Shanba, 01-noyabr, 2014 Toshkent vaqti: 05:45

Xalqaro

Turkiya o’z tillasini Eron gaziga ayirboshlar ekan, G’arb norozi

Multimedia

Audio
Amerika Ovozi
Turkiya Erondan tabiiy gaz xarid qilib, tilla bilan to’layotganini tan oldi. Ma’lumki, Qo’shma Shtatlar va uning ittifoqchilari islomiy respublikani bir necha karra sanksiyalar bilan jazolagan.


Turkiya Eron bilan muqobil yo’llar orqali savdo qilayotganidan xabar topgan AQSh qonunchilari chora ko’rishini aytmoqda.

Turkiya Bosh vaziri o’rinbosari Ali Bobojon uning davlati gaz importini oltin bilan qoplayotganini tan oldi. Vashington bunga qarshi yangi choralar ko’rmoqchi.

Turkiya Iqtisodiyot vaziri Zafar Jaglayan esa “biz boshqaralarning yo’l-yo’rig’i bilan ish tutmaymiz”, deya javob bermoqda.

“AQSh Eronga sanskiya qo’ygan bo’lsa o’ziga. Biz ko’p tomonlama xalqaro bitimlarga qo’l qo’yganmiz, ularga amal qilamiz. Yevropa Ittifoqining qarorlari ham bizga tegishli emas, blokka a’zo emasmiz”, - deydi vazir. 

Turkiya tabiiy gazining 18 foizini hamda neftining 51 foizini Erondan xarid qiladi. Lekin AQSh va Yevropa joriy etgan sanksiyalar Tehronga dollar yoki yevroda to’lashni man etgani bois, Anqara o’z milliy valyutasi – lira bilan hisob-kitob qilmoqda. Liraga esa Tehron Turkiyaning o’zidan tilla xarid qiladi. 

Eronlik tahlilchi Jamshid Asadiy so’zlariga ko’ra, bunday tijorat har ikki mamlakatga juda ma’qul.   

“Hozir Eron o’z mahsuloti uchun to’lov olishi juda qiyinlashgan, bank va moliya tizimiga cheklovlar qo’yilgan. Shuning uchun Turkiyaga neft, gaz va ba’zida elektr energiyasini sotib, evaziga tilla oladi. Savdodan Turkiya xursand, Eron ham daromad qiladi”, - deydi Asadiy.

Yil boshidan beri Turkiyaning Eronga oltin eksporti keskin oshdi. Rasmiy ma’lumotlarga qaraganda, Turkiya avgust oyida qiymati ikki milliard dollarga teng tillani Dubayga, eronlik xaridorlarga yuborgan. Buning hech ajablanarli joyi yo’q, deydi iqtisodchi Inan Demir.

“Erondan muayyan miqdorda neft olsangiz, albatta nima bilandir to’lash kerak. Hozir eng ma’qul yo’li oltin. Buning ustiga, Turkiya bunday operatsiyalarni o’tkazayotgan yagona davlat emas. Adashmasam, Hindiston ham shunday qilayapti”, - deydi Demir.

Tahlilchilarga ko’ra, Eronga nisbatan xalqaro bosim oshayotgan bo’lsada, Anqara bu davlat bilan energetik savdoga yo’q deya olmaydi. Chunki ta’minot uchun Rossiyaga tobe bo’lib qolishni istamaydi. 

So’nggi ikki yilda Eron va Turkiya munosabatlari birmuncha sovuqlashgani ham rost. Arab bahori yuzasidan kelishmovchiliklar yuzaga chiqdi. Deylik, Eron Suriya prezidenti Bashar al-Assadni quvvatlab kelmoqda, Turkiya esa unga qarshi kurashayotgan isyonchilarni.

Turkiyalik sobiq deputat Suat Kiniklio’g’li fikricha, yaqin orada o’rtada savdo-sotiq ham kamaysa ajabmas.

“Suriya mojarosi yuzasidan kelishmovchiliklar davom etayapti. Bu tijoratga ham, siyosiy dialogga ham ta’sir qiladi”.

Sharhlovchilarga ko’ra, Turkiya energetik ehtiyojlarini qondirish uchun yangi ta’minotchilarni izlayapti. Eronga bosimni oshirayotgan AQSh va Yevropaga bu ma’qul. Lekin yangi ta’minotchi topish vaqt talab qiladi. Hozircha Eronga tilla eksporti davom etadigan ko’rinadi.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
O'zbekistondagi siyosiy mahbuslar taqdiri AQSh Kongressida muhokamada - Political prisoners in Uzbekistan/US Helsinki Commissioni
X
31.10.2014 23:09
O'zbekistonda inson huquqlari, qamoqxonalar, siyosiy mahbuslar va qiynoqlar... AQSh Kongressi qoshidagi Xelsinki Komissiyasi shu masalalarga e'tibor qaratmoqda. “Human Rights Watch” huquq bo'yicha xalqaro tashkilot bu borada chiqargan katta hisobot tahlil qilinmoqda.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Quddus: arab va yahudiylar orasida to'qnashuvlar

Quddusdagi al-Aqsa masjidi bugun qisman ochiq. Isroil politsiyasi chorshanba kuni inshootni butunlay yopib qo'ygach, Falastin ma'muriyati buni urush e'lon qilishga qiyoslagan edi. Hududda hafta boshida ro'y bergan otishmada avval isroillik ruhoniy jarohatlangan; ketidan politsiya falastinlik bir shaxsni otib o'ldirgan edi. To'polon ko'tarilmasligi uchun musulmon va yahudiylar uchun muqaddas sanalgan masjid va uning atrofini vaqtincha to'sib qo'ydik, deydi Isroil huquq-tartibot xodimlari. 50 yoshgacha bo'lgan erkaklar hududga hamon yo'latilmayapti. G'azoda hukmron HAMAS va Isroil o'rtasida shu yil ro'y bergan ikki oylik urush ortidan yahudiy va falastinliklar munosabati hanuz tarang. Ixtilof 21 mingdan ziyod odam, asosan, g'azolik tinch aholini hayotdan olib ketgan edi.
Fotogalereya

Fotogalereya Burkina Fasoda xalq isyon ko'tardi, prezident ishdan ketdi

G'arbiy Afrikadagi davlat, Burkina Fasoda prezident Bleyz Kompraore 27 yillik boshqaruvdan keyin ishdan ketdi. Mamlakatda o'n minglab odamlar namoyishga chiqib, rahbarning iste'fosini talab qilayotgan edi. Chiqishlar qonli tus olgach, kecha armiya parlamentni tarqatib yuborib, muvaffaq hukumat tuzilishini ma'lum qilgan. 1987-yildan beri Burkina Fasoni boshqarayotgan Kompraore sal oldin parlamentda yangi qonunni olg'a surib, hokimiyatda uzoqroq qolishni ko'zlayotgan edi. Omma bundan norozi bo'lib isyon ko'targan. Sobiq rahbar hozir qayerda ekani, o'rniga kim tayinlanishi hali ma'lum emas. Ayrim manbalarda general Luame Loug vaqtli hukumatga bosh bo'lishi mumkin deyilmoqda. Kecha, payshanba kuni poytaxt Uagaduguda odamlar parlamentga o't qo'yib, boshqa davlat idoralariga bostirib kirgan. Politsiyaning aytishicha, o'lganlar va yaradorlar bor. Xalqni tinchlantirish uchun rasmiylar parlamentda olg'a surilgan konstitutsion o'zgarishlarni va bir necha soat oldin e'lon qilingan favqulodda holatni bekor qildi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh kotibi Pan Gi Mun G'arbiy Afrikadagi bu davlatda vaziyatni xavotir bilan kuzatayapmiz, deydi. Bosh kotib tomonlarni tinchlanishga va zo'ravonlikdan tiyilishga chaqirmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Peshmerga kuchlari Kobaniga yetib keldi

Iroq Kurdistonidan peshmerga jangchilarining bir qismi Suriyaning Kobani shahriga yetib borgan. Ular "Islomiy davlat" jangari guruhiga qarshi kurashda mahalliy kurdlar va xalqaro koalitsiyaga yordam beradi.
Fotogalereya

Fotogalereya Gavayi vulqoni aholi turar joylariga yetib keldi

Gavayida otilib chiqqan vulqon lavalari bir necha hafta o'tib Paxoa shaharchasiga yetib keldi. Sekin harakatlanayotgan lava "daryosi" yo'lda uchragan har qanday narsani kuydirib kulga aylantirmoqda. Shaharcha aholisi xavfsiz joyga evakuatsiya qilingan.
Fotogalereya

Fotogalereya Ebolaga qarshi global kurash

Dunyo bo'ylab Ebolaga qarshi kurash choralari kuchaytirilmoqda. Eboladan ogohlik oyligi doirasida turli mamlakatlarda xavfli kasallikka qarshi tayyorgarlik mashg'ulotlari o'tkazilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Afg'onistondagi missiya nihoyasiga yetayapti

Afg'onistonning Hilmand viloyatidagi yirik harbiy baza mahalliy armiya nazoratiga o'tdi. AQSh va Britaniya qo'shinlari missiyani yakunlab, o'lkani tark etishga hozirlik ko'rmoqda. 2015-yilda Afg'onistonda 12 ming xorijiy askar qoladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Suriya va Iroq

G'arb qo'llab-quvvatlovini olgan kurd jangchilari Turkiya orqali Suriyaga 1300 safdoshini jo'natishga hozirlik ko'rayapti. Iroqda va Suriyada janglar davom etmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Turkiya kurdlari qo'shni davlatdagi urushda o'lgan elatdoshlariga motam tutmoqda

Suriyaning Kobani shahri bir necha kundan beri jang maydoni. "Islomiy davlat" bilan qonli urush ketmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kanada parlamentida otishma, Ottavadan suratlar

Kanada poytaxtida urush qahramonlariga qo'yilgan yodgorlik oldida turgan askar otib ketilgan. Bu inshoot yaqinidagi parlament binosi ham xavf ostida degan ogohlantirishdan keyin evakuatsiya ishlari boshlangan. Harbiy soqchini nishonga olgan shaxs parlament tomon qochdi, deydi guvohlar. Imoratdan o'q ovozlari eshitilgan. Askarni otgan odam politsiya o'qidan o'lgan. Yaralangan askar ham kasalxonada jon bergan.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI