Shanba, 01-noyabr, 2014 Toshkent vaqti: 00:07

Markaziy Osiyo

Rossiyada fuqarolikka kirish osonlashishi mumkin

Olga Gulina, Samara Yuridik Instituti olimasi
Olga Gulina, Samara Yuridik Instituti olimasi

Multimedia

Audio
Rossiyada fuqarolikka qabul qilish jarayonini soddalashtirish muhokamada, ayniqsa, sobiq sovet davlatlari ahli uchun. Ishchi muhojirlar uchun bu shubhasiz muhim yangillik bo’ladi. Qonunlar isloh qilinmoqda, biroq hali ancha xom va mujmal, deydi rus tahlilchilar.

Olga Gulina, Alisa Obzelova bilan suhbat/Nasiba Tohir
Olga Gulina, Alisa Obzelova bilan suhbati
|| 0:00:00
...
 
🔇
X

Rasmiy ma’lumotga ko’ra, muhojirlar oqimi bo’yicha Rossiya AQShdan keyin ikkinchi o’rinda turadi. Biroq mamlakat hali ham buni to’liq anglab yetmagan, o’zini immigrantlar yurti deb tan olmayapti, deydi Olga Gulina, Samaradagi Yuridik Instituti mutaxassisi. U poytaxtdagi Jorj Vashington Universiteti, Elliott maktabida (George Washington University, Elliott School of International Affairs) so'zladi.
 
“Rossiya ruslar uchun degan shior, kayfiyat ustun. Rasmiy hisoblarga ko’ra, bugun mamlakatda 12,1 million immigrant bor. Gap faqat qonuniy muhojirlar haqida ketmoqda. Lekin nolegal migrantlar soni hozircha aniq emas. Prezident Vladimir Putin 2012-yilda siyosiy va iqtisodiy bahslarda immigratsiyani jiddiy masalalardan biri sifatida tilga oldi”.
 
Gulinaning aytishicha, Rossiya immigratsiya siyosati bobida oldinga siljiyotganday ko’rinishi mumkin. Masalan, mamlakat immigratsiya siyosati uchun mas’ul birgina ijrochi organ bor – Federal Migratsiya Xizmati (Федеральная Миграционная Служба). Idora 2004-yilda ta’sis etilgan.

“Ungacha mamlakatda faqat viza va passport masalalari bo’yicha departament ishlab turar, u ham Ichki ishlar vazirligi qoshida edi. 2012-yilgi islohotlar natijasida bu xizmat Ichki ishlar vazirligi qaramog’idan chiqib, bevosita hukumat qo’liga topshirildi. Rossiya immigratsiya siyosati hali juda yosh, faqat 20 yillik tarixga ega. Federal Migratsiya Xizmati juda yosh idora”, - deydi u.
 
Mutaxassis yaqin yillarda Rossiyada Immigratsiya sudi ham ish boshlaydi degan umidda. Shu bilan birgan, Rossiya immigratsiya qonun-qoidalari liberal emas va yaxshilanayotgani yo’q, deb hisoblaydi ekspert.
 
“Masalan, qoidaga ko’ra, chet elliklar Rossiyaga kirgani zahoti yetti kun ichida ro’yxatdan o’tishi kerak. 2012-yilgacha xorijliklar 72 soat orasida registratsiyadan o’tishi shart edi. Bir qarashda qonunlar liberal-erkinroq bo’lganday. Lekin, shu bilan birga, 2013-yil boshida prezident Putin yangi qonunni Duma muhokamasiga taqdim etdi va unga ko’ra, noto’g’ri registratsiya jinoiy jazoga tenglashtiriladi. Bu esa Rossiya qonunlari yanada qat’iy, keskin bo’lib borayotganidan dalolat beradi”, - deydi Gulina.
 
2012-yilning o’rtalarida Putin Milliy Migratsiya Konsepsiyasini imzolagan, deydi Gulina. Uningcha, 25 sahifalik bu konsepsiya juda mujmal yozilgan. Unda Rossiyaga migratsiyaning tarixi qayd etilgan, lekin maqsad, aniq tamoyillar yo’q va bu bilan, deydi Samara Yuridik Instituti olimi, mamlakat migratsiya siyosati oldinga siljishiga hissa qo’shayotgani yo’q.

“Bundan tashqari, 2012-yilning oktabridan e’tiboran, xorijliklar rus tilidan imtihon topshirishi kerak. Ekspertlar nazarida yangi qoida korrupsiya yanada ildiz otishiga xizmat qilishi mumkin. Chunki tilni qayerda topshirish, qanday sertifikat kerakligi, qancha haq to’lash lozimligi hali aniq emas”, - deydi Gulina.
 
Perm Davlat Universiteti olimasi Alisa Oblezova advokatlik bilan ham shug’ullanadi. Uning so’zlariga ko’ra, 2000-yildan beri eng ko’p muhojir jo’natayotgan davlarlar – Ukraina, Qozog’iston, Belarus, O’zbekiston, Ozarbayjon, Gruziya, Armaniston, Tojikiston va Moldova. Bu migrantlar asosan qurilish, farroshlik, savdo-sotiq sohalarida ishlaydi.
 
Shimoliy Koreya, Xitoy va Vyetnam Rossiyaga arzon ishchi yetkazib berayotgan asosiy davlatlardan. Lekin, deydi olima, Rossiya ishchi migrantlardan arzon kuch sifatida foydalanib qolmoqchi, biroq integratsiyaga kelganda muhojirlar bu mamlakatga kerak emas.
 
Rossiyalik bu ikki ekspert mamlakatda hatto fuqarolar erkin harakatlana olmasligiga e’tibor qaratadi.
 
“Hatto Rossiyaning fuqarolari, malakali kadrlar o’z vatanida erkin harakatlana olmaydi. Katta shaharlar, Moskva va Sankt-Peterburgga xos bu jihat, chunki ish qidirib aksariyat odamlar aynan shu shaharlarga boradi. Bu juda noto’g’ri tartib, nazarimda”, - deydi Alisa Oblezova.
 
Uning ijtimoiy so’rov natijalariga tayanib aytishicha, ishchi muhojirlardan faqat 27 foizi Rossiyada qolib, fuqaro bo’lishga rozi. Aksariyat migrantlar pul topib, vatanga qaytishni xohlaydi.

“Ishchi muhojirlar, asosan, yosh erkaklar va ular mamlakatda faqat ishlashga kelgan. Ular jo’natayotgan pul vatanda g’oyat katta yordam. Demak, bu migrantlar oilasi bilan Rossiyaga ko’chishni xohlamaydi, balki pul jo’natib yordam berib turadi. Oilalari bilan kelishi uchun cheklovlar yo’q, lekin moliyaviy jihatdan qiyin”, - deydi Alisa Oblezova.
 
Olga Gulinaning so’zlariga ko’ra, muhojirlarning hayotini iloji boricha qiyinlashtirish uchun qo’ldan kelgancha harakat qilayapti Rossiya rasmiylari. “Til imtihonlari, qonunlardagi mavhumlik, barmoq izlarini olish haqidagi yangi talab, ro’yxatdan o’tish…”
 
“Ayrim oblastlarda rus tili imtihonlarini o’tkazishga haqli markazlar yo’q”, - deydi Oblezova:
 
“Bu esa muhojir bir regiondan ikkinchisiga qatnashga majbur degani. Qimmat-ku bu, ortiqcha xarajat. Buning ustiga ba’zida imtihon natijalarini 30 kun kutish kerak. Ishlash uchun bir yillik ruxsatnoma olish uchun muhojir ikki oyini qog’ozbozlikka sarflashi kerak degani bu”.
 
Perm Davlat Universiteti ekspertining aytishicha, Rossiya malakali kadrlarni jalb qilishga harakat qilayapti. Lekin oliy ma’lumotli, qimmatli mutaxassis Rossiyada politsiyaga borib, qog’ozbozlik qilishni xohlamaydi, jonini qiynab o’tirgisi kelmaydi.  

Alisa Oblezova, Perm Davlat Universiteti olimasiAlisa Oblezova, Perm Davlat Universiteti olimasi
x
Alisa Oblezova, Perm Davlat Universiteti olimasi
Alisa Oblezova, Perm Davlat Universiteti olimasi
“Hatto ruslarning o’zi huquq-tartibot xodimlariga borib, bir shahardan ikkinchisiga ko’chganini aytishdan bezib turadi. Rossiya yuqori malakali kadrlarni qaytarish dasturini ishlab chiqqan. Lekin uning samarasiga uncha ishonch yo’q”, - deydi Alisa Oblezova.
 
Federal Migratsiya Xizmati hisobicha, deydi Olga Gulina, Rossiyaga qaytayotgan malakali kadrlar orasida birinchi o’rinni sport sohasi odamlari, futbol ustalari tashkil etadi.  
 
Nega boshqa soha egalari qaytmayapti? Hukumat e’tibor berishi kerak bunga, deydi olima. Gap shundaki, o’tkir kadrlar G’arbga jo’namoqda.
 
Oblezova deydiki, muhojirlar uchun asosiy ma’lumot manbai – Federal Migratsiya Xizmati. Bu idora yangi qoidalar, ma’lumotni iloji boricha keng jamoatchilikka bildirishga harakat qiladi, devorlar, ko’chalarga oddiy e’lonlar osib qo’yiladi. Har bir muhojir mamlakatga kelgani zahoti o’z diasporasi bilan bog’lanib, yordam olishga urinadi. Immigrant madadni asosan va aynan o’z yurtdoshlaridan oladi, rasmiy idoralar ikkilamchi manba”, - deydi mutaxassis.
 
Olga Gulina Rossiya jamiyati muhojirlarga ochilmayotganini afsus bilan e’tirof etadi.
 
“Migrantlar eng og’ir ishlarni bajarmoqda. Rossiya jamoatchiligi ular beqiyos yordam ekanini, soliqlarni to’layotganini tushunishi kerak”, -  deydi Samara Yuridik Instituti eksperti.

Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Urush faxriylari uchun maxsus uylar - Houses for war veteransi
X
31.10.2014 10:03
Iroq va Afg'onistondan 300 mingga yaqin askar majruhlanib qaytgan. AQSh Mudofaa vazirligi yirik bir kompaniya bilan hamkorlikda ularga qulay uylar qurib berishga kirishgan. Ruhan va jismonan nogiron insonlar uchun maxsus imoratlar.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Quddus: arab va yahudiylar orasida to'qnashuvlar

Quddusdagi al-Aqsa masjidi bugun qisman ochiq. Isroil politsiyasi chorshanba kuni inshootni butunlay yopib qo'ygach, Falastin ma'muriyati buni urush e'lon qilishga qiyoslagan edi. Hududda hafta boshida ro'y bergan otishmada avval isroillik ruhoniy jarohatlangan; ketidan politsiya falastinlik bir shaxsni otib o'ldirgan edi. To'polon ko'tarilmasligi uchun musulmon va yahudiylar uchun muqaddas sanalgan masjid va uning atrofini vaqtincha to'sib qo'ydik, deydi Isroil huquq-tartibot xodimlari. 50 yoshgacha bo'lgan erkaklar hududga hamon yo'latilmayapti. G'azoda hukmron HAMAS va Isroil o'rtasida shu yil ro'y bergan ikki oylik urush ortidan yahudiy va falastinliklar munosabati hanuz tarang. Ixtilof 21 mingdan ziyod odam, asosan, g'azolik tinch aholini hayotdan olib ketgan edi.
Fotogalereya

Fotogalereya Burkina Fasoda xalq isyon ko'tardi, prezident ishdan ketdi

G'arbiy Afrikadagi davlat, Burkina Fasoda prezident Bleyz Kompraore 27 yillik boshqaruvdan keyin ishdan ketdi. Mamlakatda o'n minglab odamlar namoyishga chiqib, rahbarning iste'fosini talab qilayotgan edi. Chiqishlar qonli tus olgach, kecha armiya parlamentni tarqatib yuborib, muvaffaq hukumat tuzilishini ma'lum qilgan. 1987-yildan beri Burkina Fasoni boshqarayotgan Kompraore sal oldin parlamentda yangi qonunni olg'a surib, hokimiyatda uzoqroq qolishni ko'zlayotgan edi. Omma bundan norozi bo'lib isyon ko'targan. Sobiq rahbar hozir qayerda ekani, o'rniga kim tayinlanishi hali ma'lum emas. Ayrim manbalarda general Luame Loug vaqtli hukumatga bosh bo'lishi mumkin deyilmoqda. Kecha, payshanba kuni poytaxt Uagaduguda odamlar parlamentga o't qo'yib, boshqa davlat idoralariga bostirib kirgan. Politsiyaning aytishicha, o'lganlar va yaradorlar bor. Xalqni tinchlantirish uchun rasmiylar parlamentda olg'a surilgan konstitutsion o'zgarishlarni va bir necha soat oldin e'lon qilingan favqulodda holatni bekor qildi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh kotibi Pan Gi Mun G'arbiy Afrikadagi bu davlatda vaziyatni xavotir bilan kuzatayapmiz, deydi. Bosh kotib tomonlarni tinchlanishga va zo'ravonlikdan tiyilishga chaqirmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Peshmerga kuchlari Kobaniga yetib keldi

Iroq Kurdistonidan peshmerga jangchilarining bir qismi Suriyaning Kobani shahriga yetib borgan. Ular "Islomiy davlat" jangari guruhiga qarshi kurashda mahalliy kurdlar va xalqaro koalitsiyaga yordam beradi.
Fotogalereya

Fotogalereya Gavayi vulqoni aholi turar joylariga yetib keldi

Gavayida otilib chiqqan vulqon lavalari bir necha hafta o'tib Paxoa shaharchasiga yetib keldi. Sekin harakatlanayotgan lava "daryosi" yo'lda uchragan har qanday narsani kuydirib kulga aylantirmoqda. Shaharcha aholisi xavfsiz joyga evakuatsiya qilingan.
Fotogalereya

Fotogalereya Ebolaga qarshi global kurash

Dunyo bo'ylab Ebolaga qarshi kurash choralari kuchaytirilmoqda. Eboladan ogohlik oyligi doirasida turli mamlakatlarda xavfli kasallikka qarshi tayyorgarlik mashg'ulotlari o'tkazilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Afg'onistondagi missiya nihoyasiga yetayapti

Afg'onistonning Hilmand viloyatidagi yirik harbiy baza mahalliy armiya nazoratiga o'tdi. AQSh va Britaniya qo'shinlari missiyani yakunlab, o'lkani tark etishga hozirlik ko'rmoqda. 2015-yilda Afg'onistonda 12 ming xorijiy askar qoladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Suriya va Iroq

G'arb qo'llab-quvvatlovini olgan kurd jangchilari Turkiya orqali Suriyaga 1300 safdoshini jo'natishga hozirlik ko'rayapti. Iroqda va Suriyada janglar davom etmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Turkiya kurdlari qo'shni davlatdagi urushda o'lgan elatdoshlariga motam tutmoqda

Suriyaning Kobani shahri bir necha kundan beri jang maydoni. "Islomiy davlat" bilan qonli urush ketmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kanada parlamentida otishma, Ottavadan suratlar

Kanada poytaxtida urush qahramonlariga qo'yilgan yodgorlik oldida turgan askar otib ketilgan. Bu inshoot yaqinidagi parlament binosi ham xavf ostida degan ogohlantirishdan keyin evakuatsiya ishlari boshlangan. Harbiy soqchini nishonga olgan shaxs parlament tomon qochdi, deydi guvohlar. Imoratdan o'q ovozlari eshitilgan. Askarni otgan odam politsiya o'qidan o'lgan. Yaralangan askar ham kasalxonada jon bergan.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI