Shanba, 01-noyabr, 2014 Toshkent vaqti: 08:06

Siyosat

HRW: Yevropa Ittifoqi O'zbekiston singari davlatlarda huquqqa e'tiborni oshirsin

Ketrin Eshton, Yevropa Ittifoqi Tashqi ishlar vazirasi
Ketrin Eshton, Yevropa Ittifoqi Tashqi ishlar vazirasi

Multimedia

Audio
26-30 noyabr kunlari Yevropa Ittifoqi Tashqi ishlar vazirasi Ketrin Eshton (Catherine Ashton) Markaziy Osiyo bo'ylab safarda bo'ladi. Qirg'iziston, Qozog'iston, Tojikiston, O'zbekiston va Turkmaniston rahbarlari bilan muzokara olib boradi.

Inson huquqlari bo'yicha Human Rights Watch xalqaro tashkiloti Eshton xonimni inson huquqlari va demokratiya masalasini chetga surmay, mintaqa rasmiylari bilan bu borada ochiq gaplashishga undamoqda. 

Muzokaralar huquqbuzarlik hollari yuzasidan fikr bildirish uchun noyob imkoniyat, deyiladi tashkilot bayonotida.

Erkinlik himoyasi bilan mashg'ul bu muassasa nazarida Eshtonning safari Yevropa Ittifoqi Markaziy Osiyoda inson huquqlariga qanchalik e'tibor berayotganini ko'rsatib beradi.

“Va'da berish yaxshi, lekin Eshton xonim mezbon davlatlar rahbarlariga qamoqdagi huquq himoyachilarini ozod etib, faollarga tazyiqni bas qilish lozimligini ochiq aytishi kerak",- deydi Lotte Lext (Leicht), Human Rights Watch tashkilotining Bryusseldagi vakili.

Yevropa Ittifoqi keyingi yillarda mintaqa bilan hamkorlikni kengaytirishga urg'u berib, savdo, energetika va harbiy sohalarga diqqat oshdi.

Shu yilning iyun oyida Yevropa Ittifoqiga a'zo davlatlarning tashqi ishlar vazirlari inson huquqlari va demokratiya targ'iboti bo'yicha yangi strategik reja ishlab chiqqan edi. Unda erkinlik, oshkoralik va qonun ustuvorligi blok tashqi siyosatining asosiy jihatlaridir, deya qayd etiladi. Dunyoning qay nuqtasida bo'lmasin, Yevropa Ittifoqi inson huquqlari uchun jon kuydiradi, deyiladi bu rejada. 
 
Markaziy Osiyoning barcha davlatlarida huquqbonlar, jurnalistlar va muxolifatchilar aksariyat hollarda panjara ortida yoki surgunda. Huquq himoyasi bilan shug'ullanadigan tashkilotlar doimiy bosim ostida yoki butkul yopilgan, tazyiq sabab ishini to'xtatgan.

Hukumat nazoratidagi nodavlat tashkilot va uyushmalar esa amaldagi siyosatni savolga tuta olmaydi, aksincha uni targ'ib qiladi.

Xalqaro organlar, jumladan, Birlashgan Millatlar Tashkilotiga ko'ra, mintaqadagi biror respublika erkin jamiyat emas. So'z va matbuot erkinligi, fuqaro huquqlari va siyosiy faollik cheklangan. 

Human Rights Watch bu borada bong urib kelayotgan tashkilotlardan biri. Ketrin Eshtondan rahbarlar bilan uchrashuvlarda muayyan holatlarni tilga olish so'ralmoqda.

Qozog'istonda diniy erkinlik va fuqarolarning uyushish erkinligi tez-tez buziladi. Mahbuslarni qiynoqqa solish hollari kuzatiladi.

Qirg'izistonda o'zbek aholiga nisbatan huquqbuzarlik keng tarqalgan. 2010-yilning iyun oyida yuz bergan qonli voqealardan keyin adolat qaror topmadi. Xunrezlik uchun javobgar tutilgan shaxslar asosan o'zbeklar. Vaholanki, xalqaro tergov xulosalariga ko'ra, o'zbeklar - asosiy jabrdiydalar. 

Tojikiston ham korrupsiya, qiynoqlar va repressiya botqog'ida. Vaziyatni tanqid qilganlar sudga tortiladi, mustaqil tashkilotlar erkin ishlay olmaydi.

Turkmaniston va O'zbekiston - dunyodagi eng repressiv va yopiq tuzumlardan, deya baholaydi Human Rights Watch tashkiloti. Hukumat biror erkin faoliyatga yo'l qo'ymaydi. Fuqaro jamiyati va adolat uchun kurashganlar davlat dushmani sifatida ko'riladi.

Yuqorida nomi tilga olingan barcha davlatlar huquq tashkilotlarining tanqidini rad etadi. Rahbarlar shuni ta'kidlab keladiki, har bir hukumatning o'z mustaqil siyosati va har bir jamiyatning o'z mentaliteti bor. Demokratiya tomon astalik bilan qadam qo'yilayapti, huquqbuzarlik har yerda, jumladan rivojlangan mamlakatlarda ham tez-tez uchraydigan holat, deydi rasmiylar.

Yevropa Ittifoqi Markaziy Osiyoda kimlar bilan hamkorlik qilayotganini yaxshi biladi. Amerika singari bu blok ham o'z manfaatlari yo'lida mintaqadagi real ahvolga ko'z yumishga urinmoqda, lekin rasmiy tashriflar faqat rahbarlar emas, xalqlar bilan ham bog'lanish imkoniyatini beradi.

Eshton xonim har bir respublikada huquq himoyachilari va faollar bilan alohida uchrashishi, ularning dardini tinglashi kerak, deyiladi Human Rights Watch bayonotida.

Stiv Sverdlov (Swerdlow), tashkilotning Markaziy Osiyo bo'yicha bosh mutaxassisi:

"Yevropa Ittifoqi 2009-yilda sanksiyalarni bekor qilganidan beri huquq yuzasidan siyosat bag'oyat zaiflashdi. Real ahvol esa yomonlashdi. O'zbekiston hukumati bolalarni majburan ishlatishda davom etsa, siyosiy mahbuslar ozod etilmasa, nohukumat tashkilotlar uchun imkoniyat yaratilmasa, Yevropa Ittifoqi zarur choralar ko'radi. Ketrin Eshton shunday deydi degan umiddamiz". 

Blok 2005-yilda Andijonda yuz bergan xunrezlik ketidan O'zbekiston hukumatiga nisbatan sanksiyalar qo'ygan edi. Lekin, deydi Stiv Sverdlov, ular samara bermay turib, bekor qilindi.

Tashkilot Ketrin Eshtonga yo'llagan maktubda O'zbekistonda qamoqda o'tirgan bir necha faollarning ism-sharifi tilga olinadi va diplomatdan ularning ozod etilishini so'rash iltimos qilinadi.

Hukumatlarga bir narsani aniq aytish kerak, deydi Stiv Sverdlov, Yevropa Ittifoqi bilan yaqindan ishlash xalqaro normalarga bosh egish, huquqni e'zozlashni talab qiladi.

Eshton xonim, blokning boshqa rasmiylari singari, huquq va demokratiya aloqalardagi muhim omillardan, deb keladi. Ittifoq mintaqa bilan hamkorlikda ularni chetga surmaydi, deydi mutasaddilar.

Huquq himoyachilari nazarida esa hali blok buni amalda isbotlamagan.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Otalar uyda, bola boqadi; onalar ishda - Today's dadsi
X
31.10.2014 22:03
Bugun ko'plab erkaklar uyda bola tarbiyasi bilan band, onalar esa ishlab pul topadi. Buning nimasi yomon, deya so'raydi "Amerika Ovozi" bilan gaplashgan amerikaliklar.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Quddus: arab va yahudiylar orasida to'qnashuvlar

Quddusdagi al-Aqsa masjidi bugun qisman ochiq. Isroil politsiyasi chorshanba kuni inshootni butunlay yopib qo'ygach, Falastin ma'muriyati buni urush e'lon qilishga qiyoslagan edi. Hududda hafta boshida ro'y bergan otishmada avval isroillik ruhoniy jarohatlangan; ketidan politsiya falastinlik bir shaxsni otib o'ldirgan edi. To'polon ko'tarilmasligi uchun musulmon va yahudiylar uchun muqaddas sanalgan masjid va uning atrofini vaqtincha to'sib qo'ydik, deydi Isroil huquq-tartibot xodimlari. 50 yoshgacha bo'lgan erkaklar hududga hamon yo'latilmayapti. G'azoda hukmron HAMAS va Isroil o'rtasida shu yil ro'y bergan ikki oylik urush ortidan yahudiy va falastinliklar munosabati hanuz tarang. Ixtilof 21 mingdan ziyod odam, asosan, g'azolik tinch aholini hayotdan olib ketgan edi.
Fotogalereya

Fotogalereya Burkina Fasoda xalq isyon ko'tardi, prezident ishdan ketdi

G'arbiy Afrikadagi davlat, Burkina Fasoda prezident Bleyz Kompraore 27 yillik boshqaruvdan keyin ishdan ketdi. Mamlakatda o'n minglab odamlar namoyishga chiqib, rahbarning iste'fosini talab qilayotgan edi. Chiqishlar qonli tus olgach, kecha armiya parlamentni tarqatib yuborib, muvaffaq hukumat tuzilishini ma'lum qilgan. 1987-yildan beri Burkina Fasoni boshqarayotgan Kompraore sal oldin parlamentda yangi qonunni olg'a surib, hokimiyatda uzoqroq qolishni ko'zlayotgan edi. Omma bundan norozi bo'lib isyon ko'targan. Sobiq rahbar hozir qayerda ekani, o'rniga kim tayinlanishi hali ma'lum emas. Ayrim manbalarda general Luame Loug vaqtli hukumatga bosh bo'lishi mumkin deyilmoqda. Kecha, payshanba kuni poytaxt Uagaduguda odamlar parlamentga o't qo'yib, boshqa davlat idoralariga bostirib kirgan. Politsiyaning aytishicha, o'lganlar va yaradorlar bor. Xalqni tinchlantirish uchun rasmiylar parlamentda olg'a surilgan konstitutsion o'zgarishlarni va bir necha soat oldin e'lon qilingan favqulodda holatni bekor qildi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh kotibi Pan Gi Mun G'arbiy Afrikadagi bu davlatda vaziyatni xavotir bilan kuzatayapmiz, deydi. Bosh kotib tomonlarni tinchlanishga va zo'ravonlikdan tiyilishga chaqirmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Peshmerga kuchlari Kobaniga yetib keldi

Iroq Kurdistonidan peshmerga jangchilarining bir qismi Suriyaning Kobani shahriga yetib borgan. Ular "Islomiy davlat" jangari guruhiga qarshi kurashda mahalliy kurdlar va xalqaro koalitsiyaga yordam beradi.
Fotogalereya

Fotogalereya Gavayi vulqoni aholi turar joylariga yetib keldi

Gavayida otilib chiqqan vulqon lavalari bir necha hafta o'tib Paxoa shaharchasiga yetib keldi. Sekin harakatlanayotgan lava "daryosi" yo'lda uchragan har qanday narsani kuydirib kulga aylantirmoqda. Shaharcha aholisi xavfsiz joyga evakuatsiya qilingan.
Fotogalereya

Fotogalereya Ebolaga qarshi global kurash

Dunyo bo'ylab Ebolaga qarshi kurash choralari kuchaytirilmoqda. Eboladan ogohlik oyligi doirasida turli mamlakatlarda xavfli kasallikka qarshi tayyorgarlik mashg'ulotlari o'tkazilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Afg'onistondagi missiya nihoyasiga yetayapti

Afg'onistonning Hilmand viloyatidagi yirik harbiy baza mahalliy armiya nazoratiga o'tdi. AQSh va Britaniya qo'shinlari missiyani yakunlab, o'lkani tark etishga hozirlik ko'rmoqda. 2015-yilda Afg'onistonda 12 ming xorijiy askar qoladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Suriya va Iroq

G'arb qo'llab-quvvatlovini olgan kurd jangchilari Turkiya orqali Suriyaga 1300 safdoshini jo'natishga hozirlik ko'rayapti. Iroqda va Suriyada janglar davom etmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Turkiya kurdlari qo'shni davlatdagi urushda o'lgan elatdoshlariga motam tutmoqda

Suriyaning Kobani shahri bir necha kundan beri jang maydoni. "Islomiy davlat" bilan qonli urush ketmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kanada parlamentida otishma, Ottavadan suratlar

Kanada poytaxtida urush qahramonlariga qo'yilgan yodgorlik oldida turgan askar otib ketilgan. Bu inshoot yaqinidagi parlament binosi ham xavf ostida degan ogohlantirishdan keyin evakuatsiya ishlari boshlangan. Harbiy soqchini nishonga olgan shaxs parlament tomon qochdi, deydi guvohlar. Imoratdan o'q ovozlari eshitilgan. Askarni otgan odam politsiya o'qidan o'lgan. Yaralangan askar ham kasalxonada jon bergan.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI