Chorshanba, 16-aprel, 2014 Toshkent vaqti: 18:13

Yaqin Sharq

Isroil-Falastin ixtilofi oson hal bo'ladigan masala emas

AQSh prezidenti Barak Obama (o'ngda) Falastin prezidenti Mahmud Abbos (chapda) va Isroil Bosh vaziri Benyamin Netanyaxu bilan Oq uyda uchrashmoqda, Vashington, 1-sentabr, 2010-yil.
AQSh prezidenti Barak Obama (o'ngda) Falastin prezidenti Mahmud Abbos (chapda) va Isroil Bosh vaziri Benyamin Netanyaxu bilan Oq uyda uchrashmoqda, Vashington, 1-sentabr, 2010-yil.
Matn hajmi - +
Amerika Ovozi
Isroil va Falastin o’rtasidagi tinchlik muzokaralarining to’xtaganiga ikki yildan oshdi. Tinchlikka umid bormi? Falastin davlatining barpo etilishigachi? AQShdagi ba’zi rasmiylar bu masalaga o’z fikrlarini bildirdi.

Muzokaralarda muhokamaga qo’yilgan masalalar tayin: bo’lajak Falastin davlati, Quddus shahrining maqomi, falastinlik qochqinlarni qaytarish, xavfsizlik hamda Isroil istilo qilgan hududlarda qurilishlar.

Isroil 2010-yil sentabrida qurilishlarga qo’yilgan moratoriy muddati tugaganidan so’ng tinchlik muzokaralari to’xtab qolgan. Falastin rasmiylari qurilishlarga chek qo’yilmaguncha muloqotga qaytmaymiz, demoqda. Isroil bu talabga bo’yin egmay, shartlarsiz gaplashamiz, deydi.

Tahlilchilar nazarida Falastin boshqaruvining ikkiga bo’lingani jiddiy muammo. G’arbiy Sohilda FATX partiyasi hukmron va uning yetakchisi Mahmud Abbos prezident. G’azo Sektorini esa XAMAS boshqarmoqda, biroq AQSh va Isroil uni terrorchi tashkilot deb hisoblaydi.

Sobiq prezidentlar Jerald Ford va Jorj Bish ma’muriyatlarida milliy xavfsizlik maslahatchisi lavozimida ishlagan Brent Skoukroftning aytishicha, falastinlik arboblar birlashmasa bo’lmaydi.

"Agar FATX va XAMAS bir yoqadan bosh chiqarib, tinchlik jarayonida ishtirok etmasa, Falastin davlati haqida unutish mumkin. Bunday vaziyatda Isroil bilan kelishib bo’lmaydi", - deydi Skoukroft.

O’tgan yil noyabrida XAMAS va Isroil bir hafta o’q almashdi. Falastinliklar Isroil janubiga yuzlab raketa otdi, Isroil esa havo hujumlari bilan javob qaytardi. Misr o’rtaga tushib, sulh tuzildi.

AQShning BMTdagi sobiq elchisi Jon Boltonga ko’ra, mojarodan XAMAS va Eron naf ko’rdi.

"XAMAS Isroil bilan olishib yengilmagani uning imijini kuchaytirdi. Eron pozitsiyasi ham kuchaydi, chunki islomiy respublika XAMASga Isroilning Quddus va Tel-Aviv shaharlarigacha yeta oladigan raketalarni berishi mumkinligini ko’rsatdi", - deydi Bolton.

FATX esa diplomatik sahnada yutuqqa erishdi. Uning yetakchisi va Falastin prezidenti Mahmud Abbos harakati tufayli muxtoriyat BMTda kuzatuvchi maqomini oldi.

Jon Boltonning aytishicha, falastinliklar BMT Bosh Assambleyasida xayol surishni yana mashq qildi.

"Assambleyada ko’pchilik Falastinga ovoz bergani bilan mustaqil davlat paydo bo’lib qolgani yo’q. Biroq qabul qilingan rezolyutsiya real hayotdan yiroq bo’lsa-da, o’ziga yarasha siyosiy ma’nosi bor. Xalqaro qonunchilik uchun Falastin davlat maqomini oldi, deyavering. Muxtoriyat endi Isroil ustidan Xalqaro adliya sudi, Xalqaro jinoiy sudga shikoyat qilishi, ayrim xalqaro bitimlarga qo’shilib, ulardan siyosiy maqsadda foydalanishi mumkin", - deydi Bolton.

FATXning diplomatik g’alabasi va XAMAS mavqeining kuchayishi turg’un bo’lib qolgan tinchlik jarayoniga turtki bera oladimi, yo’qmi, aniq emas. Buning uchun Qo’shma Shtatlar faolroq rol o’ynashi lozim, ammo, deydi sobiq prezident Bill Klinton ma’muriyatida mudofaa vaziri bo’lib ishlagan Uilyam Koen, AQShning bir aybi bor.

"Mintaqada Amerikani xolis deb bilishmaydi, Isroilga qattiq bog’langani pand bermoqda. Falastinliklar nazarida bunday vaziyatda Qo’shma Shtatlar betaraf, xolis vositachi bo’la olmaydi", - deydi Koen.

Shunga qaramay, sobiq mudofaa vaziri nazarida, Amerikaning qo’lidan kelgan narsaga boshqalar qodir emas

"Isroil bizga ishonadi. Endi falastinliklar bilan til topisha olsak, tinchlik jarayoniga sodiq ekanimizga ishontira olsak, muzokaralardan foyda bo’lishi mumkin", - deydi Koen.

Ayrim tahlilchilar nazarida Barak Obamada prezidentligining ikkinchi muddati davomida buni uddalash uchun yaxshi imkoniyat bor. Isroilda 22-yanvarga belgilangan parlament saylovlarining natijalari ham ba’zi masalalarga oydinlik kiritishi mumkin.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Bill Geyts va xayriya - Bill Gates philanthrophyi
X
16.04.2014
Bostondagi mashhur universitetlarda o'qib, ularni tashlab o'z bizneslarini ochib, milliarderlar va zamon ixtirochilariga aylangan shaxslar orasida Bill Geyts alohida o'ringa ega. U nafaqat dunyodagi eng boy shaxslardan biri balki saxovatpeshalikda ham yetakchi.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Prezident Barak Obama xalqni bardam bo'lishga chaqirdi.
Fotogalereya

Fotogalereya Boston fojiasini eslab

O'tgan yilning 15-aprelida 25 mingga yaqin kishini bir joyga to'plagan marafon paytida yuz bergan portlash uch kishini hayotdan olib ketgan va 260 dan ortiq odam jarohatlangan edi.
Fotogalereya

Fotogalereya Nigeriyada qonli kun

Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainadan suratlar

Fotogalereya

Fotogalereya Vashingtonda olcha gulladi

Har yili aprel oyida Vashington shahri olcha gullari bilan burkanadi. Bir asr muqaddam Yaponiya tomonidan hadya qilingan ko’chatlar bugun Vashingtonning ramziy ko’rkiga aylangan. Olchaning gullash mavsumi har yili 10 kuncha davom etadi. Yilning bu davrida Vashington sayyohlar bilan to’ladi. Chunki ayni shu kunlarda poytaxt Olcha guli festivalini tashkil qiladi. Vashington bo’ylab yapon madaniyati kunlari o’tkaziladi. Musiqa va raqs, me’morchilik san’ati, urf-odatlar, kinolar namoyish etiladi. Yapon tili va adabiyoti ham targ’ib qilinadi. Yaponiyadan mehmonlar kelib, sahnada amerikaliklarni xushnud qiladi. Ikki xalq san’atini ifodalovchi asarlar namoyish etiladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Janubiy Afrika Respublikasi notinch

BMT Xavfsizlik Kengashi tobora notinch Janubiy Afrika Respublikasiga keng ko’lamli tinchlikparvar qo’shin safarbar etadi. Salkam 12 ming kishilik missiya tinch aholini himoya qilib, insonparvarlik yordami qatnovini ta’minlaydi. Mamlakatda mazhablararo adovat va zo’ravonlik minglab odamlarni hayotdan olib ketdi. Afrikalik olti ming va fransiyalik ikki ming qo’shin tinchlikni saqlay oladi, deydi BMT rasmiylari. Xalqaro qo’shinlar 15-sentabrda ishga kirishadi. AQShning BMTdagi elchisi Samanta Pauer shu hafta Markaziy Afrika Respublikasida bo’ldi. Qo’shma Shtatlar Afrika ittifoqi qo’shinlarini qo’llab quvvatlaydi; jahon hamjamiyati bu davlatga dadilroq yordam berishi lozim, deydi elchi. BMT, xususan, Markaziy Afrika Respublikasida 19 ming musulmon hayoti jiddiy tahdid ostida va ular mamlakatning xavfsiz hududlariga yoki xorijiy davlatga ko’chirilishi kerak, deya ogohlantiradi. Nasroniy jangarilar musulmon aholiga qarshi qonli hujumlarni boshlagandan beri o’n minglab musulmon poytaxtni va g'arbiy viloyatlarni tark etgan. Ayrim mahalliy rasmiylarning aytishicha, aholini ko’chirish choralari ixtilofni yanada kuchaytirib, mamlakatni parchalab yuborishi mumkin.
Fotogalereya

Fotogalereya Pensilvaniyadagi maktabda fojea

Pensilvaniya shtati, Murisvil shahridagi Franklin o'rta maktabida o'quvchi 19 bola va yana bir kishini pichoqlagan. To'rt odamning ahvoli og'ir, deydi politsiya.
Fotogalereya

Fotogalereya Pokistonda yo'lovchi poyezdi portladi

Pokiston janubi-g'arbidagi temiryo'l bekatida yo'lovchi poyezdi portlab, o'nlab odamlar halok bo'lgan.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI