Yakshanba, 26-oktyabr, 2014 Toshkent vaqti: 10:56

Amerika

Qora tarix: Arlington qullari

Amerika Ovozi
AQShda har yili fevral oyida afro-amerikaliklar tarixi, tenglik uchun kurashda burilish yasagan insonlar va voqealar yodga olinadi.
Afro-amerikaliklar tarixidan: Arlington qullari/Shohruh Hamro
Afro-amerikaliklar tarixidan: Arlington qullari/Shohruh Hamroi
|| 0:00:00
...
 
🔇
X

Bundan 150 yil avval prezident Avraam Linkoln imzolagan hujjat qullarni ozod etish jarayonini boshlab bergan.

Konstitutsiyaga kiritilgan 13-tuzatish esa AQSh bo’ylab qulchilikka barham bergan. Kishan tashlagan odamlarning bir qismi yangi hayot boshlash uchun poytaxt Vashingtonga keladi.

Virjiniyadagi Arlington qabristoni – yirik ziyoratgoh. Hozirda urush qahramonlari dafn etiladigan bu maskan o’rnida bir paytlar qullar yashaydigan qishloq bo’lgan.

Arlington House muzeyida boshlangan yangi loyiha Kreyg Sayfeks uchun alohida ahamiyat kasb etadi. U o’z oilasi tarixini o’rganmoqda.

“Mana bu rasmda katta bobom Charlz Sayfeks tasvirlangan, tizzasida buvamni ushlab turibdi. Oilamiz tarixi kishini ilhomga to’ldiradi. Undan xulosa shuki, qanchalik ezilgan bo’lsangiz ham oyoqqa turish uchun kuchingiz yetadi. Shijoat qilsangiz bas”, - deydi u.

Kreyg ajdodlari tarixini 15 yildan beri o’rganadi. Buni qarangki, Sayfekslar qul bo’lsada, Arlingtondagi nufuzli oilalardan bo’lgan ekan. Charlz AQShning birinchi prezidenti Jorj Vashington qo’lida ishlab, uning Potomak daryosi bo’yidagi dala-hovlisida istiqomat qilgan. Keyinchalik u va yana 56 qul bu yerdan boshqa joyga ko’chiriladi.

“Kutubxonaga borib kitob varaqlaganda ajdodlarim hayoti haqida doim yangi bir narsa topaman. Qiziqishim yanada kuchayib borayapti”, - deydi Sayfeks.

Ozod etilgan minglab qullar 1863-yilda Vashingtonga ko’cha boshlagach, hukumat qo’shni Virjiniyaning Arlington shahrida ularga yer ajratadi. Fridman qishlog’i (Freedman's Village) deb nom ham berishgan.

Tarixiy obidalarni avaylash agentligi vakili Metyu Penrodning hikoya qilishicha, qishloqdagi yog’och uylarda qariyb 40 yil davomida minglab sobiq qullar yashagan. Maktab, cherkov, kasalxona va hatto yetimxonalar faoliyat yuritgan.

“Aksariyati imkoniyat qidirib kelganlar… Haqiqatdan ham armiyada ish topgan ayol va erkakga yaxshigina pul to’langan. Umuman olganda, Fridman qishlog’i farovon hayot izlab kelganlar uchun to’xtash joyi vazifasini o’tagan. Urushdan, qulchilikdan pana bir joy. Nafasni rostlab, odamlar boshqa joylarga ko’chishgan”, - deya hikoya qiladi u.

Katta bobom, deydi Kreyg Sayfeks, qishloqda yetakchi bo’lgan. 

“Buning asosiy sababi - o’qish-yozishni bilgani. Qishloqdagi boshqalarni ham savodli bo’lishga undab, dars bergan. Bilim orqali bu mamlakatda bir narsaga erishasiz deb nasihat qilgan”.

Sayfeks ota-bobolari haqida hujjatli film ustida ishlamoqda. Arlington qabristonida yangi muzey ochiladi. Talmij Vilyams bu loyihaga bosh-qosh.

“Tarixdan saboq olmasangiz tarix o’zini takrorlaydi. Qulchilik qaytib kelishini hech kim istamaydi”, - deydi Vilyams.

Arlington qabristoni - ayrim qullarning ham so’nggi manzili. Bu yerda dafn etilgan harbiylar qatorida ularni ham yodga olish o’rinli.

Qullar tarixi/Arlington slavesi
X
27.02.2013 05:39
AQShda har yili fevral oyida afro-amerikaliklar tarixi, tenglik uchun kurashda burilish yasagan insonlar va voqealar yodga olinadi. Bundan 150 yil avval prezident Avraam Linkoln imzolagan hujjat qullarni ozod etish jarayonini boshlab bergan. Konstitutsiyaga kiritilgan 13-o'zgartirish esa AQSh bo'ylab qulchilikka barham bergan. Kishan tashlagan odamlarning bir qismi yangi hayot boshlash uchun poytaxt Vashingtonga keladi.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Sonora sahrosi - AQSh-Meksika chegarasida - Water for Migrantsi
X
24.10.2014 23:59
Sonora dashti Shimoliy Amerikadagi eng issiq joylardan. Shunga qaramay Meksikadan chegarani kesib o’tmoqchi bo’lganlar ko’p hollarda aynan shu yerni tanlaydi. Safarga chiqqanlar orasida chanqoqlikdan nobud bo’lganlar kam emas. Bir mahalliy tashkilot suv ulasha boshlagan.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Kobani

  • Kobani

  • Turkiya-Suriya chegarasida

  • Bag'dod

  • Kanadalik askarlar Iroqqa yo'l olayapti.

Fotogalereya

Fotogalereya Suriya va Iroq

G'arb qo'llab-quvvatlovini olgan kurd jangchilari Turkiya orqali Suriyaga 1300 safdoshini jo'natishga hozirlik ko'rayapti. Iroqda va Suriyada janglar davom etmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Turkiya kurdlari qo'shni davlatdagi urushda o'lgan elatdoshlariga motam tutmoqda

Suriyaning Kobani shahri bir necha kundan beri jang maydoni. "Islomiy davlat" bilan qonli urush ketmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kanada parlamentida otishma, Ottavadan suratlar

Kanada poytaxtida urush qahramonlariga qo'yilgan yodgorlik oldida turgan askar otib ketilgan. Bu inshoot yaqinidagi parlament binosi ham xavf ostida degan ogohlantirishdan keyin evakuatsiya ishlari boshlangan. Harbiy soqchini nishonga olgan shaxs parlament tomon qochdi, deydi guvohlar. Imoratdan o'q ovozlari eshitilgan. Askarni otgan odam politsiya o'qidan o'lgan. Yaralangan askar ham kasalxonada jon bergan.
Fotogalereya

Fotogalereya Joko Vidodo, Indoneziya prezidenti qasamyod keltirdi

Indoneziyaning yangi rahbari, armiya yoki siyosiy elitaga aloqasi bo'lmagan, oddiy xalqdan chiqqan Joko Vidodo qasamyod keltirdi. 53 yoshli arbobni fuqaro Jokovi deb biladi, o'tmishda uy jihozlari sotib kun ko'rgan. Jakarta meri lavozimida islohotchi sifatida tanilgan.
Fotogalereya

Fotogalereya Kobanida janglar davom etmoqda - 20-oktabr, 2014-yil

Suriyaning Turkiya chegarasi yaqinidagi Kobani shahrida kurdlar va "Islomiy davlat" jangarilari o'rtasida kurash davom etmoqda. Turkiya Tashqi ishlar vaziri Mevlut Chavusho'g'lining aytishicha, Iroq kurdlarining "Islomiy davlat"ga qarshi kurashda Suriya kurdlariga ko'mak berish uchun Turkiya orqali chegarani kesib o'tishiga ruxsat berilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Gonkongda minglab namoyishchilar politsiya bilan yuzma-yuz, tarqalmoqchi emas

Bu yoshlar Gonkongda demokratik saylovlar talab qilmoqda. Pekin siyosatini qoralab, rahbarni mahalliy xalqning o'zi tanlashi shart, deydi ular. Talabalar chodirlar qurib olgan, shu yerda tunashayapti. Maqsad tinchlik, deydi ular, "hukumat bizning dardimizni eshitsin". Pekin nazarida ularning talabi asossiz.
Fotogalereya

Fotogalereya Kobani uchun janglar davom etmoqda

Suriyaning Kobani shahrida "Islomiy davlat" va kurd jangchilari o'rtasida qonli janglar davom etmoqda. Tinch aholining katta qismi qo'shni Turkiyaga qochib o'tgan.
Fotogalereya

Fotogalereya AQShda Ebola bilan xastalanganlar soni ikkitaga yetdi

O'tgan hafta AQShning Texas shtati kasalxonasida bir bemor Ebola virusidan vafot etgan edi. Unga qaragan ikki hamshira ham virusni yuqtirgani aniqlandi. Ayni paytda dunyo bo'ylab kasallikka qarshi kurash choralari kuchaytirilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kobani shahri uchun janglar avjida, Suriya

Suriyaning Turkiya bilan chegaradosh Kobani shahri "Islomiy davlat" bilan olishmoqda. Amerika havo hujumlari orqali kurd jangchilariga ko'maklashmoqda. Turkiya bu urushga aralashmoqchi emas, lekin "Islomiy davlat" ga qarshi AQSh boshliq xalqaro koalitsiyaga kirgan.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI