Garlem bir asrdan ziyod davr mobaynida Nyu-York shahrining aholisi eng zich rayoni bo’lgan. Asosan, qora tanli amerikaliklar yashaydigan bu hudud shaharning eng qashshoq va jinoyatchilik chuqur ildiz otgan qismi sifatida nom qozongan. Ammo so’nggi yillarda Garlem u yerga ko’chib borayotgan turli odamlar hisobiga iqtisodiy o’sishni boshdan kechirmoqda. O’rta qatlamga mansub afro-amerikaliklar sonining oshayotgani ham shunga bir sabab.
Mahalliy aholi Garlemni “Qora Amerikaning poytaxti” deb ataydi. Yaqingacha bu yer biznes ahli uchun eng yomon joy hisoblangan. Ammo bugun qarashlar o’zgaryapti. Nikoa Evans-Xendriks 14 yildan beri Garlemda tadbirkorlarni biznes ochishga tashviq qilib keladi.
“96-ko’chadan buyog’i odamzot unutgan bir yer sifatida qaralardi. Ammo Garlem bugun Manxettenning oltin koni, oltin qirg’og’i darajasigacha yetdi”, - deydi u.
So’nggi o’n yilda garlemliklarning o’rtacha daromadi 30 foizga oshdi. Seven Braun bu yerda go’zallik salonini ochdi.
“O’zim uzoq yillar yashagan joyda shunday biznes ochib ishlash ajoyib tajriba bo’ldi. Qora tanlilarga tegishli ko’plab bizneslarning har kuni yopilayotganidan mamnun emasman, albatta. O’tgan hafta 60-65 ta firma yopilib ketdi”, - deydi Braun.
Yirik savdo va qurilish kompaniyalari Garlem uchun joriy etilgan soliq imtiyozlaridan foydalanib, yangi do’konlar ochyapti. Natijada ijara haqi ko’tarilib, kichik bizneslar raqobat qila olmayapti.
“Kichik baliqlar katta baliqqa yem bo’lyapti”, - deydi tadbirkor Skot.
Morfi Skot Garlemda 40 yildan beri mebel va eski buyumlar sotadi.
“Ijara pulini to’lashga qurbim yetmay qoldi. Yopishga majburman. Hozirgacha shunday do’konlarning 20 tasi yopildi”, - deydi u.
Xans Xegeman va uning rafiqasi Bernadet trenajer zalini ochgan. Ular o’zgarishlarga moslashish yo’lidan bormoqda. Garlemda sport zali orqali ayollar sog’lig’ini yaxshilashga hissa qo’shmoqchimiz, deydi ular.
“Bu yerda biznes qilishning ahamiyatli tomonlaridan biri shuki, bolalarimiz biz erishayotgan yutuqlarni ko’radi. Biz ham ularning shunday muvaffaqiyat qozonishlarini istaymiz. Ammo bu yerda kichik bizneslar uchun oson emasligi ham bor gap”, - deydi Xegeman.
Garlemning an’anaviy qiyofasi va qiymatli merosi qachongacha saqlanib qolishi noma’lum. Bu yerga chetdan ko’chib kelayotganlar ko’p. Ayrimlar nazarida, agar o’zgarib borayotgan rayon o’z o’tmishi va unga bog’liq merosini saqlab qolsa, bu ham biznes, ham mahalliy aholi uchun foydali bo’ladi.