Juma, 31-oktyabr, 2014 Toshkent vaqti: 13:21

Xalqaro

Aholi ko’payarkan, ona-zamin muhofazaga yanada muhtoj

Multimedia

Audio
Amerika Ovozi
Hozirda sayyoramizda qariyb 7 milliard odam yashaydi. 2050-yilga borib yer aholisi 9 milliardga yetadi. Bu bilan esa energiya, suv va oziq-ovqatga talab oshadi. Xo’sh, kelajakda dunyo ahli o’z ehtiyojlarini qondirib, ayni vaqtda atrof-muhitga zararni kamaytirishning uddasidan chiqadimi? 

20 yil avval jahon rahbarlari Braziliyaning Rio-de-Janeyro shahrida birinchi “Barqaror taraqqiyot” nomi ostidagi sammitga yig’ilganidan buyon ko’pgina ijobiy o’zgarishlar ro’y berdi. 

Global miqyosda qashshoqlik 50 foizga kamaydi. Jon boshiga daromad ikki barobarga oshdi. Inson o’rtacha umri to’rt yilga uzaydi. Biroq bu muvaffaqiyatlarning atrof-muhitga salbiy ta’siri ham kam bo’lmadi, deydi Jahon resurslar instituti prezidenti Endryu Stir.

"So’nggi 20 yil davomida yiliga 3,3 million odam faqat atmosferaning zaharlanishidan nobud bo’ldi. Har yili 13 million gektardan o’rmon yo’qotdik. Bir yillik ko’rsatkich Angliya hududi bilan barobar. Atmosferani bulg’aydigan gazlar hajmi 50 foizga oshdi. Hozirda o’rtacha havo harorati tarixiy ko’rsatkichdan 4 gradus balandroq”,- deydi ekspert. 

Dunyoda 1,3 milliard odam elektr tokisiz yashaydi. Bugunda 2 milliardga teng, 2050-yilga borib esa 5 milliard odamni tashkil etadigan o’rta sinf ham ko’proq elektr energiyasi talab qilmoqda.

Endryu Stirning bildirishicha, so’nggi sakkiz yilda ilk bor, 2012-yilda, qayta tiklanadigan energiyaga ajratilgan sarmoya hajmi kamaydi. Biroq hukumatlar bu jarayonni o’zgartirishi mumkin, deydi mutaxassis.  

“Yuzdan ziyod mamlakatlar qayta tiklanadigan energiya manbalariga oid dasturlar ishlab chiqqan. Bu yili biz bunday siyosat va dasturlar samara berish- bermasligini ko’ramiz. Qayta tiklanadigan energiya manbalari iqtisodiy jihatdan to’g’ri yechimmi? Buni ham joriy yil natijalari ko’rsatadi”.
 
Kanadaning Energiya va tabiiy resurslar tadiqotlari instituti direktori Ken Grin bunday umidlar asossiz, deydi.

“Qayta tiklanish energiyasi “pufagi” yaqinda yoriladi. Men bu nomni hukumatlarning “yashil” sarmoyalariga berganman. Chunki ular bunday sarmoyalar oqibatida qarzga botdi. Yevropa va AQShda iqtisodiy ahvol qiyinligicha qolar ekan, bunday dasturlar yaqinda yakunlanishi mumkin.  Shuning uchun men “yashil” sarmoyalar kamayadi, degan fikrdaman. Axir xususiy investorlar bunday mavhum va darrov daromad bermaydigan sohaga sarmoya kiritmaydi”, - deydi olim.

2012-yilda BMT dunyo aholisini energiya bilan ta’minlash maqsadida yangi tashabbus bilan chiqdi. 2030-yilga borib qayta tiklanadigan energiya manbalarini ikki baravar ko’paytirishni maqsad qilib oldi.

BMT bu sohada Jahon Banki bilan hamkorlik qilmoqda. Bank vitse-prezidenti Rechel Kayt deydiki, yuqoridagi maqsadga erishish uchun davlatlar “yashil” energiya sohasini kengaytirishi, xususan tabiiy gaz va qayta tiklanadigan energiya manbalaridan foydalanishi kerak.

“Rivojlanayotgan mamlakatlarda bir nechta yirik gaz konlari topildi. Demak, ko’mir o’rniga gaz ishlatish imkoni paydo bo’ldi. AQSh tabiiy gaz hajmini oshirganidan keyin atmosferani bulg’aydigan gazlar hajmi kamayganini yaxshi bilamiz. Gaz nafaqat AQSh iqtisodi, balki geosiyosatni o’zgartirmoqda”.

Atmosferaning ifloslanishi oqibatida havo harorati ham ko’tariladi. Demak, tabiiy ofatlar kam ko’payadi. Tabiatni e’zozlasak, qayta tiklanadigan energiyadan ko’proq foydalanaylik, deydi Kayt.

Gap siyosiy iroda va real qadamlarda, deydi mutaxassis.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Quyosh energiyasi - Solar poweri
X
30.10.2014 22:03
Amerikada muqobil energiya manbalaridan foydalanishga o'tayotganlar ko'p. Xususiy kompaniyalardan tortib universitetlargacha, qolaversa oddiy fuqarolar.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Qizil ko'knor ko'rgazmasi, London

  • Amerika saylovlar arafasida

  • Afina, Gretsiya... Harbiy mashqlar

  • Turkiya-Suriya chegarasi

  • Filippin

  • Jamna daryosi bo'yida, Hindiston

  • Fransiya

  • Kanzas shahri, Missuri

  • Los Angeles, Kaliforniya

Fotogalereya

Fotogalereya Peshmerga kuchlari Kobaniga yetib keldi

Iroq Kurdistonidan peshmerga jangchilarining bir qismi Suriyaning Kobani shahriga yetib borgan. Ular "Islomiy davlat" jangari guruhiga qarshi kurashda mahalliy kurdlar va xalqaro koalitsiyaga yordam beradi.
Fotogalereya

Fotogalereya Gavayi vulqoni aholi turar joylariga yetib keldi

Gavayida otilib chiqqan vulqon lavalari bir necha hafta o'tib Paxoa shaharchasiga yetib keldi. Sekin harakatlanayotgan lava "daryosi" yo'lda uchragan har qanday narsani kuydirib kulga aylantirmoqda. Shaharcha aholisi xavfsiz joyga evakuatsiya qilingan.
Fotogalereya

Fotogalereya Ebolaga qarshi global kurash

Dunyo bo'ylab Ebolaga qarshi kurash choralari kuchaytirilmoqda. Eboladan ogohlik oyligi doirasida turli mamlakatlarda xavfli kasallikka qarshi tayyorgarlik mashg'ulotlari o'tkazilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Afg'onistondagi missiya nihoyasiga yetayapti

Afg'onistonning Hilmand viloyatidagi yirik harbiy baza mahalliy armiya nazoratiga o'tdi. AQSh va Britaniya qo'shinlari missiyani yakunlab, o'lkani tark etishga hozirlik ko'rmoqda. 2015-yilda Afg'onistonda 12 ming xorijiy askar qoladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Suriya va Iroq

G'arb qo'llab-quvvatlovini olgan kurd jangchilari Turkiya orqali Suriyaga 1300 safdoshini jo'natishga hozirlik ko'rayapti. Iroqda va Suriyada janglar davom etmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Turkiya kurdlari qo'shni davlatdagi urushda o'lgan elatdoshlariga motam tutmoqda

Suriyaning Kobani shahri bir necha kundan beri jang maydoni. "Islomiy davlat" bilan qonli urush ketmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kanada parlamentida otishma, Ottavadan suratlar

Kanada poytaxtida urush qahramonlariga qo'yilgan yodgorlik oldida turgan askar otib ketilgan. Bu inshoot yaqinidagi parlament binosi ham xavf ostida degan ogohlantirishdan keyin evakuatsiya ishlari boshlangan. Harbiy soqchini nishonga olgan shaxs parlament tomon qochdi, deydi guvohlar. Imoratdan o'q ovozlari eshitilgan. Askarni otgan odam politsiya o'qidan o'lgan. Yaralangan askar ham kasalxonada jon bergan.
Fotogalereya

Fotogalereya Joko Vidodo, Indoneziya prezidenti qasamyod keltirdi

Indoneziyaning yangi rahbari, armiya yoki siyosiy elitaga aloqasi bo'lmagan, oddiy xalqdan chiqqan Joko Vidodo qasamyod keltirdi. 53 yoshli arbobni fuqaro Jokovi deb biladi, o'tmishda uy jihozlari sotib kun ko'rgan. Jakarta meri lavozimida islohotchi sifatida tanilgan.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI