Juma, 22-avgust, 2014 Toshkent vaqti: 18:44

Markaziy Osiyo

Rossiyada fuqarolikka kirish osonlashishi mumkin

Olga Gulina, Samara Yuridik Instituti olimasi
Olga Gulina, Samara Yuridik Instituti olimasi

Multimedia

Audio
Rossiyada fuqarolikka qabul qilish jarayonini soddalashtirish muhokamada, ayniqsa, sobiq sovet davlatlari ahli uchun. Ishchi muhojirlar uchun bu shubhasiz muhim yangillik bo’ladi. Qonunlar isloh qilinmoqda, biroq hali ancha xom va mujmal, deydi rus tahlilchilar.

Olga Gulina, Alisa Obzelova bilan suhbat/Nasiba Tohir
Olga Gulina, Alisa Obzelova bilan suhbati
|| 0:00:00
...
 
🔇
X

Rasmiy ma’lumotga ko’ra, muhojirlar oqimi bo’yicha Rossiya AQShdan keyin ikkinchi o’rinda turadi. Biroq mamlakat hali ham buni to’liq anglab yetmagan, o’zini immigrantlar yurti deb tan olmayapti, deydi Olga Gulina, Samaradagi Yuridik Instituti mutaxassisi. U poytaxtdagi Jorj Vashington Universiteti, Elliott maktabida (George Washington University, Elliott School of International Affairs) so'zladi.
 
“Rossiya ruslar uchun degan shior, kayfiyat ustun. Rasmiy hisoblarga ko’ra, bugun mamlakatda 12,1 million immigrant bor. Gap faqat qonuniy muhojirlar haqida ketmoqda. Lekin nolegal migrantlar soni hozircha aniq emas. Prezident Vladimir Putin 2012-yilda siyosiy va iqtisodiy bahslarda immigratsiyani jiddiy masalalardan biri sifatida tilga oldi”.
 
Gulinaning aytishicha, Rossiya immigratsiya siyosati bobida oldinga siljiyotganday ko’rinishi mumkin. Masalan, mamlakat immigratsiya siyosati uchun mas’ul birgina ijrochi organ bor – Federal Migratsiya Xizmati (Федеральная Миграционная Служба). Idora 2004-yilda ta’sis etilgan.

“Ungacha mamlakatda faqat viza va passport masalalari bo’yicha departament ishlab turar, u ham Ichki ishlar vazirligi qoshida edi. 2012-yilgi islohotlar natijasida bu xizmat Ichki ishlar vazirligi qaramog’idan chiqib, bevosita hukumat qo’liga topshirildi. Rossiya immigratsiya siyosati hali juda yosh, faqat 20 yillik tarixga ega. Federal Migratsiya Xizmati juda yosh idora”, - deydi u.
 
Mutaxassis yaqin yillarda Rossiyada Immigratsiya sudi ham ish boshlaydi degan umidda. Shu bilan birgan, Rossiya immigratsiya qonun-qoidalari liberal emas va yaxshilanayotgani yo’q, deb hisoblaydi ekspert.
 
“Masalan, qoidaga ko’ra, chet elliklar Rossiyaga kirgani zahoti yetti kun ichida ro’yxatdan o’tishi kerak. 2012-yilgacha xorijliklar 72 soat orasida registratsiyadan o’tishi shart edi. Bir qarashda qonunlar liberal-erkinroq bo’lganday. Lekin, shu bilan birga, 2013-yil boshida prezident Putin yangi qonunni Duma muhokamasiga taqdim etdi va unga ko’ra, noto’g’ri registratsiya jinoiy jazoga tenglashtiriladi. Bu esa Rossiya qonunlari yanada qat’iy, keskin bo’lib borayotganidan dalolat beradi”, - deydi Gulina.
 
2012-yilning o’rtalarida Putin Milliy Migratsiya Konsepsiyasini imzolagan, deydi Gulina. Uningcha, 25 sahifalik bu konsepsiya juda mujmal yozilgan. Unda Rossiyaga migratsiyaning tarixi qayd etilgan, lekin maqsad, aniq tamoyillar yo’q va bu bilan, deydi Samara Yuridik Instituti olimi, mamlakat migratsiya siyosati oldinga siljishiga hissa qo’shayotgani yo’q.

“Bundan tashqari, 2012-yilning oktabridan e’tiboran, xorijliklar rus tilidan imtihon topshirishi kerak. Ekspertlar nazarida yangi qoida korrupsiya yanada ildiz otishiga xizmat qilishi mumkin. Chunki tilni qayerda topshirish, qanday sertifikat kerakligi, qancha haq to’lash lozimligi hali aniq emas”, - deydi Gulina.
 
Perm Davlat Universiteti olimasi Alisa Oblezova advokatlik bilan ham shug’ullanadi. Uning so’zlariga ko’ra, 2000-yildan beri eng ko’p muhojir jo’natayotgan davlarlar – Ukraina, Qozog’iston, Belarus, O’zbekiston, Ozarbayjon, Gruziya, Armaniston, Tojikiston va Moldova. Bu migrantlar asosan qurilish, farroshlik, savdo-sotiq sohalarida ishlaydi.
 
Shimoliy Koreya, Xitoy va Vyetnam Rossiyaga arzon ishchi yetkazib berayotgan asosiy davlatlardan. Lekin, deydi olima, Rossiya ishchi migrantlardan arzon kuch sifatida foydalanib qolmoqchi, biroq integratsiyaga kelganda muhojirlar bu mamlakatga kerak emas.
 
Rossiyalik bu ikki ekspert mamlakatda hatto fuqarolar erkin harakatlana olmasligiga e’tibor qaratadi.
 
“Hatto Rossiyaning fuqarolari, malakali kadrlar o’z vatanida erkin harakatlana olmaydi. Katta shaharlar, Moskva va Sankt-Peterburgga xos bu jihat, chunki ish qidirib aksariyat odamlar aynan shu shaharlarga boradi. Bu juda noto’g’ri tartib, nazarimda”, - deydi Alisa Oblezova.
 
Uning ijtimoiy so’rov natijalariga tayanib aytishicha, ishchi muhojirlardan faqat 27 foizi Rossiyada qolib, fuqaro bo’lishga rozi. Aksariyat migrantlar pul topib, vatanga qaytishni xohlaydi.

“Ishchi muhojirlar, asosan, yosh erkaklar va ular mamlakatda faqat ishlashga kelgan. Ular jo’natayotgan pul vatanda g’oyat katta yordam. Demak, bu migrantlar oilasi bilan Rossiyaga ko’chishni xohlamaydi, balki pul jo’natib yordam berib turadi. Oilalari bilan kelishi uchun cheklovlar yo’q, lekin moliyaviy jihatdan qiyin”, - deydi Alisa Oblezova.
 
Olga Gulinaning so’zlariga ko’ra, muhojirlarning hayotini iloji boricha qiyinlashtirish uchun qo’ldan kelgancha harakat qilayapti Rossiya rasmiylari. “Til imtihonlari, qonunlardagi mavhumlik, barmoq izlarini olish haqidagi yangi talab, ro’yxatdan o’tish…”
 
“Ayrim oblastlarda rus tili imtihonlarini o’tkazishga haqli markazlar yo’q”, - deydi Oblezova:
 
“Bu esa muhojir bir regiondan ikkinchisiga qatnashga majbur degani. Qimmat-ku bu, ortiqcha xarajat. Buning ustiga ba’zida imtihon natijalarini 30 kun kutish kerak. Ishlash uchun bir yillik ruxsatnoma olish uchun muhojir ikki oyini qog’ozbozlikka sarflashi kerak degani bu”.
 
Perm Davlat Universiteti ekspertining aytishicha, Rossiya malakali kadrlarni jalb qilishga harakat qilayapti. Lekin oliy ma’lumotli, qimmatli mutaxassis Rossiyada politsiyaga borib, qog’ozbozlik qilishni xohlamaydi, jonini qiynab o’tirgisi kelmaydi.  

Alisa Oblezova, Perm Davlat Universiteti olimasiAlisa Oblezova, Perm Davlat Universiteti olimasi
x
Alisa Oblezova, Perm Davlat Universiteti olimasi
Alisa Oblezova, Perm Davlat Universiteti olimasi
“Hatto ruslarning o’zi huquq-tartibot xodimlariga borib, bir shahardan ikkinchisiga ko’chganini aytishdan bezib turadi. Rossiya yuqori malakali kadrlarni qaytarish dasturini ishlab chiqqan. Lekin uning samarasiga uncha ishonch yo’q”, - deydi Alisa Oblezova.
 
Federal Migratsiya Xizmati hisobicha, deydi Olga Gulina, Rossiyaga qaytayotgan malakali kadrlar orasida birinchi o’rinni sport sohasi odamlari, futbol ustalari tashkil etadi.  
 
Nega boshqa soha egalari qaytmayapti? Hukumat e’tibor berishi kerak bunga, deydi olima. Gap shundaki, o’tkir kadrlar G’arbga jo’namoqda.
 
Oblezova deydiki, muhojirlar uchun asosiy ma’lumot manbai – Federal Migratsiya Xizmati. Bu idora yangi qoidalar, ma’lumotni iloji boricha keng jamoatchilikka bildirishga harakat qiladi, devorlar, ko’chalarga oddiy e’lonlar osib qo’yiladi. Har bir muhojir mamlakatga kelgani zahoti o’z diasporasi bilan bog’lanib, yordam olishga urinadi. Immigrant madadni asosan va aynan o’z yurtdoshlaridan oladi, rasmiy idoralar ikkilamchi manba”, - deydi mutaxassis.
 
Olga Gulina Rossiya jamiyati muhojirlarga ochilmayotganini afsus bilan e’tirof etadi.
 
“Migrantlar eng og’ir ishlarni bajarmoqda. Rossiya jamoatchiligi ular beqiyos yordam ekanini, soliqlarni to’layotganini tushunishi kerak”, -  deydi Samara Yuridik Instituti eksperti.

Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
"Islomiy davlat"ga qarshi kurdlar qurollantirilmoqdai
X
22.08.2014 03:57
G’arb davlatlari, xususan, AQSh shimoliy Iroqda sunniy jangarilarga qarshi kurash olib borishi uchun peshmerga kurdlarini qurollantira boshladi. Ammo bu harakatdan kurdlarning harbiy qudrati oshib, ular Iroqdan mustaqillik talab qilishga o’tishi mumkin, degan xavotirlar bor.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Isroilning "Temir gumbaz" deya ataladigan havo mudofaa tizimi XAMAS otgan raketani urib tushirmoqda, 19-avgust, 2014-yil.
  • Isroilning raketa hujumida XAMAS guruhi harbiy yetakchisi Muhammad Deifning xotini va go'dak farzandi halok bo'ldi, 20-avgust, 2014-yil.
  • G'azo chegarasi yaqinidagi Isroil tanklari kolonnasi, 20-avgust, 2014-yil.
  • Falastinlik ayol Isroil hujumidan shikastlangan uyini ko'zdan kechirmoqda, 20-avgust, 2014-yil.
  • G'azoda falastinliklar XAMAS guruhi harbiy yetakchisi Muhammad Deifning Isroil hujumida halok bo'lgan xotini va go'dak farzandini dafn qilish uchun olib ketmoqda, 20-avgust, 2014-yil.
  • G'azo chegarasi yaqinida Isroil askarlari, 20-avgust, 2014-yil.
  • XAMAS guruhi harbiy yetakchisi Muhammad Deifning Isroil hujumida halok bo'lgan xotini va go'dak farzandiga janoza o'qilmoqda, 20-avgust, 2014-yil.
     
Fotogalereya

Fotogalereya Isroil va XAMAS o'rtasida yana otishma boshlandi

Qohiradagi muzokaralar muvaffaqiyatsiz yakunlangach, vaqtinchalik sulh tugashi bilan Isroil va XAMAS o'rtasida yana otishma boshlanib ketdi.
Fotogalereya

Fotogalereya Jangarilar jurnalistni qatl etdi

"Iroq va Shom islomiy davlati" "YouTube"ga yuklagan video "Amerikaga xabar" deya nomlanadi. Unda tizzalab o'tirgan amerikalik jurnalist Jeyms Folining boshi tanasidan judo qilingani ak etgan. Hozirda video "YouTube" tomonidan olib tashlangan.
Fotogalereya

Fotogalereya Ferguson, Missuri - 20-avgust, 2014

Qora tanli aholi politsiyani irqchilikda va zo'ravonlikda ayblab, namoyishlarni davom ettirmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Missurida politsiya namoyishchilarni tarqatishga harakat qilmoqda

Politsiya bilan to'qnashuvda bir kishiga o'q tegib qattiq yaralangan, yetti kishi hibsga olingan. 18 yashar qora tanli yigitning politsiya tomonidan otib o'ldirilishi ketidan boshlangan namoyishlar tinmayapti. Ferguson shahrida favqulodda holat joriy etilgan.
Fotogalereya

Fotogalereya Missuri shtatida politsiyaga qarshi namoyishlar davom etmoqda

Qo’shma Shtatlar bo’ylab minglab odamlar namoyishga chiqib, Missuri shtatida politsiya o’qidan o’lgan qora tanli o’smirni xotirlayapti. Yuzdan oshiq shaharlarda yig’ilgan fuqarolar 18 yoshli Maykl Braunni va politsiya qo’lidan o’lgan boshqa vatandoshlarni bir daqiqalik sukunat bilan esladi. Missurida namoyishlar qonli tus olgach, prezident Barak Obama kecha jamoatchilikni tinchlanishga undadi.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI