Shanba, 01-noyabr, 2014 Toshkent vaqti: 16:42

Xalqaro

Siyosatdonlar: Bugun diktatorlik qilish qiyin

Multimedia

Audio
  • Afrika uyg'onmoqda, yakkahokimlarga qarshi namoyishlar/Navbahor Imamova hikoya qiladi

  • AQSh O'zbekistondagi vaziyatni yaxshilash uchun nima qila oladi?/Jurnalist Husniddin Qutbiddinov tahlili/Navbahor Imamova lavhasi

Amerika Ovozi
Bugunga kelib diktatorlik qilish qiyin, deydi siyosatdonlar. Aholi soni o’sib bormoqda, yoshlar orasida ishsizlik keng, global axborot oqimini nazorat qilish deyarli mumkin emas.



Lekin avtoritar tuzumlar ham bo’sh kelmayapti. Hokimiyatda uzoqroq qolish uchun XXI-asr texnologiyalarini ishga solmoqda.

Asrimizda repressiya va erkinlik to’qnashgani to’qnashgan. Oppozitsion guruhlar bugun ilg’or texnologiyalar va nozo’ravon usullardan tobora kengroq foydalanyapti.

Jurnalist Villiam Dobson deydiki, ilgari diktatorlarning asosiy maqsadi qurol-aslahani ommadan uzoqroqda saqlash edi. Endi esa namoyishlardan ham qo’rqib qolishgan. 

“Diktatorni sizning fikrlaringiz qiziqtirmaydi. Namoyishda ishtirok etmasangiz bo’lgani”, - deydi u.

“Diktatura va demokratiya uchun global kurash” nomli kitob muallifi Villiam Dobson yaqinda Vashingtonda shu mavzuda o’tgan muhokamada so’zladi.

Mehmonlardan yana biri Serja Popovich. 2000-yilda prezident Slobodan Miloshevichni hokimiyatdan ag’dargan Serbiya studentlar harakati asoschisi va rahbari.

Uning aytishicha, o’nlab yil oldin Serbiyada ro’y bergan qo’zg’olon va 2011-yilning qishida Rossiyada boshlangan namoyishlar o’rtasida o’xshash jihatlar bor.  
x

“Ularga boshchilik qilayotganlar asosan talabalar va o’rta sinf vakillari. Katta g’ayrat-ishtiyoq bilan, hazil-mutoyibani ishga solib, o’z talablarini olg’a surishyapti. Qoyil qoladigan jihati shuki, turli guruhlar nafaqat arab dunyosida balki Rossiyada ham bir-biridan o’rganyapti. Yangi texnologiyalarning yutug’i bu”. 

Bugungi avtoritar rejimlar siyosiy faollardan dars olishga ham tayyor. Mark Linch, Jorj Vashington Universiteti olimining qayd etishicha, muxolif guruhlar o’ziga qurol qilib olgan vositalar - internet, ommabop sahifalar va SMS xizmatini xavfsizlik kuchlari ham keng qo’llamoqda.

“Ana shu kurash, raqobat so’nggi 10 yillikning xususiyatlaridan biridir. Faollar va hukumat bir-birining tajribasidan o’rgandi, ko’chirdi. Boshqa davlatlarda kechayotgan voqealarni tahlil qilib, moslashdi”, - deydi Linch.

Masalan, Misrda yangi rahbarlar muxolifat bosimiga javob berishni, vaziyatga qarab moslashishni o’rgandi.
x

“Ilg’or axborot vositalari bilan tashkiliy ishlar ancha osonlashdi. Inqilobchilar informatsiyani bir zumda ko’pchilikka yetkaza oladi. Lekin harbiy rejim ham anoyi emas. Televideniye orqali ommaga murojaat qilishyapti, namoyishchilarni tartibbuzar-bezorilar deb qoralashyapti. Qo’rquv-vahimani ishga solib, faollar orasiga nifoq solishyapti”, - deydi Mark Linch.

Suriyadagi avholga bir nazar tashlang, deydi u. Aholining muayyan qismi avtoritar rejimni qo’llab-quvvatlaydi. Bu qatlam o’zgarishlardan, islohotlardan manfaatdor emas. Aynan shu kabi vaziyatlarda xunrezlikni bartaraf etish uchun nozo’ravon kurash uslullari asqatgan bo’lardi.

Diktatorlar va zamon/Dictators of the 21st centuryi
|| 0:00:00
X
24.07.2012 09:32
Bugunga kelib diktatorlik qilish qiyin. Axborot oqimini cheklab, xalqni zulmatda saqlash deyarli mumkin emas. Chunki global informatsion tizim kengaysa kengaymoqdaki, torayayotgani yo'q. Internet dunyo ahlini bir dasturxon atrofiga to'playotgandek. Fikr almashish, ayrim jamiyatlarda, qanchalik qiyin bo'lmasin, internet buning uchun imkoniyat yaratib bermoqda. Lekin avtoritar tuzumlar ham bo'sh kelmayapti. Hokimiyatda uzoqroq qolish uchun ular ham XXI-asr texnologiyalarini ishga solmoqda.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Otalar uyda, bola boqadi; onalar ishda - Today's dadsi
X
31.10.2014 22:03
Bugun ko'plab erkaklar uyda bola tarbiyasi bilan band, onalar esa ishlab pul topadi. Buning nimasi yomon, deya so'raydi "Amerika Ovozi" bilan gaplashgan amerikaliklar.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Quddus: arab va yahudiylar orasida to'qnashuvlar

Quddusdagi al-Aqsa masjidi bugun qisman ochiq. Isroil politsiyasi chorshanba kuni inshootni butunlay yopib qo'ygach, Falastin ma'muriyati buni urush e'lon qilishga qiyoslagan edi. Hududda hafta boshida ro'y bergan otishmada avval isroillik ruhoniy jarohatlangan; ketidan politsiya falastinlik bir shaxsni otib o'ldirgan edi. To'polon ko'tarilmasligi uchun musulmon va yahudiylar uchun muqaddas sanalgan masjid va uning atrofini vaqtincha to'sib qo'ydik, deydi Isroil huquq-tartibot xodimlari. 50 yoshgacha bo'lgan erkaklar hududga hamon yo'latilmayapti. G'azoda hukmron HAMAS va Isroil o'rtasida shu yil ro'y bergan ikki oylik urush ortidan yahudiy va falastinliklar munosabati hanuz tarang. Ixtilof 21 mingdan ziyod odam, asosan, g'azolik tinch aholini hayotdan olib ketgan edi.
Fotogalereya

Fotogalereya Burkina Fasoda xalq isyon ko'tardi, prezident ishdan ketdi

G'arbiy Afrikadagi davlat, Burkina Fasoda prezident Bleyz Kompraore 27 yillik boshqaruvdan keyin ishdan ketdi. Mamlakatda o'n minglab odamlar namoyishga chiqib, rahbarning iste'fosini talab qilayotgan edi. Chiqishlar qonli tus olgach, kecha armiya parlamentni tarqatib yuborib, muvaffaq hukumat tuzilishini ma'lum qilgan. 1987-yildan beri Burkina Fasoni boshqarayotgan Kompraore sal oldin parlamentda yangi qonunni olg'a surib, hokimiyatda uzoqroq qolishni ko'zlayotgan edi. Omma bundan norozi bo'lib isyon ko'targan. Sobiq rahbar hozir qayerda ekani, o'rniga kim tayinlanishi hali ma'lum emas. Ayrim manbalarda general Luame Loug vaqtli hukumatga bosh bo'lishi mumkin deyilmoqda. Kecha, payshanba kuni poytaxt Uagaduguda odamlar parlamentga o't qo'yib, boshqa davlat idoralariga bostirib kirgan. Politsiyaning aytishicha, o'lganlar va yaradorlar bor. Xalqni tinchlantirish uchun rasmiylar parlamentda olg'a surilgan konstitutsion o'zgarishlarni va bir necha soat oldin e'lon qilingan favqulodda holatni bekor qildi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh kotibi Pan Gi Mun G'arbiy Afrikadagi bu davlatda vaziyatni xavotir bilan kuzatayapmiz, deydi. Bosh kotib tomonlarni tinchlanishga va zo'ravonlikdan tiyilishga chaqirmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Peshmerga kuchlari Kobaniga yetib keldi

Iroq Kurdistonidan peshmerga jangchilarining bir qismi Suriyaning Kobani shahriga yetib borgan. Ular "Islomiy davlat" jangari guruhiga qarshi kurashda mahalliy kurdlar va xalqaro koalitsiyaga yordam beradi.
Fotogalereya

Fotogalereya Gavayi vulqoni aholi turar joylariga yetib keldi

Gavayida otilib chiqqan vulqon lavalari bir necha hafta o'tib Paxoa shaharchasiga yetib keldi. Sekin harakatlanayotgan lava "daryosi" yo'lda uchragan har qanday narsani kuydirib kulga aylantirmoqda. Shaharcha aholisi xavfsiz joyga evakuatsiya qilingan.
Fotogalereya

Fotogalereya Ebolaga qarshi global kurash

Dunyo bo'ylab Ebolaga qarshi kurash choralari kuchaytirilmoqda. Eboladan ogohlik oyligi doirasida turli mamlakatlarda xavfli kasallikka qarshi tayyorgarlik mashg'ulotlari o'tkazilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Afg'onistondagi missiya nihoyasiga yetayapti

Afg'onistonning Hilmand viloyatidagi yirik harbiy baza mahalliy armiya nazoratiga o'tdi. AQSh va Britaniya qo'shinlari missiyani yakunlab, o'lkani tark etishga hozirlik ko'rmoqda. 2015-yilda Afg'onistonda 12 ming xorijiy askar qoladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Suriya va Iroq

G'arb qo'llab-quvvatlovini olgan kurd jangchilari Turkiya orqali Suriyaga 1300 safdoshini jo'natishga hozirlik ko'rayapti. Iroqda va Suriyada janglar davom etmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Turkiya kurdlari qo'shni davlatdagi urushda o'lgan elatdoshlariga motam tutmoqda

Suriyaning Kobani shahri bir necha kundan beri jang maydoni. "Islomiy davlat" bilan qonli urush ketmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kanada parlamentida otishma, Ottavadan suratlar

Kanada poytaxtida urush qahramonlariga qo'yilgan yodgorlik oldida turgan askar otib ketilgan. Bu inshoot yaqinidagi parlament binosi ham xavf ostida degan ogohlantirishdan keyin evakuatsiya ishlari boshlangan. Harbiy soqchini nishonga olgan shaxs parlament tomon qochdi, deydi guvohlar. Imoratdan o'q ovozlari eshitilgan. Askarni otgan odam politsiya o'qidan o'lgan. Yaralangan askar ham kasalxonada jon bergan.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI