'ldi. Markaziy Osiyoning boshqa biror markazi yaqin o'tmishda bu qadar siyosiy voqealarni boshdan kechirmagan. Biroq Bishkek bir qarashda Sovet davridan beri ko'p o'zgarmagandek. Imoratlar, ko'chalar eskirgan. Kommunizm nishonalarini ko'rasiz atrofda. Qizig'i, globalizatsiya bobida ham orqada qolmagan. 900 mingga yaqin aholisi bilan Bishkek Qirg'izistonning metropolisi.
Fotogalereya

Fotogalereya Kaliforniya shimolida zilzila, 6 balda

24-avgust kuni Kaliforniya shtati shimolida yer qimirladi. Uning kuchi 6 balni tashkil etgan. Hududda azaldan zilzila ehtimoli yuqori. Binolar vayron bo'lgan, yong'inlar va elektr tarmoqlarida uzilish kuzatilgan. Hech kim o'lmagan. Lekin tunda yuz bergan tabiiy ofat aholi orasida katta vahima uyg'otgan. Zilzila ayniqsa Napa shahrida qattiq sezilgan.
Fotogalereya

Fotogalereya O'zbek shoirasi Zulfiya Boboyeva xonadonida - Tojikistonning Mujun qishlog'idan fotolavha

Tojikiston aholisining 24 foizi, ikki millondan ortig’ini o’zbeklar tashkil etadi. Ular orasida yuzdan ortiq shoir va ijodkorlar bor. Respublika shimolining O’zbekiston va Qirg’iziston bilan chegaradosh G’onchi nohiyasining so’lim Mujun qishlog’ida o’zbek adabiyotining yorqin yulduzlaridan biri, shoira Zulfiya Boboyeva yashaydi. So’g’d viloyat o’zbeklar ma’naviyat va ma’rifat markazi tashabbusi va G’onchi nohiyasi raisi Zafar Ismoilzodaning joriy yil 30-iyulidagi qarori bilan Tojikiston yozuvchilar uyushmasi a’zosi, Maftun Jo’ra nomidagi adabiy mukofot laureati Zulfiya Boboyevaning 60 yoshlik yubiley tantanalari bo'lib o'tdi. Tadbir uning xonadonida kechdi. Shoira yura olmaydi. Boshlang’ich maktabda o'qib yurganidan beri aravachaga mixlanib qolgan. Ijod uning hayoti mazmuniga aylangan. Yosh qizaloq she'rga havas qo’yib, mustaqil o’qib o’rganadi, ma’lumotli bo’ladi. O’zining she’riy satrlarida bitganidek: Bo’ldilar she’rim bayotim-sabrim saodati, Yo’g’rildi shu sabab ishqqa ko’nglimning toati!
Fotogalereya

Fotogalereya Tripolidagi xalqaro aeroport jangarilar qo'liga o'tdi

Muxolifatdagi islomiy guruhning qurollangan vakillari Liviya poytaxti Tripolidagi xalqaro aeroportni egallab oldi. Ular amaldagi parlament faoliyatini noqonuniy deb hisoblab, avvalgi Milliy Kongressning qayta tiklanishini talab qilmoqda.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI