Seshanba, 02-sentyabr, 2014 Toshkent vaqti: 21:40

Yaqin Sharq

Isroil-Falastin ixtilofi oson hal bo'ladigan masala emas

AQSh prezidenti Barak Obama (o'ngda) Falastin prezidenti Mahmud Abbos (chapda) va Isroil Bosh vaziri Benyamin Netanyaxu bilan Oq uyda uchrashmoqda, Vashington, 1-sentabr, 2010-yil.
AQSh prezidenti Barak Obama (o'ngda) Falastin prezidenti Mahmud Abbos (chapda) va Isroil Bosh vaziri Benyamin Netanyaxu bilan Oq uyda uchrashmoqda, Vashington, 1-sentabr, 2010-yil.
Amerika Ovozi
Isroil va Falastin o’rtasidagi tinchlik muzokaralarining to’xtaganiga ikki yildan oshdi. Tinchlikka umid bormi? Falastin davlatining barpo etilishigachi? AQShdagi ba’zi rasmiylar bu masalaga o’z fikrlarini bildirdi.

Muzokaralarda muhokamaga qo’yilgan masalalar tayin: bo’lajak Falastin davlati, Quddus shahrining maqomi, falastinlik qochqinlarni qaytarish, xavfsizlik hamda Isroil istilo qilgan hududlarda qurilishlar.

Isroil 2010-yil sentabrida qurilishlarga qo’yilgan moratoriy muddati tugaganidan so’ng tinchlik muzokaralari to’xtab qolgan. Falastin rasmiylari qurilishlarga chek qo’yilmaguncha muloqotga qaytmaymiz, demoqda. Isroil bu talabga bo’yin egmay, shartlarsiz gaplashamiz, deydi.

Tahlilchilar nazarida Falastin boshqaruvining ikkiga bo’lingani jiddiy muammo. G’arbiy Sohilda FATX partiyasi hukmron va uning yetakchisi Mahmud Abbos prezident. G’azo Sektorini esa XAMAS boshqarmoqda, biroq AQSh va Isroil uni terrorchi tashkilot deb hisoblaydi.

Sobiq prezidentlar Jerald Ford va Jorj Bish ma’muriyatlarida milliy xavfsizlik maslahatchisi lavozimida ishlagan Brent Skoukroftning aytishicha, falastinlik arboblar birlashmasa bo’lmaydi.

"Agar FATX va XAMAS bir yoqadan bosh chiqarib, tinchlik jarayonida ishtirok etmasa, Falastin davlati haqida unutish mumkin. Bunday vaziyatda Isroil bilan kelishib bo’lmaydi", - deydi Skoukroft.

O’tgan yil noyabrida XAMAS va Isroil bir hafta o’q almashdi. Falastinliklar Isroil janubiga yuzlab raketa otdi, Isroil esa havo hujumlari bilan javob qaytardi. Misr o’rtaga tushib, sulh tuzildi.

AQShning BMTdagi sobiq elchisi Jon Boltonga ko’ra, mojarodan XAMAS va Eron naf ko’rdi.

"XAMAS Isroil bilan olishib yengilmagani uning imijini kuchaytirdi. Eron pozitsiyasi ham kuchaydi, chunki islomiy respublika XAMASga Isroilning Quddus va Tel-Aviv shaharlarigacha yeta oladigan raketalarni berishi mumkinligini ko’rsatdi", - deydi Bolton.

FATX esa diplomatik sahnada yutuqqa erishdi. Uning yetakchisi va Falastin prezidenti Mahmud Abbos harakati tufayli muxtoriyat BMTda kuzatuvchi maqomini oldi.

Jon Boltonning aytishicha, falastinliklar BMT Bosh Assambleyasida xayol surishni yana mashq qildi.

"Assambleyada ko’pchilik Falastinga ovoz bergani bilan mustaqil davlat paydo bo’lib qolgani yo’q. Biroq qabul qilingan rezolyutsiya real hayotdan yiroq bo’lsa-da, o’ziga yarasha siyosiy ma’nosi bor. Xalqaro qonunchilik uchun Falastin davlat maqomini oldi, deyavering. Muxtoriyat endi Isroil ustidan Xalqaro adliya sudi, Xalqaro jinoiy sudga shikoyat qilishi, ayrim xalqaro bitimlarga qo’shilib, ulardan siyosiy maqsadda foydalanishi mumkin", - deydi Bolton.

FATXning diplomatik g’alabasi va XAMAS mavqeining kuchayishi turg’un bo’lib qolgan tinchlik jarayoniga turtki bera oladimi, yo’qmi, aniq emas. Buning uchun Qo’shma Shtatlar faolroq rol o’ynashi lozim, ammo, deydi sobiq prezident Bill Klinton ma’muriyatida mudofaa vaziri bo’lib ishlagan Uilyam Koen, AQShning bir aybi bor.

"Mintaqada Amerikani xolis deb bilishmaydi, Isroilga qattiq bog’langani pand bermoqda. Falastinliklar nazarida bunday vaziyatda Qo’shma Shtatlar betaraf, xolis vositachi bo’la olmaydi", - deydi Koen.

Shunga qaramay, sobiq mudofaa vaziri nazarida, Amerikaning qo’lidan kelgan narsaga boshqalar qodir emas

"Isroil bizga ishonadi. Endi falastinliklar bilan til topisha olsak, tinchlik jarayoniga sodiq ekanimizga ishontira olsak, muzokaralardan foyda bo’lishi mumkin", - deydi Koen.

Ayrim tahlilchilar nazarida Barak Obamada prezidentligining ikkinchi muddati davomida buni uddalash uchun yaxshi imkoniyat bor. Isroilda 22-yanvarga belgilangan parlament saylovlarining natijalari ham ba’zi masalalarga oydinlik kiritishi mumkin.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
"Islomiy davlat" va Amerika/ US-Terrorismi
X
01.09.2014 23:52
AQSh Mudofaa vaziri Chak Xeyglning aytishicha, avvaliga o'zini “Iroq va Shom islomiy davlati” deb atagan va endilikda qisqacha “Islomiy davlat” deya yuritilayotgan guruh boshqa terror tashkilotlariga qaraganda yaxshiroq qurollangan va harbiy jihatdan puxta.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Bosh vazirlikni topshirgan Nuri al-Malikiy Amirli shahrida xavfsizlik kuchlari va mahalliy fuqarolar davrasida, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Peshmerga kuchlari Tikrit yaqinidagi Sulaymon Bek shahrining "Islomiy davlat" jangarilaridan tortib olinganini nishonlamoqda, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Kurd peshmerga kuchlari hamda "Asaib Ahlul Haq" shia jangchilari Sulaymon Bek ustidan nazorat o'rnatdi, 1-sentabr, 2014-yil.
  • "Asaib Ahlul Haq" shia guruhi jangchisi otishmadan o'zini panaga olmoqda, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Sulaymon Bek shaharchasida "Islomiy davlat" jangari guruhi hamda kurd va shia jangchilari o'rtasida kuchli to'qnashuv yuz berdi, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Iroqning Inson huquqlari vaziri Muhammad Shia al-Sudaniy BMTning Yevropadagi idorasida o'tkazilgan Iroq bo'yicha maxsus yig'inda qatnashmoqda, Jeneva, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Iroq xavfsizlik kuchlari Bag'dod yaqinidagi Amirli shahrini qo'riqlamoqda, 31-avgust, 2014-yil.
  • Amirli shahri aholisi vertolyotlarda tinch joyga evakuatsiya qilindi, 29-avgust, 2014-yil.
Fotogalereya

Fotogalereya "Islomiy davlat" jangarilariga qarshi kurash davom etmoqda

Jangarilarning Iroq poytaxti Bag'dod yaqinidagi Amirli shahriga qilgan hujumi to'xtatib qolingan. Shuningdek, kurd peshmerga kuchlari hamda shia jangchilari Sulaymon Bekni jangarilar nazoratidan tortib olgan.
Fotogalereya

Fotogalereya Bugungi Bishkek, suratlarda

Sovet davrida Frunze, ungacha esa Pishpek, bugungi kunda esa Bishkek, Qirg'iziston poytaxti, o'tgan o'n yillikda ikki inqilob va qator namoyishlarga guvoh bo'ldi. Markaziy Osiyoning boshqa biror markazi yaqin o'tmishda bu qadar siyosiy voqealarni boshdan kechirmagan. Biroq Bishkek bir qarashda Sovet davridan beri ko'p o'zgarmagandek. Imoratlar, ko'chalar eskirgan. Kommunizm nishonalarini ko'rasiz atrofda. Qizig'i, globalizatsiya bobida ham orqada qolmagan. 900 mingga yaqin aholisi bilan Bishkek Qirg'izistonning metropolisi.
Fotogalereya

Fotogalereya Kaliforniya shimolida zilzila, 6 balda

24-avgust kuni Kaliforniya shtati shimolida yer qimirladi. Uning kuchi 6 balni tashkil etgan. Hududda azaldan zilzila ehtimoli yuqori. Binolar vayron bo'lgan, yong'inlar va elektr tarmoqlarida uzilish kuzatilgan. Hech kim o'lmagan. Lekin tunda yuz bergan tabiiy ofat aholi orasida katta vahima uyg'otgan. Zilzila ayniqsa Napa shahrida qattiq sezilgan.
Fotogalereya

Fotogalereya O'zbek shoirasi Zulfiya Boboyeva xonadonida - Tojikistonning Mujun qishlog'idan fotolavha

Tojikiston aholisining 24 foizi, ikki millondan ortig’ini o’zbeklar tashkil etadi. Ular orasida yuzdan ortiq shoir va ijodkorlar bor. Respublika shimolining O’zbekiston va Qirg’iziston bilan chegaradosh G’onchi nohiyasining so’lim Mujun qishlog’ida o’zbek adabiyotining yorqin yulduzlaridan biri, shoira Zulfiya Boboyeva yashaydi. So’g’d viloyat o’zbeklar ma’naviyat va ma’rifat markazi tashabbusi va G’onchi nohiyasi raisi Zafar Ismoilzodaning joriy yil 30-iyulidagi qarori bilan Tojikiston yozuvchilar uyushmasi a’zosi, Maftun Jo’ra nomidagi adabiy mukofot laureati Zulfiya Boboyevaning 60 yoshlik yubiley tantanalari bo'lib o'tdi. Tadbir uning xonadonida kechdi. Shoira yura olmaydi. Boshlang’ich maktabda o'qib yurganidan beri aravachaga mixlanib qolgan. Ijod uning hayoti mazmuniga aylangan. Yosh qizaloq she'rga havas qo’yib, mustaqil o’qib o’rganadi, ma’lumotli bo’ladi. O’zining she’riy satrlarida bitganidek: Bo’ldilar she’rim bayotim-sabrim saodati, Yo’g’rildi shu sabab ishqqa ko’nglimning toati!
Fotogalereya

Fotogalereya Tripolidagi xalqaro aeroport jangarilar qo'liga o'tdi

Muxolifatdagi islomiy guruhning qurollangan vakillari Liviya poytaxti Tripolidagi xalqaro aeroportni egallab oldi. Ular amaldagi parlament faoliyatini noqonuniy deb hisoblab, avvalgi Milliy Kongressning qayta tiklanishini talab qilmoqda.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI