Shanba, 01-noyabr, 2014 Toshkent vaqti: 02:25

Huquq va qonun

Rossiya va Qozog'iston - o'zbek qochqinlar uchun xavfli davlatlar

Multimedia

Audio
Amerika Ovozi
Qozog’iston sudi yana bir qochqinni O’zbekistonga topshirish bo’yicha hukm chiqargan. Huquq himoyachilari bu qarorni qoralamoqda. So’nggi paytda Rossiya va Qozog’istonda ushlanib O’zbekistonga topshirilayotgan qochqinlar soni ortgan. O’zbekiston huquq tartibot idoralari ishtirokida o’tayotgan bu amaliyotlarni o’rgangan faollar tahdid ostida.

Rossiya va Qozog'istondagi qochqinlar taqdiri/Malik Mansur
Rossiya va Qozog'istondagi qochqinlar taqdiri/Malik Mansuri
|| 0:00:00
...
 
🔇
X

Qozog’iston sudi qaroriga ko’ra O’zbekistonga topshirilishi kutilayotgan Xayrulla Tursunov yuzasidan Fransiyada joylashgan “O’tyuraklar klubi” bayonot bilan chiqqan.
Tashkilot rahbari Mo’tabar Tojiboyeva O’zbekistonda konstitutsiyaviy tuzumga qarshi tajovuzda ayblanayotgan Xayrulla Tursunov hayoti xavf ostida deydi.

“Xayrulla Tursunov o’z hayotiga bo’lgan bosimlardan so’ng Rossiyaga chiqib ketadi. Rossiyadan ishlab yurib Qozog’istonga qaytadi va qochqinlik maqomini so’rashga majbur bo’ladi. Bugungi kunda Qozog’istonda qochqinlik maqomini so’rayotgan o’zbekistonliklar hayoti xavf ostida… Avval O’zbekistonga 23 nafar qochqin topshirilgan edi yoki Xitoyga qaytarilgan uyg’ur faolini misol keltirish mumkin. Bunday holatlar afsuski juda ko’p, Qozog’iston ham inson taqdiriga befarq qarab ularni hatto o’lim kutayotgan mamlakatlarga jo’natib yubormoqda”, -deydi Tojiboyeva.

BMTdan boshpana so’rayotgan o’zbek qochqinlarini Rossiya va Qozog’istondan O’zbekistonga qaytarilish hollari ancha ko’paygan.   

Tahlilchilar qayd etadiki, Qozog’iston o’zbek qochqinlarini sud hukmiga ko’ra O’zbekistonga topshirish amaliyotini qo’llab keladi. Nursulton Nazarboyev rahbariyati buning uchun dunyo jamoatchiligi tomonidan tanqidga uchragan, biroq xalqaro majburiyatlarni bajarmagani uchun jazosiz qolishiga ishonadi. Shu bois bu amaliyot davom etaveradi.

Rossiyada esa bu boradagi tajriba biroz boshqacharoq, qochqinlar har doim ham bevosita ekstradisiya qilinmaydi, balki kutilmaganda maxsus xizmatlar tomonidan o’g’irlab ketiladi.

“Agar Rossiya qochqinni qaytaradigan bo’lsa sudga murojjat qilgan taqdirda ancha katta miqdordagi jarimaga tortilishi mumkin. Yevropa sudi tomonidan bunday qarorlar chiqarilgan. Shuning uchun ham Qozog’istondagi kabi rasmiy sudlov o’tkazib, qochqinni topshirish holatlari kam… O’zbekiston maxsus xizmati vakillari bilan til biriktirgan holda qochqinlarni o’g’irlash yoki yashirin tarzda berib yuborish hollari ko’paygan”, - deydi Tojiboyeva.

O’zbekiston maxsus xizmatlarini Rossiyadagi qochqinlarga ko’rsatayotgan qiynoq va tajovuzlari yuzasidan tadqiqot qilgan huquq himoyachisi Vitaliy Ponamaryov yaqinda tahdidga tutuldi. Toshkentdan yuborilgan elektron xatlarda Vitaliy Ponamaryovga o’ldirish bilan tahdid qilinadi.

Rossiyada faoliyat yuritayotgan huquq himoyachsi Bahrom Hamroyevga ko’ra, qochqinlarning hibsga olinishi, og’irlanishi, bu amaliyotni o’tkazayotgan o’zbek maxsus xizmati vakillarini ism shariflari ham ma’lum.

Panamaryovga qilingan tahdidlar ana shu noqonuniy amaliyotlarning ayon bo’lishi ortidan kuzatilgan.

“O’zbekiston hukumati Rossiyada qilayotgan jinoiy harakatlarini dunyo hamjamiyati oldida ochilishini istamaydi. O’zbek qochinlarining qanday o’g’irlanishi, maxsus xizmat vakillarining Rossiyadagi faoliyatini Panamaryov ochib berdi. Shundan so’ng Panamaryov nomiga o’ldirish tahdidi bilan xatlar keldi. Men o’zim ularning ayrimlarini tarjima qilib berdim. Bu xatlar albatta O’zbekiston hukumati tomonidan qilinayotgan ishlar”, - deydi Bahrom Hamroyev.

Faollarga ko’ra, o’zbekistonlik qochqinlar uchun Rossiya ham, Qozog’iston ham xatarli mamlakat aylangan. BMT bu borada o’zining keskin pozitsiyasini bildirishi zarur.

Xalqaro qonunchilikka ko’ra, qidiruvdagi shaxslar va qochqinlar qiynoqlar qo’llaniladigan mamlakatga topshirilmasligi kerak. O’zbekistonda qiynoqlar qo’llanishi esa BMT va boshqa xalqaro tashkilotlar tomonidan ko’p marta qayd etilgan. 

Yana bir xavotirli ma’lumot shuki, O’zbekiston agentlari qiynoq qo’llash usulini mamlakat tashqarisida, xususan Rossiyadagi hibsxonalarda o’zbek qochqinlari bilan o’tgan surushturuvlarda ham qo’llay boshlagan.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Urush faxriylari uchun maxsus uylar - Houses for war veteransi
X
31.10.2014 10:03
Iroq va Afg'onistondan 300 mingga yaqin askar majruhlanib qaytgan. AQSh Mudofaa vazirligi yirik bir kompaniya bilan hamkorlikda ularga qulay uylar qurib berishga kirishgan. Ruhan va jismonan nogiron insonlar uchun maxsus imoratlar.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Quddus: arab va yahudiylar orasida to'qnashuvlar

Quddusdagi al-Aqsa masjidi bugun qisman ochiq. Isroil politsiyasi chorshanba kuni inshootni butunlay yopib qo'ygach, Falastin ma'muriyati buni urush e'lon qilishga qiyoslagan edi. Hududda hafta boshida ro'y bergan otishmada avval isroillik ruhoniy jarohatlangan; ketidan politsiya falastinlik bir shaxsni otib o'ldirgan edi. To'polon ko'tarilmasligi uchun musulmon va yahudiylar uchun muqaddas sanalgan masjid va uning atrofini vaqtincha to'sib qo'ydik, deydi Isroil huquq-tartibot xodimlari. 50 yoshgacha bo'lgan erkaklar hududga hamon yo'latilmayapti. G'azoda hukmron HAMAS va Isroil o'rtasida shu yil ro'y bergan ikki oylik urush ortidan yahudiy va falastinliklar munosabati hanuz tarang. Ixtilof 21 mingdan ziyod odam, asosan, g'azolik tinch aholini hayotdan olib ketgan edi.
Fotogalereya

Fotogalereya Burkina Fasoda xalq isyon ko'tardi, prezident ishdan ketdi

G'arbiy Afrikadagi davlat, Burkina Fasoda prezident Bleyz Kompraore 27 yillik boshqaruvdan keyin ishdan ketdi. Mamlakatda o'n minglab odamlar namoyishga chiqib, rahbarning iste'fosini talab qilayotgan edi. Chiqishlar qonli tus olgach, kecha armiya parlamentni tarqatib yuborib, muvaffaq hukumat tuzilishini ma'lum qilgan. 1987-yildan beri Burkina Fasoni boshqarayotgan Kompraore sal oldin parlamentda yangi qonunni olg'a surib, hokimiyatda uzoqroq qolishni ko'zlayotgan edi. Omma bundan norozi bo'lib isyon ko'targan. Sobiq rahbar hozir qayerda ekani, o'rniga kim tayinlanishi hali ma'lum emas. Ayrim manbalarda general Luame Loug vaqtli hukumatga bosh bo'lishi mumkin deyilmoqda. Kecha, payshanba kuni poytaxt Uagaduguda odamlar parlamentga o't qo'yib, boshqa davlat idoralariga bostirib kirgan. Politsiyaning aytishicha, o'lganlar va yaradorlar bor. Xalqni tinchlantirish uchun rasmiylar parlamentda olg'a surilgan konstitutsion o'zgarishlarni va bir necha soat oldin e'lon qilingan favqulodda holatni bekor qildi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh kotibi Pan Gi Mun G'arbiy Afrikadagi bu davlatda vaziyatni xavotir bilan kuzatayapmiz, deydi. Bosh kotib tomonlarni tinchlanishga va zo'ravonlikdan tiyilishga chaqirmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Peshmerga kuchlari Kobaniga yetib keldi

Iroq Kurdistonidan peshmerga jangchilarining bir qismi Suriyaning Kobani shahriga yetib borgan. Ular "Islomiy davlat" jangari guruhiga qarshi kurashda mahalliy kurdlar va xalqaro koalitsiyaga yordam beradi.
Fotogalereya

Fotogalereya Gavayi vulqoni aholi turar joylariga yetib keldi

Gavayida otilib chiqqan vulqon lavalari bir necha hafta o'tib Paxoa shaharchasiga yetib keldi. Sekin harakatlanayotgan lava "daryosi" yo'lda uchragan har qanday narsani kuydirib kulga aylantirmoqda. Shaharcha aholisi xavfsiz joyga evakuatsiya qilingan.
Fotogalereya

Fotogalereya Ebolaga qarshi global kurash

Dunyo bo'ylab Ebolaga qarshi kurash choralari kuchaytirilmoqda. Eboladan ogohlik oyligi doirasida turli mamlakatlarda xavfli kasallikka qarshi tayyorgarlik mashg'ulotlari o'tkazilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Afg'onistondagi missiya nihoyasiga yetayapti

Afg'onistonning Hilmand viloyatidagi yirik harbiy baza mahalliy armiya nazoratiga o'tdi. AQSh va Britaniya qo'shinlari missiyani yakunlab, o'lkani tark etishga hozirlik ko'rmoqda. 2015-yilda Afg'onistonda 12 ming xorijiy askar qoladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Suriya va Iroq

G'arb qo'llab-quvvatlovini olgan kurd jangchilari Turkiya orqali Suriyaga 1300 safdoshini jo'natishga hozirlik ko'rayapti. Iroqda va Suriyada janglar davom etmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Turkiya kurdlari qo'shni davlatdagi urushda o'lgan elatdoshlariga motam tutmoqda

Suriyaning Kobani shahri bir necha kundan beri jang maydoni. "Islomiy davlat" bilan qonli urush ketmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kanada parlamentida otishma, Ottavadan suratlar

Kanada poytaxtida urush qahramonlariga qo'yilgan yodgorlik oldida turgan askar otib ketilgan. Bu inshoot yaqinidagi parlament binosi ham xavf ostida degan ogohlantirishdan keyin evakuatsiya ishlari boshlangan. Harbiy soqchini nishonga olgan shaxs parlament tomon qochdi, deydi guvohlar. Imoratdan o'q ovozlari eshitilgan. Askarni otgan odam politsiya o'qidan o'lgan. Yaralangan askar ham kasalxonada jon bergan.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI