Shanba, 01-noyabr, 2014 Toshkent vaqti: 04:39

Matbuot

Dunyo bo'ylab o'tgan yili 70 jurnalist o'ldirilgan, 232 nafari qamoqqa tashlangan

"Jurnalistlarni o'ldirishni bas qiling. Ular sizning ovozingiz", deyiladi mana bu yosh muxbirlar ko'tarib turgan plakatda. Islomobod, Pokiston.
"Jurnalistlarni o'ldirishni bas qiling. Ular sizning ovozingiz", deyiladi mana bu yosh muxbirlar ko'tarib turgan plakatda. Islomobod, Pokiston.

Multimedia

Audio
Amerika Ovozi
Nyu-Yorkda asoslangan xalqaro tashkilot, Jurnalistlarni himoya qiluvchi qo'mita (CPJ), berayotgan ma'lumotlarga ko'ra, o'tgan bir yilda dunyo bo'ylab so'z va matbuot erkinligi yanada cheklandi. Ko'plab axborot vositalari xodimlari o'ldirildi yoki qamoqqa tashlandi. 

Jurnalistlarga tahdid oshmoqda/Navbahor Imamova
Copy of CPJ Robert Mahoneyi
|| 0:00:00
...
 
🔇
X

Qo'mita o'z yillik hisobotida hukumatlarni jurnalistlarga va shu tariqa xalqqa nisbatan adolatsizliklarga ko'z yumayotganlikda ayblaydi. Oshkoralik yo'lida xizmat qilishga uringan mutaxassislar tazyiqqa uchraydi, asossiz ayblar bilan sudlanadi va ozodlikdan mahrum etiladi. Davlat ularning huquqlarini ta'minlash o'rniga jurnalistlarni dushman sifatida ko'rib, ularni javobgarlikka tortadi.

2012-yilda ishi uchun qamoqqa olingan jurnalistlar soni rekord ko'rsatkichga yetgan. Bu muxbirlar, asosan, terrorizmga aloqadorlik va tuzumga tahdid solganlikda ayblangan. Gap 232 jurnalist haqida ketmoqda. 2011-yilda panjara ortiga tashlanganlar 53 nafarni tashkil etgan edi.

Jurnalistlarni himoya qiluvchi qo'mita hisobicha, o'tgan 20 yilni kuzatganda, har sakkiz kunda bir muxbir ishi yuzasidan o'ldirilgan. Jami 1000 ga yaqin muxbir halok bo'lgan.

2012-yilda 70 jurnalist o'ldirilgan. Bu 2011-yil bilan qiyoslaganda 43 foiz ko'p. O'tgan bir yil ichida 43 muxbir bedarak ketgan.

Pokiston, Somali va Braziliyada muxbirlarni o'ldirish hollari keng tarqalgan.

Ekvador, Turkiya va Rossiyada ularning faoliyatini keskin ravishda cheklovchi qonunlar qabul qilingan.

Efiopiya, Turkiya, Vyetnam va Suriyada jurnalistlar katta sonda qamoqqa tashlanmoqda.

Fuqaro urushi avjiga chiqayotgan Suriyada jurnalistlar hayoti kuchli tahdid ostida va o'lim hollari oshib bormoqda.

Jinoyat, korrupsiya, siyosat va mojarolarni yoritishga uringan muxbirlar davlat va nodavlat kuchlar tomonidan agressiv nishonga olinadi, deydi Robert Maxoni, Jurnalistlarni himoya qiluvchi qo'mita direktori o'rinbosari. 

Vaholanki, deya eslatadi tashkilot, BMT qabul qilgan reja axborot yig'ish va tarqatish, jurnalistlar faoliyati, axborot vositalari ishini himoya qilishni har bir a'zo davlat uchun oliy vazifalardan biri deb belgilagan.

Besh yil oldin BMT qabul qilgan rezolyutsiya mojaro nuqtalarida muxbirlar xavfsizligini ta'minlashni talab qiladi. Afsuski, aksariyat davlatlar bu vazifalarni unutgan yoki ularni ataylab bajarmaydi. Jurnalistlarni himoya qiluvchi qo'mita BMT agentliklarini ham mas'uliyatli bo'lishga undab, matbuot xodimlari himoyasi yo'lida qattiq ishlashga chaqirmoqda.

"Bugungi texnologiya va global kommunikatsiya inqilobi davrida ko'plab hukumatlar matbuot erkinligi nima ekanini qayta ko'rib chiqishga tushgan. Ular bu erkinlik umumbashariy emas va har bir davlat bu borada o'zi qaror qilishi kerak degan g'oyalarni olg'a surmoqda",- deya xavotir bildiradi Jol Saymon, Jurnalistlarni himoya qiluvchi qo'mita rahbari.

"Lekin so'z va mabuot erkinligi xalqaro qonunlarda aniq belgilangan va avtokrat rahbarlar ularni o'z foydasiga o'zgartira olmaydi",- deydi u.

Markaziy Osiyo davlatlari jurnalist huquqlarini ta’minlovchi qonunlarga ega bo’lsa-da, bu soha egalari doimiy bosim ostida ish yuritadi. Mintaqa bo’ylab o’nlab muxbirlar qamoqda, bir nechasiga qarshi jinoiy ishlar avjida. Mustaqil axborot vositalari O’zbekiston va Turkmaniston singari jamiyatlarda mavjud emas. Qozog’iston, Qirg’iziston va Tojikistonda ham muxbirlar va muharrirlar erkin faoliyat bir orzu ekanini aytadi.

Markaziy Osiyo va xususan O'zbekistonga tegishli ma'lumotlar mana bu yerda: http://cpj.org/ru/2013/02/-2012-15.php
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
O'zbekistondagi siyosiy mahbuslar taqdiri AQSh Kongressida muhokamada - Political prisoners in Uzbekistan/US Helsinki Commissioni
X
31.10.2014 23:09
O'zbekistonda inson huquqlari, qamoqxonalar, siyosiy mahbuslar va qiynoqlar... AQSh Kongressi qoshidagi Xelsinki Komissiyasi shu masalalarga e'tibor qaratmoqda. “Human Rights Watch” huquq bo'yicha xalqaro tashkilot bu borada chiqargan katta hisobot tahlil qilinmoqda.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Quddus: arab va yahudiylar orasida to'qnashuvlar

Quddusdagi al-Aqsa masjidi bugun qisman ochiq. Isroil politsiyasi chorshanba kuni inshootni butunlay yopib qo'ygach, Falastin ma'muriyati buni urush e'lon qilishga qiyoslagan edi. Hududda hafta boshida ro'y bergan otishmada avval isroillik ruhoniy jarohatlangan; ketidan politsiya falastinlik bir shaxsni otib o'ldirgan edi. To'polon ko'tarilmasligi uchun musulmon va yahudiylar uchun muqaddas sanalgan masjid va uning atrofini vaqtincha to'sib qo'ydik, deydi Isroil huquq-tartibot xodimlari. 50 yoshgacha bo'lgan erkaklar hududga hamon yo'latilmayapti. G'azoda hukmron HAMAS va Isroil o'rtasida shu yil ro'y bergan ikki oylik urush ortidan yahudiy va falastinliklar munosabati hanuz tarang. Ixtilof 21 mingdan ziyod odam, asosan, g'azolik tinch aholini hayotdan olib ketgan edi.
Fotogalereya

Fotogalereya Burkina Fasoda xalq isyon ko'tardi, prezident ishdan ketdi

G'arbiy Afrikadagi davlat, Burkina Fasoda prezident Bleyz Kompraore 27 yillik boshqaruvdan keyin ishdan ketdi. Mamlakatda o'n minglab odamlar namoyishga chiqib, rahbarning iste'fosini talab qilayotgan edi. Chiqishlar qonli tus olgach, kecha armiya parlamentni tarqatib yuborib, muvaffaq hukumat tuzilishini ma'lum qilgan. 1987-yildan beri Burkina Fasoni boshqarayotgan Kompraore sal oldin parlamentda yangi qonunni olg'a surib, hokimiyatda uzoqroq qolishni ko'zlayotgan edi. Omma bundan norozi bo'lib isyon ko'targan. Sobiq rahbar hozir qayerda ekani, o'rniga kim tayinlanishi hali ma'lum emas. Ayrim manbalarda general Luame Loug vaqtli hukumatga bosh bo'lishi mumkin deyilmoqda. Kecha, payshanba kuni poytaxt Uagaduguda odamlar parlamentga o't qo'yib, boshqa davlat idoralariga bostirib kirgan. Politsiyaning aytishicha, o'lganlar va yaradorlar bor. Xalqni tinchlantirish uchun rasmiylar parlamentda olg'a surilgan konstitutsion o'zgarishlarni va bir necha soat oldin e'lon qilingan favqulodda holatni bekor qildi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh kotibi Pan Gi Mun G'arbiy Afrikadagi bu davlatda vaziyatni xavotir bilan kuzatayapmiz, deydi. Bosh kotib tomonlarni tinchlanishga va zo'ravonlikdan tiyilishga chaqirmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Peshmerga kuchlari Kobaniga yetib keldi

Iroq Kurdistonidan peshmerga jangchilarining bir qismi Suriyaning Kobani shahriga yetib borgan. Ular "Islomiy davlat" jangari guruhiga qarshi kurashda mahalliy kurdlar va xalqaro koalitsiyaga yordam beradi.
Fotogalereya

Fotogalereya Gavayi vulqoni aholi turar joylariga yetib keldi

Gavayida otilib chiqqan vulqon lavalari bir necha hafta o'tib Paxoa shaharchasiga yetib keldi. Sekin harakatlanayotgan lava "daryosi" yo'lda uchragan har qanday narsani kuydirib kulga aylantirmoqda. Shaharcha aholisi xavfsiz joyga evakuatsiya qilingan.
Fotogalereya

Fotogalereya Ebolaga qarshi global kurash

Dunyo bo'ylab Ebolaga qarshi kurash choralari kuchaytirilmoqda. Eboladan ogohlik oyligi doirasida turli mamlakatlarda xavfli kasallikka qarshi tayyorgarlik mashg'ulotlari o'tkazilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Afg'onistondagi missiya nihoyasiga yetayapti

Afg'onistonning Hilmand viloyatidagi yirik harbiy baza mahalliy armiya nazoratiga o'tdi. AQSh va Britaniya qo'shinlari missiyani yakunlab, o'lkani tark etishga hozirlik ko'rmoqda. 2015-yilda Afg'onistonda 12 ming xorijiy askar qoladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Suriya va Iroq

G'arb qo'llab-quvvatlovini olgan kurd jangchilari Turkiya orqali Suriyaga 1300 safdoshini jo'natishga hozirlik ko'rayapti. Iroqda va Suriyada janglar davom etmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Turkiya kurdlari qo'shni davlatdagi urushda o'lgan elatdoshlariga motam tutmoqda

Suriyaning Kobani shahri bir necha kundan beri jang maydoni. "Islomiy davlat" bilan qonli urush ketmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kanada parlamentida otishma, Ottavadan suratlar

Kanada poytaxtida urush qahramonlariga qo'yilgan yodgorlik oldida turgan askar otib ketilgan. Bu inshoot yaqinidagi parlament binosi ham xavf ostida degan ogohlantirishdan keyin evakuatsiya ishlari boshlangan. Harbiy soqchini nishonga olgan shaxs parlament tomon qochdi, deydi guvohlar. Imoratdan o'q ovozlari eshitilgan. Askarni otgan odam politsiya o'qidan o'lgan. Yaralangan askar ham kasalxonada jon bergan.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI