Payshanba, 30-oktyabr, 2014 Toshkent vaqti: 17:54

Madaniyat

Mahmuda Saydumarova: "Tarixiy hikoyalarni tarjima qilishni xohlayman"

Mahmuda Saydumarova 2012-yil Indiana universitetidan ingliz tilini chet tili sifatida o'qitish bo’yicha magistrlik darajasini oldi.
Mahmuda Saydumarova 2012-yil Indiana universitetidan ingliz tilini chet tili sifatida o'qitish bo’yicha magistrlik darajasini oldi.
Yangi yil arafasida Indiana shtatining Blumington shahridagi "Author House" nashriyoti Indiana Universiteti magistranti o’zbekistonlik Mahmuda Saydumarovaning "O’zbek hikoyalari to'plami" (A Collection of Uzbek Short Stories) kitobini ingliz tilida chop etdi. Biz muallif bilan uning yangi kitobi va hozirgi ijodiy faoliyati haqida suhbatda bo’ldik.

Mahmuda Saydumarova bilan suhbat, Behzod Muhammadiy
Mahmuda Saydumarova bilan suhbat, Behzod Muhammadiyi
|| 0:00:00
...
 
🔇
X

Mahmuda Saydumarova Marg'ilon shahrida tug'ilib, o’rta maktabga Toshkentda qatnay boshlagan, ammo otasining ilmiy-pedagogik xizmat safari munosabati bilan o’qishini Saudiya Arabistonida davom ettirgan. Maktabni bitirgach, Riyoddagi Podshoh Saud Universitetining filologiya fakultetiga o'qishga kirib, uni 2010-yili "Ingliz filologiyasi" mutaxassisligi bo'yicha birinchi darajali imtiyozli diplom bilan bitirgan. O’tgan yili esa Indiana Universitetidan magistrlik darajasini olib, ingliz tilini chet tili sifatida o'qitish bo’yicha mutaxassis bo’ldi.

Mahmuda Saydumarovaning “O’zbek hikoyalari to’plami” AQShda chop etilgan birinchi asari.

- O'zbek hikoyalarini inglizchaga tarjima qilib chop etish fikri sizda qanday tug'ildi? Bu haqda Amerikada o'qigan joyingizda ilmiy ishingiz doirasida shug'ullandingizmi, amerikalik o'quvchilardan talab bo'ldimi yoki bu mustaqil loyihangizmi?

Mahmuda Saydumarovaning AQShda chop etilgan "O'zbek hikoyalari to'plami" kitobiMahmuda Saydumarovaning AQShda chop etilgan "O'zbek hikoyalari to'plami" kitobi
x
Mahmuda Saydumarovaning AQShda chop etilgan "O'zbek hikoyalari to'plami" kitobi
Mahmuda Saydumarovaning AQShda chop etilgan "O'zbek hikoyalari to'plami" kitobi
- Kitobxonlar, odatda, boshqa xalqlarning adabiyoti va madaniyati bilan tarjima asarlari orqali tanishadilar. Toshkentda 1997-yildan buyon nashr etilayotgan "Jahon adabiyoti" jurnali ham o'zbek kitobxonlarini dunyoning turli xalqlari adabiyoti bilan muntazam tanishtirib boradi. Arab mamlakatlarida ham mana shunday jurnallar mavjud. Masalan, Saudiya Arabistonidagi "Navafiz" ("Oynalar") jurnali, Quvaytdagi "Ebda'at alamiyya" ("Jahon badiiy ijodiyoti") to'plami ham arab o'quvchilarini dunyo xalqlari adabiyoti bilan tanishtirib boradi. Saudiyadagi Podshoh Saud Universitetining filologiya fakultetida "Ingliz tili va adabiyoti" mutaxassisligi bo'yicha o'qiyotgan paytimda menda o'zbek adabiyoti namunalarini ingliz tiliga tarjima qilib, ingliz tilida o'qiydigan kitobxonlar e'tiboriga havola qilish niyati tug'ilgan edi. Indiana Universitetiga magistraturaga o'qishga kelganimda ana shu niyatimni amalga oshirishga astoydil bel bog'ladim.
Men universitetda badiiy tarjima yoki tarjima nazariyasi bo'yicha emas, balki amaliy tilshunoslik va TESOL mutaxassisligi bo'yicha o'qidim. Shuning uchun ham bu mening mustaqil loyiham edi deb ayta olaman.

- Ilgari ham xorijda tarjimalaringiz yoki boshqa asarlaringiz chop etilganmi?

- "O'zbek hikoyalari to'plami" mening badiiy tarjima borasidagi birinchi ijodiy ishim.

- O'zbek adabiyotiga xorijliklarning qiziqishi, bahosi qanday?

- Men hali yuqorida tilga olgan arab davlatlaridagi jurnallarda o'zbek adabiyoti namunalaridan tarjimalar nashr etilganida Saudiya Arabistoni, Suriya, Misr, Quvayt, Birlashgan Arab Amirliklari kabi ko'plab arab davlatlari matbuotida bu adabiy asarlar haqida bir qancha ijobiy fikrlar bildirilgan edi. Masalan, Quvaytdagi "Ebda'at alamiyya"da Tohir Malikning arab tilida chop etilgan "Ajib dunyo" hikoyasi haqida falastinlik adib Mahmud Abdulmalik Saudiya Arabistonidagi "Al-Faisal al-Adabiya" jurnalida 20 betlik maqola yozgan edi. Ana shu maqolani men o'zbek tiliga tarjima qilganman va uni "Jahon adabiyoti" jurnali bir oz qisqartirib nashr qilgan.
Amerika ko'p millionli aholisi bo'lgan bepoyon o'lka. Men ingliz tiliga tarjima qilgan ushbu mo'jazgina hikoyalar to'plami amerikalik kitobxonlarda va butun dunyoda ingliz tilida o'qiydigan kitobxonlarda adabiyotimizga, madaniyatimizga qiziqish uyg'otadi va ular o'z baholarini beradilar, deb umid qilaman.

- Kitob uchun hikoyalarni qanday tanladingiz?

Mahmuda SaydumarovaMahmuda Saydumarova
x
Mahmuda Saydumarova
Mahmuda Saydumarova
- Hozirgi zamon o'zbek adabiyoti ming yillik tarixga ega bo'lgan adabiyotimizning eng yaxshi namunalarini o'zida mujassamlashtirgan va ayni paytda hayotda yuz berayotgan voqealarni ifoda etgan realistik adabiyotdir. Men to'plam uchun o'zbek xalqi ijtimoiy-madaniy hayotining turli davrlariga xos turli mavzulardagi hikoyalarni tanlab olishga harakat qildim. G'ofur G'ulom, Abdulla Qahhor, Said Ahmad kabi buyuk yozuvchilarimizning nomlari ularning asarlari qanday ekanidan dalolat beradi. Masalan, Said Ahmadning "Kelinlar qo'zg'oloni" hikoyasini tinglovchilarimizga tasvirlab berishga hojat yo'q deb o’ylayman.To'plamga kiritilgan Xayriddin Sultonovning "Bunchalar achchiqsan, ey shirin hayot" nomli tarixiy hikoyasi rus bosqinchilariga qarshi kurash qahramoni, ozodlik harakati boshchisi, "Oloy malikasi" nomini olgan keksa ayol Qurbonjon Dodxoh haqida hikoya qiladi. 20-asrning 17-yillaridagi inqilob tufayli xalq boshiga tushgan fojiali holatlarni tasvirlagan G'ofur G'ulomning "Mening o'g’rigina bolam" hikoyasi ham to’plamdan joy olgan. Undagi ba'zi asarlar satirik mavzularda bo'lsa, ba'zilari ajdodlar va avlodlar munosabati, atrof-muhitga ikki xil nuqtai-nazar bilan qarash masalasini ko'taradi. Sa'dulla Siyoyevning "Bir oy mister bo'lganim” hikoyasida esa muallif amerikalik sayyoh bilan muloqot va yozishma orqali o'zbek xalqining urf-odatlarini tasvirlaydi, o'zbek tarixiga oid ba'zi faktlar orqali o'z millati, o'z xalqidan faxrlanishini tasvirlaydi.

- Xorijda, xususan, siz o'qigan universitetda o'zbek tili, adabiyotini o'rganish bo'yicha qanday ishlar qilinmoqda? Qanaqa markazlar bor?

- Men o'qigan Indiana universitetida Yaqin Sharq va Markaziy Osiyoni o'rganishga ixtisoslashgan kuchli markaz mavjud bo'lib, unda sharq tillari qatorida o'zbek tili ham o’rgatiladi. O'zbek tilini o'rganayotgan amerikalik talabalarning amaliy mashg'ulotlariga ham qatnashib turdim. O’tgan noyabrda Indiana Universitetiga O'zbekistonning AQShdagi elchisi Ilhom Ne'matov tashrif buyurganlarida, o'qituvchi va talabalar bilan uchrashuv bo'lib o'tdi. O’shanda ayrim talabalar elchi janoblariga o'zbek tilida murojaat qilganlarida juda faxrlandim.Bu markazning ilmiy-pedagogik faoliyatida o'zbekistonlik mutaxassislar Malik Xo'jaev, Rahmon Inomxo'jaev, universitet bibliografi Akram Habibullaevlarning xizmatlari katta. 2011-yil noyabr oyidan beri "O'zbekcha-inglizcha lug'at" tuzish bo'yicha faoliyat olib borayotgan Umida Hikmatullayeva tashabbusi bilan universitetda O'zbek olimlari va talabalari assotsiatsiyasi (UzSSA  - Uzbek Scholar and Student Association) tuzildi.

- Endigi ijodiy va ilmiy rejalaringiz qanday?

- Men endigina magistraturani bitirib, Amerikadan Toshkentga qaytib keldim. Eng birinchi galdagi rejam – mutaxassisligim bo'yicha ishlash, ya'ni ingliz tilidan dars berish. Kelgusida esa o'zbek adabiyotidagi ba'zi tarixiy hikoyalarni ingliz tiliga tarjima qilish niyatim bor.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Kongressga saylovlar - US Midterm Electionsi
X
30.10.2014 07:50
4-noyabr kuni Amerikada Kongress va mahalliy hokimiyatlarga saylovlar bo'lib o'tadi.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Lava oqimi devor-to'siqni buzib o'tmoqda, Gavayi, 28-oktabr, 2014-yil.

  • Yuqoridan olingan bu suratda lavaning Paxoa shaharchasiga yaqinlashib kelayotgani aks etgan, Gavayi, 28-oktabr, 2014-yil.

  • Palma daraxti lavaning navbatdagi qurboniga aylanish arafasida, Gavayi, 28-oktabr, 2014-yil.

  • Gavayi vulqonni kuzatish geologiya markazi xodimi lava oqimini kuzatmoqda, Gavayi, 28-oktabr, 2014-yil.

  • Lava "daryo"si Paxoa shaharchasi tomon harakatlanmoqda, Gavayi, 26-oktabr, 2014-yil.

  • Lava oqimi Paxoa qabristoni simto'sig'idan o'tmoqda, Gavayi, 25-oktabr, 2014-yil.

  • Lava Paxoa shaharchasiga eltuvchi Apaa ko'chasidan oqib kelmoqda, Gavayi, 24-oktabr, 2014-yil.

Fotogalereya

Fotogalereya Gavayi vulqoni aholi turar joylariga yetib keldi

Gavayida otilib chiqqan vulqon lavalari bir necha hafta o'tib Paxoa shaharchasiga yetib keldi. Sekin harakatlanayotgan lava "daryosi" yo'lda uchragan har qanday narsani kuydirib kulga aylantirmoqda. Shaharcha aholisi xavfsiz joyga evakuatsiya qilingan.
Fotogalereya

Fotogalereya Ebolaga qarshi global kurash

Dunyo bo'ylab Ebolaga qarshi kurash choralari kuchaytirilmoqda. Eboladan ogohlik oyligi doirasida turli mamlakatlarda xavfli kasallikka qarshi tayyorgarlik mashg'ulotlari o'tkazilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Afg'onistondagi missiya nihoyasiga yetayapti

Afg'onistonning Hilmand viloyatidagi yirik harbiy baza mahalliy armiya nazoratiga o'tdi. AQSh va Britaniya qo'shinlari missiyani yakunlab, o'lkani tark etishga hozirlik ko'rmoqda. 2015-yilda Afg'onistonda 12 ming xorijiy askar qoladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Suriya va Iroq

G'arb qo'llab-quvvatlovini olgan kurd jangchilari Turkiya orqali Suriyaga 1300 safdoshini jo'natishga hozirlik ko'rayapti. Iroqda va Suriyada janglar davom etmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Turkiya kurdlari qo'shni davlatdagi urushda o'lgan elatdoshlariga motam tutmoqda

Suriyaning Kobani shahri bir necha kundan beri jang maydoni. "Islomiy davlat" bilan qonli urush ketmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kanada parlamentida otishma, Ottavadan suratlar

Kanada poytaxtida urush qahramonlariga qo'yilgan yodgorlik oldida turgan askar otib ketilgan. Bu inshoot yaqinidagi parlament binosi ham xavf ostida degan ogohlantirishdan keyin evakuatsiya ishlari boshlangan. Harbiy soqchini nishonga olgan shaxs parlament tomon qochdi, deydi guvohlar. Imoratdan o'q ovozlari eshitilgan. Askarni otgan odam politsiya o'qidan o'lgan. Yaralangan askar ham kasalxonada jon bergan.
Fotogalereya

Fotogalereya Joko Vidodo, Indoneziya prezidenti qasamyod keltirdi

Indoneziyaning yangi rahbari, armiya yoki siyosiy elitaga aloqasi bo'lmagan, oddiy xalqdan chiqqan Joko Vidodo qasamyod keltirdi. 53 yoshli arbobni fuqaro Jokovi deb biladi, o'tmishda uy jihozlari sotib kun ko'rgan. Jakarta meri lavozimida islohotchi sifatida tanilgan.
Fotogalereya

Fotogalereya Kobanida janglar davom etmoqda - 20-oktabr, 2014-yil

Suriyaning Turkiya chegarasi yaqinidagi Kobani shahrida kurdlar va "Islomiy davlat" jangarilari o'rtasida kurash davom etmoqda. Turkiya Tashqi ishlar vaziri Mevlut Chavusho'g'lining aytishicha, Iroq kurdlarining "Islomiy davlat"ga qarshi kurashda Suriya kurdlariga ko'mak berish uchun Turkiya orqali chegarani kesib o'tishiga ruxsat berilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Gonkongda minglab namoyishchilar politsiya bilan yuzma-yuz, tarqalmoqchi emas

Bu yoshlar Gonkongda demokratik saylovlar talab qilmoqda. Pekin siyosatini qoralab, rahbarni mahalliy xalqning o'zi tanlashi shart, deydi ular. Talabalar chodirlar qurib olgan, shu yerda tunashayapti. Maqsad tinchlik, deydi ular, "hukumat bizning dardimizni eshitsin". Pekin nazarida ularning talabi asossiz.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI