Juma, 24-oktyabr, 2014 Toshkent vaqti: 21:48

Huquq va qonun

Rossiya va Qozog'iston - o'zbek qochqinlar uchun xavfli davlatlar

Multimedia

Audio
Amerika Ovozi
Qozog’iston sudi yana bir qochqinni O’zbekistonga topshirish bo’yicha hukm chiqargan. Huquq himoyachilari bu qarorni qoralamoqda. So’nggi paytda Rossiya va Qozog’istonda ushlanib O’zbekistonga topshirilayotgan qochqinlar soni ortgan. O’zbekiston huquq tartibot idoralari ishtirokida o’tayotgan bu amaliyotlarni o’rgangan faollar tahdid ostida.

Rossiya va Qozog'istondagi qochqinlar taqdiri/Malik Mansur
Rossiya va Qozog'istondagi qochqinlar taqdiri/Malik Mansuri
|| 0:00:00
...
 
🔇
X

Qozog’iston sudi qaroriga ko’ra O’zbekistonga topshirilishi kutilayotgan Xayrulla Tursunov yuzasidan Fransiyada joylashgan “O’tyuraklar klubi” bayonot bilan chiqqan.
Tashkilot rahbari Mo’tabar Tojiboyeva O’zbekistonda konstitutsiyaviy tuzumga qarshi tajovuzda ayblanayotgan Xayrulla Tursunov hayoti xavf ostida deydi.

“Xayrulla Tursunov o’z hayotiga bo’lgan bosimlardan so’ng Rossiyaga chiqib ketadi. Rossiyadan ishlab yurib Qozog’istonga qaytadi va qochqinlik maqomini so’rashga majbur bo’ladi. Bugungi kunda Qozog’istonda qochqinlik maqomini so’rayotgan o’zbekistonliklar hayoti xavf ostida… Avval O’zbekistonga 23 nafar qochqin topshirilgan edi yoki Xitoyga qaytarilgan uyg’ur faolini misol keltirish mumkin. Bunday holatlar afsuski juda ko’p, Qozog’iston ham inson taqdiriga befarq qarab ularni hatto o’lim kutayotgan mamlakatlarga jo’natib yubormoqda”, -deydi Tojiboyeva.

BMTdan boshpana so’rayotgan o’zbek qochqinlarini Rossiya va Qozog’istondan O’zbekistonga qaytarilish hollari ancha ko’paygan.   

Tahlilchilar qayd etadiki, Qozog’iston o’zbek qochqinlarini sud hukmiga ko’ra O’zbekistonga topshirish amaliyotini qo’llab keladi. Nursulton Nazarboyev rahbariyati buning uchun dunyo jamoatchiligi tomonidan tanqidga uchragan, biroq xalqaro majburiyatlarni bajarmagani uchun jazosiz qolishiga ishonadi. Shu bois bu amaliyot davom etaveradi.

Rossiyada esa bu boradagi tajriba biroz boshqacharoq, qochqinlar har doim ham bevosita ekstradisiya qilinmaydi, balki kutilmaganda maxsus xizmatlar tomonidan o’g’irlab ketiladi.

“Agar Rossiya qochqinni qaytaradigan bo’lsa sudga murojjat qilgan taqdirda ancha katta miqdordagi jarimaga tortilishi mumkin. Yevropa sudi tomonidan bunday qarorlar chiqarilgan. Shuning uchun ham Qozog’istondagi kabi rasmiy sudlov o’tkazib, qochqinni topshirish holatlari kam… O’zbekiston maxsus xizmati vakillari bilan til biriktirgan holda qochqinlarni o’g’irlash yoki yashirin tarzda berib yuborish hollari ko’paygan”, - deydi Tojiboyeva.

O’zbekiston maxsus xizmatlarini Rossiyadagi qochqinlarga ko’rsatayotgan qiynoq va tajovuzlari yuzasidan tadqiqot qilgan huquq himoyachisi Vitaliy Ponamaryov yaqinda tahdidga tutuldi. Toshkentdan yuborilgan elektron xatlarda Vitaliy Ponamaryovga o’ldirish bilan tahdid qilinadi.

Rossiyada faoliyat yuritayotgan huquq himoyachsi Bahrom Hamroyevga ko’ra, qochqinlarning hibsga olinishi, og’irlanishi, bu amaliyotni o’tkazayotgan o’zbek maxsus xizmati vakillarini ism shariflari ham ma’lum.

Panamaryovga qilingan tahdidlar ana shu noqonuniy amaliyotlarning ayon bo’lishi ortidan kuzatilgan.

“O’zbekiston hukumati Rossiyada qilayotgan jinoiy harakatlarini dunyo hamjamiyati oldida ochilishini istamaydi. O’zbek qochinlarining qanday o’g’irlanishi, maxsus xizmat vakillarining Rossiyadagi faoliyatini Panamaryov ochib berdi. Shundan so’ng Panamaryov nomiga o’ldirish tahdidi bilan xatlar keldi. Men o’zim ularning ayrimlarini tarjima qilib berdim. Bu xatlar albatta O’zbekiston hukumati tomonidan qilinayotgan ishlar”, - deydi Bahrom Hamroyev.

Faollarga ko’ra, o’zbekistonlik qochqinlar uchun Rossiya ham, Qozog’iston ham xatarli mamlakat aylangan. BMT bu borada o’zining keskin pozitsiyasini bildirishi zarur.

Xalqaro qonunchilikka ko’ra, qidiruvdagi shaxslar va qochqinlar qiynoqlar qo’llaniladigan mamlakatga topshirilmasligi kerak. O’zbekistonda qiynoqlar qo’llanishi esa BMT va boshqa xalqaro tashkilotlar tomonidan ko’p marta qayd etilgan. 

Yana bir xavotirli ma’lumot shuki, O’zbekiston agentlari qiynoq qo’llash usulini mamlakat tashqarisida, xususan Rossiyadagi hibsxonalarda o’zbek qochqinlari bilan o’tgan surushturuvlarda ham qo’llay boshlagan.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Alisher Soipov (1981-2007) - Shohruh Soipov so'zlaydi - (Suhbat bundan ikki yil oldin qilingan. Afsuski, masala yuzasidan yangilik yo'q)i
X
24.10.2014 14:00
2007-yilning 24-oktabrida O’shda yosh va fidokor jurnalist Alisher Soipov otib o’ldirilgan edi. Uni kim va nima uchun nishonga olgan? Shohruh Soipov, Alisherning ukasi, “Amerika Ovozi” ga oila boshdan kechirgan fojia va jurnalist qoldirgan meros haqida gapirib berdi.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Turkiya kurdlari qo'shni davlatdagi urushda o'lgan elatdoshlariga motam tutmoqda

Suriyaning Kobani shahri bir necha kundan beri jang maydoni. "Islomiy davlat" bilan qonli urush ketmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kanada parlamentida otishma, Ottavadan suratlar

Kanada poytaxtida urush qahramonlariga qo'yilgan yodgorlik oldida turgan askar otib ketilgan. Bu inshoot yaqinidagi parlament binosi ham xavf ostida degan ogohlantirishdan keyin evakuatsiya ishlari boshlangan. Harbiy soqchini nishonga olgan shaxs parlament tomon qochdi, deydi guvohlar. Imoratdan o'q ovozlari eshitilgan. Askarni otgan odam politsiya o'qidan o'lgan. Yaralangan askar ham kasalxonada jon bergan.
Fotogalereya

Fotogalereya Joko Vidodo, Indoneziya prezidenti qasamyod keltirdi

Indoneziyaning yangi rahbari, armiya yoki siyosiy elitaga aloqasi bo'lmagan, oddiy xalqdan chiqqan Joko Vidodo qasamyod keltirdi. 53 yoshli arbobni fuqaro Jokovi deb biladi, o'tmishda uy jihozlari sotib kun ko'rgan. Jakarta meri lavozimida islohotchi sifatida tanilgan.
Fotogalereya

Fotogalereya Kobanida janglar davom etmoqda - 20-oktabr, 2014-yil

Suriyaning Turkiya chegarasi yaqinidagi Kobani shahrida kurdlar va "Islomiy davlat" jangarilari o'rtasida kurash davom etmoqda. Turkiya Tashqi ishlar vaziri Mevlut Chavusho'g'lining aytishicha, Iroq kurdlarining "Islomiy davlat"ga qarshi kurashda Suriya kurdlariga ko'mak berish uchun Turkiya orqali chegarani kesib o'tishiga ruxsat berilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Gonkongda minglab namoyishchilar politsiya bilan yuzma-yuz, tarqalmoqchi emas

Bu yoshlar Gonkongda demokratik saylovlar talab qilmoqda. Pekin siyosatini qoralab, rahbarni mahalliy xalqning o'zi tanlashi shart, deydi ular. Talabalar chodirlar qurib olgan, shu yerda tunashayapti. Maqsad tinchlik, deydi ular, "hukumat bizning dardimizni eshitsin". Pekin nazarida ularning talabi asossiz.
Fotogalereya

Fotogalereya Kobani uchun janglar davom etmoqda

Suriyaning Kobani shahrida "Islomiy davlat" va kurd jangchilari o'rtasida qonli janglar davom etmoqda. Tinch aholining katta qismi qo'shni Turkiyaga qochib o'tgan.
Fotogalereya

Fotogalereya AQShda Ebola bilan xastalanganlar soni ikkitaga yetdi

O'tgan hafta AQShning Texas shtati kasalxonasida bir bemor Ebola virusidan vafot etgan edi. Unga qaragan ikki hamshira ham virusni yuqtirgani aniqlandi. Ayni paytda dunyo bo'ylab kasallikka qarshi kurash choralari kuchaytirilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kobani shahri uchun janglar avjida, Suriya

Suriyaning Turkiya bilan chegaradosh Kobani shahri "Islomiy davlat" bilan olishmoqda. Amerika havo hujumlari orqali kurd jangchilariga ko'maklashmoqda. Turkiya bu urushga aralashmoqchi emas, lekin "Islomiy davlat" ga qarshi AQSh boshliq xalqaro koalitsiyaga kirgan.
Fotogalereya

Fotogalereya Shimoliy Koreya rahbari ommaga ko'rindi

Ikki oydan beri jamoatchilikka ko'rinmagan Kim Chen Unning yangi suratlari paydo bo'ldi. Ularni Shimoliy Koreya Markaziy Axborot Agentligi tarqatmoqda.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI