Shanba, 19-aprel, 2014 Toshkent vaqti: 09:44

Iqtisodiyot

Korrupsiyaning 10 yillik zarari olti trillion dollarga teng

Global korrupsiyaga oid hisobot
Global korrupsiyaga oid hisobot
Matn hajmi - +
Amerika Ovozi
Korrupsiya davlatlar iqtisodiyotiga bolta uradigan eng katta illat hisoblanadi. Bu muammo chuqur ildiz otgan jamiyatlarda qonun ustuvorligini ta’minlash mushkul. Korrupsiyaga qarshi ish olib boruvchi xalqaro kuzatuv guruhi yaqinda dunyoning bu baloga eng ko’p botgan davlatlari ro’yxatini e’lon qildi.

Korrupsiyadan ko’rilayotgan zararning ko’lami cheksiz. Global moliyaviy oshkoralik tashkiloti ma’lumotiga ko’ra, 2001-yildan 2010-yilga qadar dunyoning 150 rivojlanayotgan davlatida olti trillion dollarga yaqin pul korrupsiya bois ko’kka sovurilgan.
 
Bunday davlatlar ro’yxatining boshida Xitoy turibdi. O’tgan 10 yil davomida bu o’lkada 2,75 trillion dollar noqonuniy oldi-berdi uchun sartflangan. Ayni davrda Meksikada 476 milliard dollar pul davlat g’aznasidan o’marilgan, ya’ni har bir fuqarodan 4500 dollardan o’g’irlandi degani.
 
Rossiya ro’yxatning beshinchi pog’onasida. Bu yerda korrupsiya keltirgan zarar 152 milliard dollarga teng.
 
Afrika davlatlari orasida eng korrupsiyalashgani Nigeriya. U yerda noqonuniy kapital aylanmasi 129 milliard dollarga teng. Bu har bir nigeriyalik boshiga 864 dollarni tashkil etadi.
 
Korrupsiyaning eng ko’p tanilgan shakli poraxo’rlik. Ammo korrupsiyaga aloqador jami moliyaviy zarar summasi ichida bunday ta’magirlik faqat 4-5 foizni tashkil etadi, xolos, deydi Global moliyaviy oshkoralik tashkiloti rahbari Reymond Beyker.
 
“Chegaradan olib chiqiluvchi pul oqimining katta qismi, bizning taxminimizcha, 30-35 foizi, jinoiy faoliyatlarga aloqador. Ammo soliq to’lashdan bo’yin tovlash maqsadida amalga oshirilgan firibgarliklar umumiy summaning 60-65 foizini tashkil qiladi. Shunisi eng katta muammo”, - deydi u.
 
Buncha katta miqdordagi pulni o’zlashtirish uchun qora bozorga ishlaydigan moliyaviy tizim kerak, deydi Beyker.
 
“Bunday sistema turli nomdagi korporatsiyalar, egasi noma’lum bank hisoblari hamda soxta xayriya jamg’armalari kabi maxfiy operatsiyalardan iborat”, - deydi korrupsiyani o’rganuvchi tashkilot rahbari.

Xalqaro tashkilot ma’lumotiga ko’ra, dunyoning eng katta moliyaviy firibgarliklari amalga oshadigan davlat bu AQSh. Bu yerda anonim kompaniyalar tuzib, noqonuniy pul oborotini amalga oshirish oson, deydi Beyker.
 
Kuzatuvchilar fikricha, Shveysariya kabi Yevropa davlatlari va ayrim Karib o’lkalaridagi bank ma’lumotlarini o’ta maxfiy tutish siyosati moliyaviy firibgarlar uchun qo’l kelmoqda.
 
Korrupsiyaga qarshi kurash yildan yilga kuchayib bormoqda. Masalan, 1993-yilda tashkil etilgan Xalqaro oshkoralik (Transparency International) tashkiloti davlatlardan moliyaviy amaliyotlarga oid ma’lumotlarni ommaga oshkor etishni talab qilib keladi. Bundan tashqari, huquqiy savodxonlikning oshishi va turli axborot texnologiyalarining rivojlanishi oqibatida fuqarolar ham davlatdan ochiq siyosat yuritishni so’ramoqda. Xalqaro oshkoralik tashkiloti asoschilaridan biri Frenk Vogl internetning ahamiyatiga alohida urg’u beradi.

“Dunyo bo’ylab internet, ijtimoiy tarmoqlar va fuqarolik jamiyatining jadal rivojlanishi, jurnalistlar tekshiruvi va davlat prokurorlarining jasoratli ishlari tufayli bugun jamoatchilik davlat idorasidagi firibgarliklar haqida har qachongidan yaxshiroq biladi. Odamlar korrupsiya haqida hozir ko’proq ma’lumotga ega”, - deydi u.
 
Kelgusi dasturlarimizda hukumat va biznes sohasidagi korrupsiya va ularning ishlash mexanizmi haqida alohida ma’lumot beramiz.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
AQShda farzand boqib olgan o'zbekistonlik ona bilan suhbat- Boston, Massachussetts shtatii
X
19.04.2014
Boston va uning atrofida o'zbeklar boshqa katta shaharlarga qaraganda unchalik ko'p emas. Dunyoning bu qismlariga asosan talabalar kelib ketadi. Lekin bugun o'zbekistonlik oilalar yetib bormagan joy yo'q.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainadan suratlar

Sharqdagi to'qnashuvlarda o'lganlar, jarohat olganlar bor.
Fotogalereya

Fotogalereya Boston fojiasini eslab

O'tgan yilning 15-aprelida 25 mingga yaqin kishini bir joyga to'plagan marafon paytida yuz bergan portlash uch kishini hayotdan olib ketgan va 260 dan ortiq odam jarohatlangan edi.
Fotogalereya

Fotogalereya Nigeriyada qonli kun

Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainadan suratlar

Fotogalereya

Fotogalereya Vashingtonda olcha gulladi

Har yili aprel oyida Vashington shahri olcha gullari bilan burkanadi. Bir asr muqaddam Yaponiya tomonidan hadya qilingan ko’chatlar bugun Vashingtonning ramziy ko’rkiga aylangan. Olchaning gullash mavsumi har yili 10 kuncha davom etadi. Yilning bu davrida Vashington sayyohlar bilan to’ladi. Chunki ayni shu kunlarda poytaxt Olcha guli festivalini tashkil qiladi. Vashington bo’ylab yapon madaniyati kunlari o’tkaziladi. Musiqa va raqs, me’morchilik san’ati, urf-odatlar, kinolar namoyish etiladi. Yapon tili va adabiyoti ham targ’ib qilinadi. Yaponiyadan mehmonlar kelib, sahnada amerikaliklarni xushnud qiladi. Ikki xalq san’atini ifodalovchi asarlar namoyish etiladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Janubiy Afrika Respublikasi notinch

BMT Xavfsizlik Kengashi tobora notinch Janubiy Afrika Respublikasiga keng ko’lamli tinchlikparvar qo’shin safarbar etadi. Salkam 12 ming kishilik missiya tinch aholini himoya qilib, insonparvarlik yordami qatnovini ta’minlaydi. Mamlakatda mazhablararo adovat va zo’ravonlik minglab odamlarni hayotdan olib ketdi. Afrikalik olti ming va fransiyalik ikki ming qo’shin tinchlikni saqlay oladi, deydi BMT rasmiylari. Xalqaro qo’shinlar 15-sentabrda ishga kirishadi. AQShning BMTdagi elchisi Samanta Pauer shu hafta Markaziy Afrika Respublikasida bo’ldi. Qo’shma Shtatlar Afrika ittifoqi qo’shinlarini qo’llab quvvatlaydi; jahon hamjamiyati bu davlatga dadilroq yordam berishi lozim, deydi elchi. BMT, xususan, Markaziy Afrika Respublikasida 19 ming musulmon hayoti jiddiy tahdid ostida va ular mamlakatning xavfsiz hududlariga yoki xorijiy davlatga ko’chirilishi kerak, deya ogohlantiradi. Nasroniy jangarilar musulmon aholiga qarshi qonli hujumlarni boshlagandan beri o’n minglab musulmon poytaxtni va g'arbiy viloyatlarni tark etgan. Ayrim mahalliy rasmiylarning aytishicha, aholini ko’chirish choralari ixtilofni yanada kuchaytirib, mamlakatni parchalab yuborishi mumkin.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI