Dushanba, 21-aprel, 2014 Toshkent vaqti: 09:57

Matbuot

Dunyo bo'ylab o'tgan yili 70 jurnalist o'ldirilgan, 232 nafari qamoqqa tashlangan

"Jurnalistlarni o'ldirishni bas qiling. Ular sizning ovozingiz", deyiladi mana bu yosh muxbirlar ko'tarib turgan plakatda. Islomobod, Pokiston.
"Jurnalistlarni o'ldirishni bas qiling. Ular sizning ovozingiz", deyiladi mana bu yosh muxbirlar ko'tarib turgan plakatda. Islomobod, Pokiston.

Multimedia

Audio
Matn hajmi - +
Amerika Ovozi
Nyu-Yorkda asoslangan xalqaro tashkilot, Jurnalistlarni himoya qiluvchi qo'mita (CPJ), berayotgan ma'lumotlarga ko'ra, o'tgan bir yilda dunyo bo'ylab so'z va matbuot erkinligi yanada cheklandi. Ko'plab axborot vositalari xodimlari o'ldirildi yoki qamoqqa tashlandi. 

Jurnalistlarga tahdid oshmoqda/Navbahor Imamova
Copy of CPJ Robert Mahoneyi
|| 0:00:00
...
 
🔇
X

Qo'mita o'z yillik hisobotida hukumatlarni jurnalistlarga va shu tariqa xalqqa nisbatan adolatsizliklarga ko'z yumayotganlikda ayblaydi. Oshkoralik yo'lida xizmat qilishga uringan mutaxassislar tazyiqqa uchraydi, asossiz ayblar bilan sudlanadi va ozodlikdan mahrum etiladi. Davlat ularning huquqlarini ta'minlash o'rniga jurnalistlarni dushman sifatida ko'rib, ularni javobgarlikka tortadi.

2012-yilda ishi uchun qamoqqa olingan jurnalistlar soni rekord ko'rsatkichga yetgan. Bu muxbirlar, asosan, terrorizmga aloqadorlik va tuzumga tahdid solganlikda ayblangan. Gap 232 jurnalist haqida ketmoqda. 2011-yilda panjara ortiga tashlanganlar 53 nafarni tashkil etgan edi.

Jurnalistlarni himoya qiluvchi qo'mita hisobicha, o'tgan 20 yilni kuzatganda, har sakkiz kunda bir muxbir ishi yuzasidan o'ldirilgan. Jami 1000 ga yaqin muxbir halok bo'lgan.

2012-yilda 70 jurnalist o'ldirilgan. Bu 2011-yil bilan qiyoslaganda 43 foiz ko'p. O'tgan bir yil ichida 43 muxbir bedarak ketgan.

Pokiston, Somali va Braziliyada muxbirlarni o'ldirish hollari keng tarqalgan.

Ekvador, Turkiya va Rossiyada ularning faoliyatini keskin ravishda cheklovchi qonunlar qabul qilingan.

Efiopiya, Turkiya, Vyetnam va Suriyada jurnalistlar katta sonda qamoqqa tashlanmoqda.

Fuqaro urushi avjiga chiqayotgan Suriyada jurnalistlar hayoti kuchli tahdid ostida va o'lim hollari oshib bormoqda.

Jinoyat, korrupsiya, siyosat va mojarolarni yoritishga uringan muxbirlar davlat va nodavlat kuchlar tomonidan agressiv nishonga olinadi, deydi Robert Maxoni, Jurnalistlarni himoya qiluvchi qo'mita direktori o'rinbosari. 

Vaholanki, deya eslatadi tashkilot, BMT qabul qilgan reja axborot yig'ish va tarqatish, jurnalistlar faoliyati, axborot vositalari ishini himoya qilishni har bir a'zo davlat uchun oliy vazifalardan biri deb belgilagan.

Besh yil oldin BMT qabul qilgan rezolyutsiya mojaro nuqtalarida muxbirlar xavfsizligini ta'minlashni talab qiladi. Afsuski, aksariyat davlatlar bu vazifalarni unutgan yoki ularni ataylab bajarmaydi. Jurnalistlarni himoya qiluvchi qo'mita BMT agentliklarini ham mas'uliyatli bo'lishga undab, matbuot xodimlari himoyasi yo'lida qattiq ishlashga chaqirmoqda.

"Bugungi texnologiya va global kommunikatsiya inqilobi davrida ko'plab hukumatlar matbuot erkinligi nima ekanini qayta ko'rib chiqishga tushgan. Ular bu erkinlik umumbashariy emas va har bir davlat bu borada o'zi qaror qilishi kerak degan g'oyalarni olg'a surmoqda",- deya xavotir bildiradi Jol Saymon, Jurnalistlarni himoya qiluvchi qo'mita rahbari.

"Lekin so'z va mabuot erkinligi xalqaro qonunlarda aniq belgilangan va avtokrat rahbarlar ularni o'z foydasiga o'zgartira olmaydi",- deydi u.

Markaziy Osiyo davlatlari jurnalist huquqlarini ta’minlovchi qonunlarga ega bo’lsa-da, bu soha egalari doimiy bosim ostida ish yuritadi. Mintaqa bo’ylab o’nlab muxbirlar qamoqda, bir nechasiga qarshi jinoiy ishlar avjida. Mustaqil axborot vositalari O’zbekiston va Turkmaniston singari jamiyatlarda mavjud emas. Qozog’iston, Qirg’iziston va Tojikistonda ham muxbirlar va muharrirlar erkin faoliyat bir orzu ekanini aytadi.

Markaziy Osiyo va xususan O'zbekistonga tegishli ma'lumotlar mana bu yerda: http://cpj.org/ru/2013/02/-2012-15.php
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Ukraina inqirozi va jahon iqtisodiyotii
X
20.04.2014
Ukrainada ziddiyatlar kuchaymoqda. Shunga qaramay, xalqaro hamjamiyat tomonidan va’da qilinayotgan yordam miqdori ham oshmoqda. Ayni paytda Rossiya va Ukraina o’rtasidagi ixtilofdan har ikki mamlakat iqtisodiyoti ham zarar ko’rmoqda.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainadan suratlar

Sharqdagi to'qnashuvlarda o'lganlar, jarohat olganlar bor.
Fotogalereya

Fotogalereya Boston fojiasini eslab

O'tgan yilning 15-aprelida 25 mingga yaqin kishini bir joyga to'plagan marafon paytida yuz bergan portlash uch kishini hayotdan olib ketgan va 260 dan ortiq odam jarohatlangan edi.
Fotogalereya

Fotogalereya Nigeriyada qonli kun

Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainadan suratlar

Fotogalereya

Fotogalereya Vashingtonda olcha gulladi

Har yili aprel oyida Vashington shahri olcha gullari bilan burkanadi. Bir asr muqaddam Yaponiya tomonidan hadya qilingan ko’chatlar bugun Vashingtonning ramziy ko’rkiga aylangan. Olchaning gullash mavsumi har yili 10 kuncha davom etadi. Yilning bu davrida Vashington sayyohlar bilan to’ladi. Chunki ayni shu kunlarda poytaxt Olcha guli festivalini tashkil qiladi. Vashington bo’ylab yapon madaniyati kunlari o’tkaziladi. Musiqa va raqs, me’morchilik san’ati, urf-odatlar, kinolar namoyish etiladi. Yapon tili va adabiyoti ham targ’ib qilinadi. Yaponiyadan mehmonlar kelib, sahnada amerikaliklarni xushnud qiladi. Ikki xalq san’atini ifodalovchi asarlar namoyish etiladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Janubiy Afrika Respublikasi notinch

BMT Xavfsizlik Kengashi tobora notinch Janubiy Afrika Respublikasiga keng ko’lamli tinchlikparvar qo’shin safarbar etadi. Salkam 12 ming kishilik missiya tinch aholini himoya qilib, insonparvarlik yordami qatnovini ta’minlaydi. Mamlakatda mazhablararo adovat va zo’ravonlik minglab odamlarni hayotdan olib ketdi. Afrikalik olti ming va fransiyalik ikki ming qo’shin tinchlikni saqlay oladi, deydi BMT rasmiylari. Xalqaro qo’shinlar 15-sentabrda ishga kirishadi. AQShning BMTdagi elchisi Samanta Pauer shu hafta Markaziy Afrika Respublikasida bo’ldi. Qo’shma Shtatlar Afrika ittifoqi qo’shinlarini qo’llab quvvatlaydi; jahon hamjamiyati bu davlatga dadilroq yordam berishi lozim, deydi elchi. BMT, xususan, Markaziy Afrika Respublikasida 19 ming musulmon hayoti jiddiy tahdid ostida va ular mamlakatning xavfsiz hududlariga yoki xorijiy davlatga ko’chirilishi kerak, deya ogohlantiradi. Nasroniy jangarilar musulmon aholiga qarshi qonli hujumlarni boshlagandan beri o’n minglab musulmon poytaxtni va g'arbiy viloyatlarni tark etgan. Ayrim mahalliy rasmiylarning aytishicha, aholini ko’chirish choralari ixtilofni yanada kuchaytirib, mamlakatni parchalab yuborishi mumkin.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI