Shanba, 01-noyabr, 2014 Toshkent vaqti: 16:44

Huquq va qonun

Ozodlik Uyi erkinlik bo'yicha yangi jadval e'lon qildi

Multimedia

Audio
Amerika Ovozi
Inson huquqlari bilan shug’ullanuvchi Freedom House yoki Ozodlik Uyi tashkiloti yillik hisobotini chop etib, ayrim mamlakatlarda siyosiy huquq va fuqarolik erkinliklar bobida ijobiy o’zgarish bo’lganini, boshqalarida esa ahvol yomonlashganini qayd etdi.

Ozodlik Uyining so’nggi hisobotida ta’kidlanishicha, Liviyia va Misrda tuzum o’zgarganidan beri ayrim demokratik o’zgarishlar ro’y bergan. Rossiya, Nigeriya va yana 25 mamlakatda esa inson huquqlari ahvoli yomonlashgan, jumladan Qozog’iston, Turkiya va Ukrainada.

Ozodlik Uyi mamlakatlarda siyosiy va fuqarolik erkinliklari darajasini baholab, maxsus jadval tuzib keladi. Hisobotda aytilishicha, Liviyada o’tgan yil sentabr oyidagi xurujda AQSh elchisi o’ldirilganiga qaramay mamlakat jadvalda bir necha pozitsiya yuqorilagan.

Biroq Rossiyada Vladimir Putin prezidentlikka qaytganidan beri erkin fikr va norozilik bildirish harakati bo’g’ildi.

Ozodlik Uyi o’z jadvalida mamlakatlarni “erkin”, “qisman erkin”, “erkin bo’lmagan” hamda “yomonlarning yomoni” kategoriyalariga bo’lib chiqadi. Yangi hisobotga ko’ra, dunyoda 90 mamlakat “erkin” deya belgilangan. Bu oldingi yilga qaraganda uch davlatga ko’pdir.

Tashkilot xulosasiga ko’ra, demokratiya, so’z, matbuot va uyushish erkinligi bobida dunyoda qatorasiga yetti yil ortga siljish kuzatilmoqda. Guruh Qo’shma Shtatlar va qolgan demokratik mamlakatlarni global liderlikni qo’lga olib, boshqalarni o’ziga ergashtirishga chaqiradi hamda Obama ma’muriyati va muxolifatdagi respublikachilarni tashabbus ko’rsatmayotganlikda tanqid qiladi.

“Erkin bo’lmagan” 47 davlatdan to’qqiztasiga “yomonlarning yomoni” tamg’asi qo’yildi. Ular orasida O’zbekiston ham bor. Aytish joiz, O’zbekiston jadvalda bir necha yildan beri Turkmaniston bilan shunday maqomga ega. Ozodlik Uyi har ikkisida diktatorlik tuzumlari hukmron deydi.

“Dunyoda erkinlik” deb ataluvchi bu hisobot 1972-yildan beri tayyorlanadi. So’nggi so’rovnoma 195 davlat va 14 hududdagi ahvolni o’z ichiga oladi.

Unda mamlakatlardagi saylov va boshqaruv tizimi, siyosiy faollik, so’z va matbuot erkinligi darajasi, korrupsiya bilan bog’liq ahvol, diniy va akademik erkinlik darajasi, nodavlat tashkilotlar va xususiy tadbirkorlar faoliyati uchun sharoit, sud va adliya tizimi mustaqilligi, jinsiy erkinlik va fuqarolar uchun iqtisodiy imkoniyatlar darajasi obdon o’rganilib, har bir davlat va hududga baho qo’yiladi.

Hujjatga ko’ra, so’nggi bir yilda 19 mamlakatda qabul qilingan qonunlar internet erkinligini cheklaydi, o’z fikrini onlayn tarzda bildirgan fuqarolarni nishonga oladi. Shuningdek, tashkilot kuzatuviga ko’ra, 14 mamlakatda davlat hisobi va foydasiga internetda faoliyat yurituvchi sharhlovchilar paydo bo’lgan.

Ozodlik Uyi bashoratiga ko’ra, Ozarbayjon, Liviya, Malayziya, Pokiston, Rossiya, Ruanda va Shri-Lankada kelasi bir yilda ahvol yanada yomonlashishi mumkin.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Otalar uyda, bola boqadi; onalar ishda - Today's dadsi
X
31.10.2014 22:03
Bugun ko'plab erkaklar uyda bola tarbiyasi bilan band, onalar esa ishlab pul topadi. Buning nimasi yomon, deya so'raydi "Amerika Ovozi" bilan gaplashgan amerikaliklar.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Quddus: arab va yahudiylar orasida to'qnashuvlar

Quddusdagi al-Aqsa masjidi bugun qisman ochiq. Isroil politsiyasi chorshanba kuni inshootni butunlay yopib qo'ygach, Falastin ma'muriyati buni urush e'lon qilishga qiyoslagan edi. Hududda hafta boshida ro'y bergan otishmada avval isroillik ruhoniy jarohatlangan; ketidan politsiya falastinlik bir shaxsni otib o'ldirgan edi. To'polon ko'tarilmasligi uchun musulmon va yahudiylar uchun muqaddas sanalgan masjid va uning atrofini vaqtincha to'sib qo'ydik, deydi Isroil huquq-tartibot xodimlari. 50 yoshgacha bo'lgan erkaklar hududga hamon yo'latilmayapti. G'azoda hukmron HAMAS va Isroil o'rtasida shu yil ro'y bergan ikki oylik urush ortidan yahudiy va falastinliklar munosabati hanuz tarang. Ixtilof 21 mingdan ziyod odam, asosan, g'azolik tinch aholini hayotdan olib ketgan edi.
Fotogalereya

Fotogalereya Burkina Fasoda xalq isyon ko'tardi, prezident ishdan ketdi

G'arbiy Afrikadagi davlat, Burkina Fasoda prezident Bleyz Kompraore 27 yillik boshqaruvdan keyin ishdan ketdi. Mamlakatda o'n minglab odamlar namoyishga chiqib, rahbarning iste'fosini talab qilayotgan edi. Chiqishlar qonli tus olgach, kecha armiya parlamentni tarqatib yuborib, muvaffaq hukumat tuzilishini ma'lum qilgan. 1987-yildan beri Burkina Fasoni boshqarayotgan Kompraore sal oldin parlamentda yangi qonunni olg'a surib, hokimiyatda uzoqroq qolishni ko'zlayotgan edi. Omma bundan norozi bo'lib isyon ko'targan. Sobiq rahbar hozir qayerda ekani, o'rniga kim tayinlanishi hali ma'lum emas. Ayrim manbalarda general Luame Loug vaqtli hukumatga bosh bo'lishi mumkin deyilmoqda. Kecha, payshanba kuni poytaxt Uagaduguda odamlar parlamentga o't qo'yib, boshqa davlat idoralariga bostirib kirgan. Politsiyaning aytishicha, o'lganlar va yaradorlar bor. Xalqni tinchlantirish uchun rasmiylar parlamentda olg'a surilgan konstitutsion o'zgarishlarni va bir necha soat oldin e'lon qilingan favqulodda holatni bekor qildi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh kotibi Pan Gi Mun G'arbiy Afrikadagi bu davlatda vaziyatni xavotir bilan kuzatayapmiz, deydi. Bosh kotib tomonlarni tinchlanishga va zo'ravonlikdan tiyilishga chaqirmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Peshmerga kuchlari Kobaniga yetib keldi

Iroq Kurdistonidan peshmerga jangchilarining bir qismi Suriyaning Kobani shahriga yetib borgan. Ular "Islomiy davlat" jangari guruhiga qarshi kurashda mahalliy kurdlar va xalqaro koalitsiyaga yordam beradi.
Fotogalereya

Fotogalereya Gavayi vulqoni aholi turar joylariga yetib keldi

Gavayida otilib chiqqan vulqon lavalari bir necha hafta o'tib Paxoa shaharchasiga yetib keldi. Sekin harakatlanayotgan lava "daryosi" yo'lda uchragan har qanday narsani kuydirib kulga aylantirmoqda. Shaharcha aholisi xavfsiz joyga evakuatsiya qilingan.
Fotogalereya

Fotogalereya Ebolaga qarshi global kurash

Dunyo bo'ylab Ebolaga qarshi kurash choralari kuchaytirilmoqda. Eboladan ogohlik oyligi doirasida turli mamlakatlarda xavfli kasallikka qarshi tayyorgarlik mashg'ulotlari o'tkazilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Afg'onistondagi missiya nihoyasiga yetayapti

Afg'onistonning Hilmand viloyatidagi yirik harbiy baza mahalliy armiya nazoratiga o'tdi. AQSh va Britaniya qo'shinlari missiyani yakunlab, o'lkani tark etishga hozirlik ko'rmoqda. 2015-yilda Afg'onistonda 12 ming xorijiy askar qoladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Suriya va Iroq

G'arb qo'llab-quvvatlovini olgan kurd jangchilari Turkiya orqali Suriyaga 1300 safdoshini jo'natishga hozirlik ko'rayapti. Iroqda va Suriyada janglar davom etmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Turkiya kurdlari qo'shni davlatdagi urushda o'lgan elatdoshlariga motam tutmoqda

Suriyaning Kobani shahri bir necha kundan beri jang maydoni. "Islomiy davlat" bilan qonli urush ketmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kanada parlamentida otishma, Ottavadan suratlar

Kanada poytaxtida urush qahramonlariga qo'yilgan yodgorlik oldida turgan askar otib ketilgan. Bu inshoot yaqinidagi parlament binosi ham xavf ostida degan ogohlantirishdan keyin evakuatsiya ishlari boshlangan. Harbiy soqchini nishonga olgan shaxs parlament tomon qochdi, deydi guvohlar. Imoratdan o'q ovozlari eshitilgan. Askarni otgan odam politsiya o'qidan o'lgan. Yaralangan askar ham kasalxonada jon bergan.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI