Dushanba, 21-aprel, 2014 Toshkent vaqti: 04:27

AQSh-Markaziy Osiyo

Islom Karimov tashqi siyosati na izchil va na ishonchli, deydi tahlilchilar

Prezident Karimov Yevropa Ittifoqi Tashqi ishlar vazirasi Ketrin Eshton bilan, Toshkent, 2012
Prezident Karimov Yevropa Ittifoqi Tashqi ishlar vazirasi Ketrin Eshton bilan, Toshkent, 2012

Multimedia

Audio
Matn hajmi - +
Amerika Ovozi
Bu hafta Nyu-Yorkdagi Kolumbiya Universitetida (Columbia University)  O’zbekistondagi ichki vaziyat va uning tashqi siyosati muhokamada bo’ldi. Bu mavzularni yoritib kelayotgan jurnalistlar, tahlilchilar va vaziyatni kuzatib kelayotgan xalqaro tashkilotlarning vakillari Kolumbiya universiteti qoshidagi Garriman institutida (Harriman Institute) o’z fikr va mulohazalarini bildirdi. Maqsad – Amerika ilmiy va siyosiy doiralarini dolzarb masalalardan ogoh etish, ularga mamlakatni tushunishga yordamlashish. 

Kolumbiya Universitetida O'zbekiston haqida anjuman, 2-qism/Navbahor Imamova
Islom Karimov, O'zbekiston tashqi siyosati/Navbahor Imamovai
|| 0:00:00
...
 
🔇
X

Anjuman Garriman instituti va Ochiq Jamiyat Jamg’armasi tomonidan tashkil etildi. Unda so’zlash uchun "Amerika Ovozi" jurnalisti Navbahor Imamova ham taklif qilindi. Mutaxassis o'z faoliyati, 15 yildan oshiq davrdan beri yoritgan mavzulariga asoslanib, O’zbekiston tashqi siyosati ortidagi omillar, tuzum tabiati, Islom Karimovning Vashington va Moskvaga qanday yondashishini tahlil qilib berdi.
 
"Mustaqillikning 22-yilida ham O’zbekiston aniq tashqi siyosat doktrinasiga ega emas. Davlat xalqaro sahnada o’z boy tarix va madaniyatini targ’ib qilgan holda tanilishga, o’z nufuziga ega bo’lishga urinadi. Toshkent yirik davlatlar, jumladan AQSh va Rossiyadan nima istaydi? O’zbekiston bilan hamkorlikdan bu mamlakatlar qanday foyda ko’radi? E’tibor bunga emas, asosan O’zbekistonni tanqid ostiga olayotgan tomonlarga qaratiladi. Aloqalarni mustahkamlash, respublikaga nisbatan ishonchni oshirish uchun nima qilish kerak deb o’ylash o’rniga, Karimov ma’muriyati “uni nishonga olayotgan qora kuchlarga” qarshi harakat bilan mashg’ul. O’zbekiston rasmiylari hamisha “ajnabiy kuchlardan” shubhalanadi. Bu bilan davlat o’ziga bo’lgan ishonchi naqadar past ekanini namoyish etadi. Tashqi dunyoda Toshkentga nisbatan yangragan har bir tanqid shaxsiy tanqiddek qabul qilinadi. Xalqaro maydondagi munosabatlarni tahlil qilib, tegishli xulosa chiqarib, o’zaro ishonch-hurmatni kuchaytirish o’rniga, O’zbekiston rahbariyati  “tanqidchilarni” jazolash bilan ovora. Mag’rur va kuchli davlat tanqidga chidaydi, o’z kamchiliklarini bartaraf etishga, yil sayin olg’a qadam tashlashga harakat qiladi",- dedi Imamova.
 
Prezident Islom Karimov tashqi siyosat tamoyillari haqida qanchalar bong urmasin, dunyo sahnasida, ayniqsa G’arbda uni tushunishga qiynalishadi. 

"Nima uchun deb so’raganimizda, Amerika va Yevropa diplomatlari Toshkent tashqi siyosatida izchillik, barqaror asos yo’q deb aytishadi",- deydi jurnalist.
 
O’zbekiston kutilmagan qadamlar tashlashga o’rgangan. Vashington yoki Bryusselda tanqid yangrasa, Karimov birdaniga Rossiya bag’riga qaytishi mumkin yoki Moskvadan bosim oshsa, G’arb bilan apoq-chapoq bo’lishga harakat qilib qoladi.

"Ertaga nima bo’ladi, buni hech kim aniq aytolmaydi. Yakkahokimlikka asoslangan tuzumlarga xos illat bu. Markaziy Osiyoning boshqa davlatlari ham shunisi bilan ajralib turadi, chunki ularning barida hokimiyat bir shaxs qo’lida, tashqi siyosatni ham u belgilaydi",- deydi Imamova.
 
"Vashington Toshkent bilan munosabatlarda ehtiyotkorlik bilan qadam bosishga majbur. Davlat departamenti rasmiylari orasida “aks holda boridan ham quruq qolamiz” degan xavotir bor",- deydi jurnalist. 

AQSh uchun ustuvor masala – Markaziy Osiyo, xususan, O’zbekiston orqali Afg’onistonga kirib-chiqishni ta’minlash. Zarur ta’minot yo’llari ochiq turishi kerak.  
 
Toshkent ham o’z navbatida 2014-yildan keyingi vaziyat qanday rivojlanishidan xavotirda. AQSh ketishini kutayotgan Rossiya Markaziy Osiyodagi ta’sirini kuchaytirish ilinjida. Karimov muvozanatni saqlab qolish va o’z manfaatlarini yanada himoya qilishga intilishi tabiiy.
 
Britaniyalik mutaxassis, Markaziy Osiyo bo’yicha qator kitob va maqolalar muallifi Deyvid Luis (David Lewis) terrorizm va qoradori savdosiga qarshi kurash asosiy o’rinda qoladi degan fikrda. Vaholanki, hozirgi kunda bu tahdidlar uncha katta emas.
 
“O’zbekiston Islomiy Harakatini oladigan bo’lsak, u bundan 5-6 yil avvalgi vaziyatga qiyoslaganda Tolibonning uzviy qismiga aylanib bo’lgan, Pokistonda ancha faol. Uni moliyalaydigan kuchlar uchun harakatning Afg’oniston hukumatiga qarshi faoliyati muhimroq”.
 
Karimov hukumati o’z repressiyasini oqlash uchun terrorizm tahdidini bo’rttirib ko’rsatadi, deydi Luis.
 
“O’zbekiston fuqarosi bo’lsangiz, hukumat tomonidan o’ldirilishingiz ehtimoli terrorchilar qo’lidan nobud bo’lish ehtimolidan kattaroq. Qanchalik dahshatli tuyulmasin, bu haq gap”, - deydi ingliz olimi.
 
Qoradori savdosi haqida gapirar ekan, Luis 2014-yilda xalqaro qo’shinlar Afg’onistonni tark etganidan keyin bu muammo ancha  jiddiylashishini aytadi.

"Hamma xavotirda. Biroq O’zbekiston orqali o’tadigan traffikka hukumat rasmiylari ham aralashgan. Kelajakda bu vaziyat o’zgarishiga ishonmayman. Rasmiylar uyushgan jinoiy guruhlar bilan yaqin aloqada va narkotiklar savdosi ustidan nazorat ular qo’lida,” - deydi Deyvid Luis.  
 
Anjumanda so’zga chiqqan Alan Deletroz, Bryusselda asoslangan va xalqaro bo’hronlarni o’rganuvchi tashkilot (International Crisis Group) vitse-prezidenti nazarida, Yevropa Ittifoqining O’zbekiston bilan aloqalari bugungi kunda juda pragmatik.
 
“Andijon fojiasidan keyin joriy etilgan sanksiyalar ko’p o’tmay bekor qilindi. Ular natija bermadi, aksincha, Yevropa Ittifoqining zaifligini namoyish qildi. Hozirda Yevropaning Markaziy Osiyoga nisbatan uyg’un, uzoq kelajakni ko’zlaydigan strategiyasi yo’q”, - deydi Deletroz.
 
“Shunisi hammaga oydek ravshanki, Islom Karimov rejimi bilan aloqalarni rivojlantirish juda qiyin”, - deydi ekspert.
 
NATO qo’shinlarining Afg’onistondan olib chiqilishi katta mablag’ hamda qo’shni mamlakatlar hamkorligini talab qiladi. Demak, Yevropa Ittifoqi O‘zbekistonga muhtoj. Bryussel Karimov bilan muloqotni davom ettiradi, deydi Deletroz.
 
Hozirda Toshkent G’arb bilan xalqaro qo’shinlarga tegishli harbiy asbob-uskunaning bir qismini O’zbekistonda qoldirilishi yuzasidan muzokaralar olib bormoqda.  
 
“Karimov pozitsiyasi juda mustahkam. Yevropa Ittifoqining bu rejimga ta’sir vositalari juda cheklangan. Afsuski, bu vaziyat G’arb davlatlari shu kungacha olib borgan siyosat mahsuli,” - deydi Deletroz.
 
Lekin, deydi mutaxassis, hozirda Yevropa Karimovga nisbatan zaif  pozitsiyada ko’rinsa-da, kelajakda shunday qoladi deb bo’lmaydi. Demokratik tuzumlarning xotirasi yaxshi, kelajakda inson huquqlari va erkinlik borasidagi talablar yangilanadi deb ishonch bilan aytish mumkin, deya xulosa qiladi Alan Deletroz.  



Kolumbiya Universitetida O'zbekiston haqida anjuman, 1-qism/Shohruh Hamro
Kolumbiya Universitetida O'zbekiston haqida anjuman, 1-qism/Shohruh Hamroi
|| 0:00:00
...
 
🔇
X

Anjumandagi ma'ruzalar - original audio/Conference audio, original:

Columbia-OSF conference on Uzbekistan, Feb 20, 2013 Part 1
Columbia-OSF conference on Uzbekistan, Feb 20, 2013 Part 1i
|| 0:00:00
...
 
🔇
X

Columbia-OSF conference on Uzbekistan, Feb 20, 2013 Part 2
Columbia-OSF conference on Uzbekistan, Feb 20, 2013 Part 2i
|| 0:00:00
...
 
🔇
X

Columbia-OSF conference on Uzbekistan, Feb 20, 2013 Part 3
Columbia-OSF conference on Uzbekistan, Feb 20, 2013 Part 3i
|| 0:00:00
...
 
🔇
X
Mazkur forum yopiq.
Izohlarni tartiblashtirish
Izohlar
     
Fikr bildiruvchi: O'quvchi
24.02.2013 02:48
Ko'krak kerishga asoslangan siyosat bu. Hammadan shubhalanib yashash, chunki Karimov uchun hokimiyatdan ayrilmaslik asosiy doktrina. Nima qilasiz o'zingizni aldab, Sherali? Karimov bu o'zbekchiligingiz uchun bir tiyin ham bermaydi. Siz uning uchun sariq chaqasiz.


Fikr bildiruvchi: Sherali
24.02.2013 02:37
Ўзбекистон ташқи сиёсат доктринаси Ўзбекистон Коститутсиясида аниқ белгилаб қўйилган. БУ ҲАҚДА ОШИҚЧА БОШ ҚОТИРИШГА ХОЖАТ ЙЎҚ. Ўзбекистон на Вашингтон ва на Москва қўл остида бўлади, буни хам Конститутсиядан тушиниб олиш мумкин хар қандай кучли давлат бўса хам Ўзбекистон хеч қайси давлат қўли остига тушиб қолмаслиги ва тенг манфиатлар олиб борилиши Конститутсиянинг бу борадаги меъёрлари ижроси таминланаётганлигидан далолатдир. Керак бўса Ўзбекистон эмас балким Москва ва Вашингтон Тошкентнинг тасири остига тушади. Улар ЎЗБЕКнинг ким эканлигини бир вақти келиб англаб олади.

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Ukraina inqirozi va jahon iqtisodiyotii
X
20.04.2014
Ukrainada ziddiyatlar kuchaymoqda. Shunga qaramay, xalqaro hamjamiyat tomonidan va’da qilinayotgan yordam miqdori ham oshmoqda. Ayni paytda Rossiya va Ukraina o’rtasidagi ixtilofdan har ikki mamlakat iqtisodiyoti ham zarar ko’rmoqda.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainadan suratlar

Sharqdagi to'qnashuvlarda o'lganlar, jarohat olganlar bor.
Fotogalereya

Fotogalereya Boston fojiasini eslab

O'tgan yilning 15-aprelida 25 mingga yaqin kishini bir joyga to'plagan marafon paytida yuz bergan portlash uch kishini hayotdan olib ketgan va 260 dan ortiq odam jarohatlangan edi.
Fotogalereya

Fotogalereya Nigeriyada qonli kun

Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainadan suratlar

Fotogalereya

Fotogalereya Vashingtonda olcha gulladi

Har yili aprel oyida Vashington shahri olcha gullari bilan burkanadi. Bir asr muqaddam Yaponiya tomonidan hadya qilingan ko’chatlar bugun Vashingtonning ramziy ko’rkiga aylangan. Olchaning gullash mavsumi har yili 10 kuncha davom etadi. Yilning bu davrida Vashington sayyohlar bilan to’ladi. Chunki ayni shu kunlarda poytaxt Olcha guli festivalini tashkil qiladi. Vashington bo’ylab yapon madaniyati kunlari o’tkaziladi. Musiqa va raqs, me’morchilik san’ati, urf-odatlar, kinolar namoyish etiladi. Yapon tili va adabiyoti ham targ’ib qilinadi. Yaponiyadan mehmonlar kelib, sahnada amerikaliklarni xushnud qiladi. Ikki xalq san’atini ifodalovchi asarlar namoyish etiladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Janubiy Afrika Respublikasi notinch

BMT Xavfsizlik Kengashi tobora notinch Janubiy Afrika Respublikasiga keng ko’lamli tinchlikparvar qo’shin safarbar etadi. Salkam 12 ming kishilik missiya tinch aholini himoya qilib, insonparvarlik yordami qatnovini ta’minlaydi. Mamlakatda mazhablararo adovat va zo’ravonlik minglab odamlarni hayotdan olib ketdi. Afrikalik olti ming va fransiyalik ikki ming qo’shin tinchlikni saqlay oladi, deydi BMT rasmiylari. Xalqaro qo’shinlar 15-sentabrda ishga kirishadi. AQShning BMTdagi elchisi Samanta Pauer shu hafta Markaziy Afrika Respublikasida bo’ldi. Qo’shma Shtatlar Afrika ittifoqi qo’shinlarini qo’llab quvvatlaydi; jahon hamjamiyati bu davlatga dadilroq yordam berishi lozim, deydi elchi. BMT, xususan, Markaziy Afrika Respublikasida 19 ming musulmon hayoti jiddiy tahdid ostida va ular mamlakatning xavfsiz hududlariga yoki xorijiy davlatga ko’chirilishi kerak, deya ogohlantiradi. Nasroniy jangarilar musulmon aholiga qarshi qonli hujumlarni boshlagandan beri o’n minglab musulmon poytaxtni va g'arbiy viloyatlarni tark etgan. Ayrim mahalliy rasmiylarning aytishicha, aholini ko’chirish choralari ixtilofni yanada kuchaytirib, mamlakatni parchalab yuborishi mumkin.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI