Shanba, 19-aprel, 2014 Toshkent vaqti: 22:04

Xalqaro

Aholi ko’payarkan, ona-zamin muhofazaga yanada muhtoj

Multimedia

Audio
Matn hajmi - +
Amerika Ovozi
Hozirda sayyoramizda qariyb 7 milliard odam yashaydi. 2050-yilga borib yer aholisi 9 milliardga yetadi. Bu bilan esa energiya, suv va oziq-ovqatga talab oshadi. Xo’sh, kelajakda dunyo ahli o’z ehtiyojlarini qondirib, ayni vaqtda atrof-muhitga zararni kamaytirishning uddasidan chiqadimi? 

20 yil avval jahon rahbarlari Braziliyaning Rio-de-Janeyro shahrida birinchi “Barqaror taraqqiyot” nomi ostidagi sammitga yig’ilganidan buyon ko’pgina ijobiy o’zgarishlar ro’y berdi. 

Global miqyosda qashshoqlik 50 foizga kamaydi. Jon boshiga daromad ikki barobarga oshdi. Inson o’rtacha umri to’rt yilga uzaydi. Biroq bu muvaffaqiyatlarning atrof-muhitga salbiy ta’siri ham kam bo’lmadi, deydi Jahon resurslar instituti prezidenti Endryu Stir.

"So’nggi 20 yil davomida yiliga 3,3 million odam faqat atmosferaning zaharlanishidan nobud bo’ldi. Har yili 13 million gektardan o’rmon yo’qotdik. Bir yillik ko’rsatkich Angliya hududi bilan barobar. Atmosferani bulg’aydigan gazlar hajmi 50 foizga oshdi. Hozirda o’rtacha havo harorati tarixiy ko’rsatkichdan 4 gradus balandroq”,- deydi ekspert. 

Dunyoda 1,3 milliard odam elektr tokisiz yashaydi. Bugunda 2 milliardga teng, 2050-yilga borib esa 5 milliard odamni tashkil etadigan o’rta sinf ham ko’proq elektr energiyasi talab qilmoqda.

Endryu Stirning bildirishicha, so’nggi sakkiz yilda ilk bor, 2012-yilda, qayta tiklanadigan energiyaga ajratilgan sarmoya hajmi kamaydi. Biroq hukumatlar bu jarayonni o’zgartirishi mumkin, deydi mutaxassis.  

“Yuzdan ziyod mamlakatlar qayta tiklanadigan energiya manbalariga oid dasturlar ishlab chiqqan. Bu yili biz bunday siyosat va dasturlar samara berish- bermasligini ko’ramiz. Qayta tiklanadigan energiya manbalari iqtisodiy jihatdan to’g’ri yechimmi? Buni ham joriy yil natijalari ko’rsatadi”.
 
Kanadaning Energiya va tabiiy resurslar tadiqotlari instituti direktori Ken Grin bunday umidlar asossiz, deydi.

“Qayta tiklanish energiyasi “pufagi” yaqinda yoriladi. Men bu nomni hukumatlarning “yashil” sarmoyalariga berganman. Chunki ular bunday sarmoyalar oqibatida qarzga botdi. Yevropa va AQShda iqtisodiy ahvol qiyinligicha qolar ekan, bunday dasturlar yaqinda yakunlanishi mumkin.  Shuning uchun men “yashil” sarmoyalar kamayadi, degan fikrdaman. Axir xususiy investorlar bunday mavhum va darrov daromad bermaydigan sohaga sarmoya kiritmaydi”, - deydi olim.

2012-yilda BMT dunyo aholisini energiya bilan ta’minlash maqsadida yangi tashabbus bilan chiqdi. 2030-yilga borib qayta tiklanadigan energiya manbalarini ikki baravar ko’paytirishni maqsad qilib oldi.

BMT bu sohada Jahon Banki bilan hamkorlik qilmoqda. Bank vitse-prezidenti Rechel Kayt deydiki, yuqoridagi maqsadga erishish uchun davlatlar “yashil” energiya sohasini kengaytirishi, xususan tabiiy gaz va qayta tiklanadigan energiya manbalaridan foydalanishi kerak.

“Rivojlanayotgan mamlakatlarda bir nechta yirik gaz konlari topildi. Demak, ko’mir o’rniga gaz ishlatish imkoni paydo bo’ldi. AQSh tabiiy gaz hajmini oshirganidan keyin atmosferani bulg’aydigan gazlar hajmi kamayganini yaxshi bilamiz. Gaz nafaqat AQSh iqtisodi, balki geosiyosatni o’zgartirmoqda”.

Atmosferaning ifloslanishi oqibatida havo harorati ham ko’tariladi. Demak, tabiiy ofatlar kam ko’payadi. Tabiatni e’zozlasak, qayta tiklanadigan energiyadan ko’proq foydalanaylik, deydi Kayt.

Gap siyosiy iroda va real qadamlarda, deydi mutaxassis.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
AQShda farzand boqib olgan o'zbekistonlik ona bilan suhbat- Boston, Massachussetts shtatii
X
19.04.2014
Boston va uning atrofida o'zbeklar boshqa katta shaharlarga qaraganda unchalik ko'p emas. Dunyoning bu qismlariga asosan talabalar kelib ketadi. Lekin bugun o'zbekistonlik oilalar yetib bormagan joy yo'q.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainadan suratlar

Sharqdagi to'qnashuvlarda o'lganlar, jarohat olganlar bor.
Fotogalereya

Fotogalereya Boston fojiasini eslab

O'tgan yilning 15-aprelida 25 mingga yaqin kishini bir joyga to'plagan marafon paytida yuz bergan portlash uch kishini hayotdan olib ketgan va 260 dan ortiq odam jarohatlangan edi.
Fotogalereya

Fotogalereya Nigeriyada qonli kun

Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainadan suratlar

Fotogalereya

Fotogalereya Vashingtonda olcha gulladi

Har yili aprel oyida Vashington shahri olcha gullari bilan burkanadi. Bir asr muqaddam Yaponiya tomonidan hadya qilingan ko’chatlar bugun Vashingtonning ramziy ko’rkiga aylangan. Olchaning gullash mavsumi har yili 10 kuncha davom etadi. Yilning bu davrida Vashington sayyohlar bilan to’ladi. Chunki ayni shu kunlarda poytaxt Olcha guli festivalini tashkil qiladi. Vashington bo’ylab yapon madaniyati kunlari o’tkaziladi. Musiqa va raqs, me’morchilik san’ati, urf-odatlar, kinolar namoyish etiladi. Yapon tili va adabiyoti ham targ’ib qilinadi. Yaponiyadan mehmonlar kelib, sahnada amerikaliklarni xushnud qiladi. Ikki xalq san’atini ifodalovchi asarlar namoyish etiladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Janubiy Afrika Respublikasi notinch

BMT Xavfsizlik Kengashi tobora notinch Janubiy Afrika Respublikasiga keng ko’lamli tinchlikparvar qo’shin safarbar etadi. Salkam 12 ming kishilik missiya tinch aholini himoya qilib, insonparvarlik yordami qatnovini ta’minlaydi. Mamlakatda mazhablararo adovat va zo’ravonlik minglab odamlarni hayotdan olib ketdi. Afrikalik olti ming va fransiyalik ikki ming qo’shin tinchlikni saqlay oladi, deydi BMT rasmiylari. Xalqaro qo’shinlar 15-sentabrda ishga kirishadi. AQShning BMTdagi elchisi Samanta Pauer shu hafta Markaziy Afrika Respublikasida bo’ldi. Qo’shma Shtatlar Afrika ittifoqi qo’shinlarini qo’llab quvvatlaydi; jahon hamjamiyati bu davlatga dadilroq yordam berishi lozim, deydi elchi. BMT, xususan, Markaziy Afrika Respublikasida 19 ming musulmon hayoti jiddiy tahdid ostida va ular mamlakatning xavfsiz hududlariga yoki xorijiy davlatga ko’chirilishi kerak, deya ogohlantiradi. Nasroniy jangarilar musulmon aholiga qarshi qonli hujumlarni boshlagandan beri o’n minglab musulmon poytaxtni va g'arbiy viloyatlarni tark etgan. Ayrim mahalliy rasmiylarning aytishicha, aholini ko’chirish choralari ixtilofni yanada kuchaytirib, mamlakatni parchalab yuborishi mumkin.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI