Shanba, 01-noyabr, 2014 Toshkent vaqti: 12:26

Xalqaro

Indoneziyaning Ache viloyati shariatga amal qiladi

Multimedia

Audio
Amerika Ovozi
Zino va qimordan tortib hatto tor jinsi shim va pank uslibidagi soch turmagi qonunga xilof. Endi esa Indoneziyaning Ache viloyatida xotin-qizlarning mototsikl minishi ham man etildi. Inson huquqlari faollari norozi va yangi qonunni qoralamoqda. Bunday keskin cheklovlarga dunyoviy davlat Indoneziyada o’rin yo’q, qolaversa aholi turmushini qiyinlashtiradi, deydi ular.

Ache viloyatining Loksumav shahri meri Suaydi Yahyo ayollarning mototsikl minishi ahloqsiz deb bunday harakatni taqiqladi.
 
Ulamolar yangi o’zgarishni qo’llab-quvvatladi. Biroq ayollar huquqlarini himoya qiluvchi guruhlar nazarida bu o’taketgan adolatsizlik.    
 
“Ayollar huquqlarini cheklovchi qonun bu. Indoneziyada inson huquqlari uchun kurashib kelamiz. Endi esa bu masalada orqaga chekinish kuzatilyapti,” – deydi xotin-qizlar huquqlari milliy idorasi rasmiysi Yendi Yetriyani.
 
Xo’sh, nima sababdan Ache ayollari norozilik bildirib, ko’chalarga chiqmayapti, namoyishlar uyushtirmayapti?

Bu oson emas, deydi Yetriyani: “Bu qonunlar shariatdan kelib chiqadi, degan fikr yangramoqda. Demak, aksariyat odamlar ularga qarshi chiqishdan qo’rqadi, buni islomga qarshi chiqish bilan barobar deb o’ylaydi”.
 
Masalaning huquqiy jihatidan tashqari jiddiy moliyaviy oqibatlari ham bor. Qonunning bajarilishini ta’minlash va tekshirish uchun politsiyaga yangi xodimlar yollash kerak, bu esa byudjetdan qo’shimcha mablag’ degani. Vaholanki, bu mablag’ni ta’lim va sog’liqni saqlash sohalariga ajratish kerak, deydi faollar.  
 
Indoneziya hukumati Ache separatistlari bilan 2005-yilda sulhga erishganidan so’ng bu hududga muxtoriyat maqomi berilgan.
 
O’shandan beri viloyatda shariatga asoslangan qonunlar birin-ketin qabul qilindi. Ayni vaqtda inson huquqlarining toptalishi hollari ham ko’paydi.
 
“Human Rights Watch” xalqaro inson huquqlari tashkiloti vakili Andreas Xarsono deydiki, Acheda so’z, yig’ilish va e’tiqod erkinliklarini cheklaydigan qonunlar amalda.
 
“Bu qonunlar nafaqat xalqaro inson huquqlari konvensiyalariga, balki Indoneziya va Erkin Ache Harakati o’rtasida Xelsinkida imzolangan bitimga ham ziddir. Vaholanki bitim inson huquqlarini himoya qilishi va ta’minlashi kerak”.
 
Indoneziya Ichki ishlar vazirligining bildirishicha, xotin-qizlarga mototsikl minishni taqiqlaydigan yangi qonun ko’rib chiqiladi va mamlakat qonunlariga zid deb topilsa, bekor qilinadi.  
 
Shu kungacha vazirlik mamlakatning boshqa viloyatlarida qabul qilingan 2000 dan ortiq qonun loyihalarini bekor qilgan, biroq Achedagi shariatga asoslangan qonunlarga qarshilik bildirmagan.
 
Islom bahonasida joriy etilgan o’zgarishlarning ko’pginasi demokratiyaga qarshi harakat, deydi huquq faollari. Masalan, o’tgan yilda 30 dan ziyod cherkov yopildi. 
 
Diniy bag’rikengligi bilan ajralib turgan Indoneziya Pokistonga o’xshab qolishidan xavotirdaman, deydi Xarsono:

“Gap shundaki, radikal qarashdagi  islomiy guruhlarning vakillari keskin fikr bildirishdan cho’chimaydi. Kurash davom etmoqda. Natija qanday bo’lishi noma’lum”.
 
Indoneziya - dunyoviy davlat, aksariyat aholi mo’tadil qarashdagi musulmonlar. Ache - shariat asoslarida amal qiluvchi yagona viloyat.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Otalar uyda, bola boqadi; onalar ishda - Today's dadsi
X
31.10.2014 22:03
Bugun ko'plab erkaklar uyda bola tarbiyasi bilan band, onalar esa ishlab pul topadi. Buning nimasi yomon, deya so'raydi "Amerika Ovozi" bilan gaplashgan amerikaliklar.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Quddus: arab va yahudiylar orasida to'qnashuvlar

Quddusdagi al-Aqsa masjidi bugun qisman ochiq. Isroil politsiyasi chorshanba kuni inshootni butunlay yopib qo'ygach, Falastin ma'muriyati buni urush e'lon qilishga qiyoslagan edi. Hududda hafta boshida ro'y bergan otishmada avval isroillik ruhoniy jarohatlangan; ketidan politsiya falastinlik bir shaxsni otib o'ldirgan edi. To'polon ko'tarilmasligi uchun musulmon va yahudiylar uchun muqaddas sanalgan masjid va uning atrofini vaqtincha to'sib qo'ydik, deydi Isroil huquq-tartibot xodimlari. 50 yoshgacha bo'lgan erkaklar hududga hamon yo'latilmayapti. G'azoda hukmron HAMAS va Isroil o'rtasida shu yil ro'y bergan ikki oylik urush ortidan yahudiy va falastinliklar munosabati hanuz tarang. Ixtilof 21 mingdan ziyod odam, asosan, g'azolik tinch aholini hayotdan olib ketgan edi.
Fotogalereya

Fotogalereya Burkina Fasoda xalq isyon ko'tardi, prezident ishdan ketdi

G'arbiy Afrikadagi davlat, Burkina Fasoda prezident Bleyz Kompraore 27 yillik boshqaruvdan keyin ishdan ketdi. Mamlakatda o'n minglab odamlar namoyishga chiqib, rahbarning iste'fosini talab qilayotgan edi. Chiqishlar qonli tus olgach, kecha armiya parlamentni tarqatib yuborib, muvaffaq hukumat tuzilishini ma'lum qilgan. 1987-yildan beri Burkina Fasoni boshqarayotgan Kompraore sal oldin parlamentda yangi qonunni olg'a surib, hokimiyatda uzoqroq qolishni ko'zlayotgan edi. Omma bundan norozi bo'lib isyon ko'targan. Sobiq rahbar hozir qayerda ekani, o'rniga kim tayinlanishi hali ma'lum emas. Ayrim manbalarda general Luame Loug vaqtli hukumatga bosh bo'lishi mumkin deyilmoqda. Kecha, payshanba kuni poytaxt Uagaduguda odamlar parlamentga o't qo'yib, boshqa davlat idoralariga bostirib kirgan. Politsiyaning aytishicha, o'lganlar va yaradorlar bor. Xalqni tinchlantirish uchun rasmiylar parlamentda olg'a surilgan konstitutsion o'zgarishlarni va bir necha soat oldin e'lon qilingan favqulodda holatni bekor qildi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh kotibi Pan Gi Mun G'arbiy Afrikadagi bu davlatda vaziyatni xavotir bilan kuzatayapmiz, deydi. Bosh kotib tomonlarni tinchlanishga va zo'ravonlikdan tiyilishga chaqirmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Peshmerga kuchlari Kobaniga yetib keldi

Iroq Kurdistonidan peshmerga jangchilarining bir qismi Suriyaning Kobani shahriga yetib borgan. Ular "Islomiy davlat" jangari guruhiga qarshi kurashda mahalliy kurdlar va xalqaro koalitsiyaga yordam beradi.
Fotogalereya

Fotogalereya Gavayi vulqoni aholi turar joylariga yetib keldi

Gavayida otilib chiqqan vulqon lavalari bir necha hafta o'tib Paxoa shaharchasiga yetib keldi. Sekin harakatlanayotgan lava "daryosi" yo'lda uchragan har qanday narsani kuydirib kulga aylantirmoqda. Shaharcha aholisi xavfsiz joyga evakuatsiya qilingan.
Fotogalereya

Fotogalereya Ebolaga qarshi global kurash

Dunyo bo'ylab Ebolaga qarshi kurash choralari kuchaytirilmoqda. Eboladan ogohlik oyligi doirasida turli mamlakatlarda xavfli kasallikka qarshi tayyorgarlik mashg'ulotlari o'tkazilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Afg'onistondagi missiya nihoyasiga yetayapti

Afg'onistonning Hilmand viloyatidagi yirik harbiy baza mahalliy armiya nazoratiga o'tdi. AQSh va Britaniya qo'shinlari missiyani yakunlab, o'lkani tark etishga hozirlik ko'rmoqda. 2015-yilda Afg'onistonda 12 ming xorijiy askar qoladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Suriya va Iroq

G'arb qo'llab-quvvatlovini olgan kurd jangchilari Turkiya orqali Suriyaga 1300 safdoshini jo'natishga hozirlik ko'rayapti. Iroqda va Suriyada janglar davom etmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Turkiya kurdlari qo'shni davlatdagi urushda o'lgan elatdoshlariga motam tutmoqda

Suriyaning Kobani shahri bir necha kundan beri jang maydoni. "Islomiy davlat" bilan qonli urush ketmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kanada parlamentida otishma, Ottavadan suratlar

Kanada poytaxtida urush qahramonlariga qo'yilgan yodgorlik oldida turgan askar otib ketilgan. Bu inshoot yaqinidagi parlament binosi ham xavf ostida degan ogohlantirishdan keyin evakuatsiya ishlari boshlangan. Harbiy soqchini nishonga olgan shaxs parlament tomon qochdi, deydi guvohlar. Imoratdan o'q ovozlari eshitilgan. Askarni otgan odam politsiya o'qidan o'lgan. Yaralangan askar ham kasalxonada jon bergan.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI