Juma, 19-sentyabr, 2014 Toshkent vaqti: 08:47

AQSh-Markaziy Osiyo

Ochiq Jamiyat Instituti: AQSh inson huquqlari bo'yicha izchil siyosat yuritsin

AQSh-O'zbekiston muzokaralari, 2-dekabr, 2010, Toshkent
AQSh-O'zbekiston muzokaralari, 2-dekabr, 2010, Toshkent

Multimedia

Audio
Jon Kerri AQSh Davlat kotibi sifatida ishga kirishar ekan, Ochiq Jamiyat Instituti (Open Society Institute) Yevrosiyo, xususan, Markaziy Osiyo davlatlari bilan qanday ishlash bo’yicha o’z siyosiy tavsiyalarini taqdim etdi. Tashkilot nazarida Obama ma’muriyati huquq va demokratiyani targ’ib qilishda ko’zbo’yamachilikka berilgan va avtoritar davlatlar bilan hamkorligida haqiqatga ko’z yumib kelmoqda.

Huquq va siyosat, AQSh-Markaziy Osiyo/Navbahor Imamova
Huquq va siyosat, AQSh-Markaziy Osiyo/Navbahor Imamovai
|| 0:00:00
...
 
🔇
X

Amerika hukumati tashqi siyosatda erkinlik targ’ibotini hamisha yuqori o’ringa qo’yib kelgan, lekin zamon va talabga qarab, turli davlatlarning strategik ahamiyati va o’rnidan kelib chiqqan holda, inson huquqlari va demokratiyaga e’tibor o’zgarib turadi. 1997-yilda, o’sha paytdagi Davlat kotibasi Madlen Olbrayt “demokratiya urug’ini sochish asosiy maqsadlarimizdan biri”, - deya turib, shuni ham eslatib o’tganki, “AQSh o’zgarmas prinsiplarga ega, ammo taktika zamonga moslashib turadi”. 
 
Uzoq yillar davomida huquq ahvoli ayanchli deb Birmaga qator sanksiyalar qo’yilgan edi, lekin vaziyat birdek og’ir Xitoy Amerikaning yaqin hamkoridir.
 
Aleksandr Lukashenko hukmron Belarus, AQSh nazarida, mutlaq diktatura, ammo deyarli chorak asrdan beri yakkahokimlikda yashayotgan O’zbekiston va Qozog’istonga kelganda, Vashingtondan “yaqin sherik”, “ishonchli hamkor” degan ta’riflarni eshitasiz. Vaholanki, Amerikaning o’zi har yili e’lon qiladigan hisobotlarda bu davlatlar inson huquqlari, masalan, so’z va matbuot erkinligi, diniy erkinlik, siyosiy va iqtisodiy erkinliklar bag’oyat cheklangan jamiyatlar deya tasvirlanadi.      
 
Gap bu yerda ushbu davlatlarning strategik ahamiyatida, deydi Jeff Goldstin (Jeff Goldstein), Ochiq Jamiyat Institutining Yevrosiyo bo’yicha bosh mutaxassisi.
 
“AQSh tashqi siyosati 100 foiz barqaror va bir maromda bo’lishi kerak demayapmiz. Lekin izchil o’ylab ish yuritish kerak, vaziyatga vijdonan baho bering, deyapmiz”, - deydi ekspert.  
 
Den Frid, uzoq yillar Yevrosiyo masalalari bilan shug’ullangan sobiq rasmiy, o’z chiqishlarida avtoritar rahbarlarning pinhona ishlariga toqat qilmaslik kerak, zolim siyosatni ochiq qoralash kerak deb aytgan. Lekin, deydi Jeff Goldstin, bugun masalan, AQShning Toshkentdagi elchisi Jorj Kroldan O’zbekistondagi ahvol yuzasidan biror tanqid eshitmaysiz. Ochiq Jamiyat Instituti o’z tahlilnomasida elchi Krol va AQShning Qozog’istondagi elchisi Kennet Feyerfeksning iqtiboslarini keltirib, ularni “yumshoq” gapirayotganlikda, arzimas o’zgarishlarni ham “progress” deya baholayotganlikda tanqid qiladi.  
 
Ochiq Jamiyat Instituti nazarida har ikki jamiyatda hukumatlar oddiy xalq oldida o’zini javobgar his etmaydi. Shunday ekan, bu davlatlarning rahbarlari demokratiya tomon qadam tashlamoqda deyish asossiz, deydi Jeff Goldstin, “Amerika Ovozi” bilan suhbatda.
 
“Qirg’izistonda 2010-yilda Kurmanbek Bakiyev, Misrda 2011-yilda Husni Muborak        hokimiyatdan ag’darilganida, shuni ko’rdikki, Amerika bu rahbarlar bilan hamkorlik qilib, ularni tanqid qilishga tortinib, o’ziga o’zi zarar qilgan. Buning strategik jihatdan salbiy oqibatlari ayon bo’ldi”,- deydi Jeff Goldstin.
 
AQSh diplomatlari asl vaziyatni yaxshi biladi, deydi u. Gap uni ochiq tan ola bilishda va hamkor davlatlarga buni eslatib turishda.
 
Tahlilnoma ustida ishlagan mutaxassis Eymi Makdono (Amy McDonough) deydiki, rasmiylar manfaatlardan kelib chiqqan holda gapiradi. Afg’oniston yuzasidan hamkorlik qilayotgan davlatlarga qattiq gapirmaslik mana shu yondashuvni aks ettiradi.  Hozir, masalan, O’zbekistondek yopiq davlatlarda inson huquqlari targ’iboti cheklangani oydek ravshan.

Amerika diplomatlari erkinlik va demokratiya hech qachon chetga surilmagan va surilmaydi ham deb keladi. 

Ammo, deydi ular, siyosatning boshqa muhim yo’nalishlari ham bor, masalan, xavfsizlik va iqtisodiy hamkorlik.  Biror davlat bilan oldi-berdi qilishda bitta omilga bog’lana olmaymiz, deydi ular. Hukumatlar esa Amerika ular haqida qanday fikrda ekanini biladi, chunki bu borada muntazam hisobotlar chiqarib, butun dunyoga ma’lum qilinadi.
 
Obama ma’muriyati o’zaro manfaatli sohalarda birga ishlab, xalqlar bilan yaqinlashish tarafdori.
 
Jeff Goldstin singari tanqidchilar nazarida esa xalqlarga yaqinlashish hukumat bilan yaqindan ishlash degani emas. Oddiy odamlar dardini bilish uchun ularga murojaat qilish kerak, deydi tahlilchi. O’zbekiston va qo’shni avtoritar davlatlardagi diplomatlar mustaqil axborot vositalariga ko’proq intervyular bersin, amaldagi siyosatni vijdonan muhokama qilsin, odamlar eshitsin ularni, deydi Goldstin.
 
“Amerika hukumatlar bilan ishlamasin demayapmiz. Ishlasin, ammo xalq manfaatlari unutilmasin, konkret yechimlar haqida o’ylasin. Hamkorlik shartlari nimadan iborat? Amerika O’zbekiston hukumati bilan inson huquqlari haqida gaplashayapti, buni bilamiz. Lekin qay darajada? AQSh rasmiylari jamoatchilik oldida bu borada ochiq gapirmaydi. Mintaqada odamlar buni ko’rib shunday xulosa qiladiki, Amerikaga baribir”.
 
Markaziy Osiyo bo’ylab mustaqillik yillarida yuzlab yangi qonunlar qabul qilindi, huquq va erkinlikni kafolatlovchi hujjatlar yetarli. Ammo amalda ularga qanchalik rioya qilinmoqda? 

O’zbekistondek eng yirik jamiyatda mustaqil matbuot degan narsa yo’q. Nashrlar, televideniye va radiolar ko’paydi, ammo ular xalq yuzlashayotgan muammolarni yorita olmaydi. Hukumatni, amaldagi siyosatni tanqid qilish jinoyat deb ko’riladi. Amerika buni biladi va masala Kongressga uzatiladigan yillik hisobotlarda izchil tahlil qilinadi.      
Ochiq Jamiyat Institutining asosiy tavsiyasi shundan iboratki, nimaiki sohada hamkorlik qilinishidan qat’i nazar, inson huquqlari markaziy o’ringa qo’yilishi kerak. Chunki erkinliksiz hech narsaga erisha olmaysiz.  
 
Amerika kompaniyalarini O’zbekistonga sarmoya kiritishga jalb etishmi, birga biznes qilishmi, ijtimoiy jabhalarda ko’maklashishmi, xavfsizlikni ta’minlashda yordam berishmi, xalq repressiyada yashayotgani va fuqaro erkinliklari cheklangani hisobga olinishi kerak. Vashington hamkorlik shartlarini huquqqa bog’lashi kerak, deyiladi Ochiq Jamiyat Instituti chiqargan tahlilnomada.
Mazkur forum yopiq.
Izohlarni tartiblashtirish
Izohlar
     
Fikr bildiruvchi: Turoniy E-mail adresingiz: Amerika
12.02.2013 23:11
2014 yil O'zbekistonda o'zgarishlar bo'lishi kutilmoqda. Shu vaqtda Amerika Qo'shma Shtatlarining izchil pozisiyasiga ehtiyoj seziladi. Ushbu yilda ikki davlatning manfaatlari o'rtaga chiqadigan yil. AQShning inson huquqlari va erkinliklari bobidagi haqiqiy pozitsiyasi ushbu kunlarda ma'lum bo'ladi. O'zbekiston xalqi bu yildan katta umidlar kutmoqda. Agar o'zgarishsiz qolsa, yana bir necha o'n yillarga qolib ketadi inson huquqlari va erkinlik muammosi O'zbekistonda.

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Pro bono nima? Bepul huquqiy xizmati
X
18.09.2014 03:47
Mijozlarga bepul xizmat ko’rsatuvchi huquqshunoslar, odatda, pro-bono advokatlar deb ataladi. So’nggi yillarda Amerikada bepul huquqiy maslahat beruvchi firmalar soni oshib bormoqda.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Secretary of State John Kerry testifies at a Senate Foreign Relations Committee hearing on "U.S. Strategy to Defeat the Islamic State in Iraq and the Levant" on Capitol Hill in Washington September 17, 2014. REUTERS/Joshua Roberts (UNITED STATES -
  • Ryan Randall plays the bagpipes outside a voting station in Edinburgh, Scotland. Scotland votes whether or not to end the 307-year-old union with the rest of the United Kingdom.
  • French President Francois Hollande speaks at a news conference at the Elysee Palace in Paris.
  • An aide helps Chinese President Xi Jinping tie his shoe after visiting Rajghat, the memorial to India's independence leader Mohandas Gandhi, in New Delhi, India. President Xi's wife is pictured with his wife, Peng Liyuan. 
  • Tibetan exiles are detained by police during a protest outside of a meeting between visiting Chinese President Xi Jinping and Indian Prime Minister Narendra Modi in New Delhi, India.
  • A man looks for survivors under the rubble of collapsed buildings after what activists said was a vacuum bomb dropped by forces of Syria's President Bashar al-Assad on Maarat Al-Nouman, south of Idlib.
  • Pennsylvania State Police salute outside St. Peters' Cathedral in Scranton, Pennsylvania, USA, as the casket for State Police Corporal Bryon Dickson, 38, is carried into the cathedral for his funeral service. The suspected shooter in the attack last week that killed Dickson and seriously wounded another person, is a member of a group that re-enacts the Cold War, state police said.
  • A man runs through burning charcoal without shoes as he participates in a tradition called "Lianhuo", or "fire walking", in Pan'an county, Zhejiang province, China.
  • Residents recover pieces of wood after high waves dragged their beach stalls into the sea in Coyuca de Benitez, on the outskirts of Acapulco, Mexico. Tropical Storm Polo is forecast to become a hurricane off Mexico's Pacific Coast, the U.S. National Hurricane Center said, just days after a large storm hit the Baja California peninsula.
  • Bible Lands Museum director Amanda Weiss (R) holds an ancient Siddur, or Jewish prayer book, as she puts it on display at the museum in Jerusalem. Dating back some 1,200 years, the 9th-century A.D. Siddur is the oldest Jewish prayer book known to exist. Originating in the Middle East, it contains around 50 pages written in Hebrew.
  • Baby Hamadryas baboons reach for milk bottles as a zookeeper feeds them at a zoo in Hangzhou, Zhejiang Province, China.
  • Wood pieces and cars are seen stuck under a bridge over the Bitoulet River in Lamalou-les-Bains, southern France. Five people died when storms turned a peaceful river that bordered their camping site in southern France into an extremely powerful river that swept them away, rescue workers said.
  • A model wears a creation for Just Cavalli women's Spring/Summer 2015 collection, part of the Milan Fashion Week, in Milan, Italy.
  • Members of the Australian Federal Police (AFP) forensic unit carry equipment into a house that was involved in pre-dawn raids in the western Sydney suburb of Guilford September 18, 2014.
  • A firefighter battling the King Fire sprays water on a backfire in Fresh Pond, California, USA. Fire crews in California's rocky Sierra Nevada battled to put out a blaze that threatened at least 2,000 homes and has displaced hundreds of residents as the fire continued to burn for a fifth day.
  • The Singapore Flyer observation wheel is covered by haze.
  • Gardener Silvia Manteuffel measures her giant pumpkin in a garden near Fuerstenwalde, eastern Germany. Her first try at growing a pumpkin produced the giant plant weighing around 260 kilograms.
Fotogalereya

Fotogalereya Shotlandiya kelajak uchun ovoz bermoqda

18-sentabr kuni Shotlandiyada Buyuk Britaniya va Shimoliy Irlandiya birlashgan qirolligi tarkibidan chiqish to'g'risida umumxalq referendumi bo'lib o'tadi. Agar unda aksariyat qatnashchilar qirollikdan ajrab chiqish uchun ovoz bersa, xaritada Shotlandiya deb ataluvchi yangi mustaqil davlat paydo bo'ladi. Besh milliondan oshiq aholiga ega o'lka.
Fotogalereya

Fotogalereya Sharqiy Ukrainaga kengroq avtonomiya berish haqida qonun qabul qilindi

Ukraina parlamenti sharqiy Ukrainaning Lugansk va Donetsk viloyatlariga kengroq avtonomiya berish haqida qonun qabul qildi. Rossiyaparast isyonchilar bilan davom etayotgan urushni to'xtatish maqsadida qabul qilingan ushbu qonun viloyatlarga bir qator siyosiy, madaniy va iqtisodiy erkinlik taqdim etib, ularning Rossiya bilan yaqin aloqa o'rnatishiga ruxsat beradi.
Fotogalereya

Fotogalereya Shanxay-6 Dushanbeda uchrashdi, tafsilotlar fotolarda

Xitoy, Rossiya, O'zbekiston, Qozog'iston, Qirg'iziston va Tojikiston a'zo Shanxay hamkorlik tashkiloti Dushanbeda 11-12 sentabr kunlari yillik sammitini o'tkazdi. Asosiy mavzu Ukraina bo'ldi va muhokama yopiq eshiklar ortida o'tdi. O'zbekiston rahbarining pozitsiyasi: Ukraina va Rossiya mojarosi bevosita, ikki tomonlama muzokara asosida hal etilishi kerak.
Fotogalereya

Fotogalereya Amerika 11-sentabr xurujlari va qurbonlarni xotirlamoqda

2001-yilning 11-sentabrida amalga oshirilgan terror hujumlari uch mingga yaqin odamni hayotdan olib ketgan.
Fotogalereya

Fotogalereya O'zbekistonning Vashingtondagi elchixonasida Mustaqillik kuniga bag'ishlangan qabul marosimi

9-sentabr kuni Vashingtondagi O'zbekiston elchixonasida Mustaqillik kuniga bag'ishlangan tadbir bo'lib o'tdi.
Fotogalereya

Fotogalereya AQSh Davlat kotibi Jon Kerri Iroqqa keldi

AQSh Davlat kotibi Jon Kerri Yaqin Sharqqa uyushtirgan safari doirasida Iroqqa ham tashrif buyurdi. Uchrashuvlarda "Islomiy davlat" jangari guruhiga qarshi olib borilayotgan kurash asosiy mavzu bo'ldi. Kerri Iroqning yangi Bosh vaziri Haydar al-Abadiy bilan uchrashayotgan yuqori martabali ilk AQSh rasmiysidir.
Fotogalereya

Fotogalereya Iroq parlamenti yangi bosh vazirni tanladi

Davlat kotibi Jon Kerri Iroq parlamentining yangi hukumat tarkibini ma'qullash qaroridan mamnun. Jangarilarga qarshi kurash yo'lida ham bu muhim qaror, deydi diplomat.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI