Juma, 18-aprel, 2014 Toshkent vaqti: 08:11

Markaziy Osiyo

Qirg'iziston diniy mahbuslar uchun yangi qamoqxona qurmoqchi

Bishkekdagi qamoqxonada mahbuslar namoz o'qimoqda, 26-yanvar, 2012-yil.
Bishkekdagi qamoqxonada mahbuslar namoz o'qimoqda, 26-yanvar, 2012-yil.

Multimedia

Audio
Matn hajmi - +
Qirg’iziston rasmiylari qamoqxonalarda diniy radikalizm g’oyalarining kuchayishidan xavotirda. Boshqa mahbuslarni ham o’z yo’llariga boshlamasligi uchun ekstremizmga aloqadorlik aybi bilan qamalgan mahbuslarga alohida qamoqxona quriladi. Bu haqda Bishkek xalqaro hamjamiyat bilan hamkorlik qilish niyatini bildirgan. Xususan, Yevropada xavfsizlik va hamkorlik tashkilotiga yordam so’rab murojaat qilgan.

Qirg'iziston qamoqxonalari va ekstremizm/Ulug'bek Sokin
Qirg'iziston qamoqxonalari va ekstremizm/Ulug'bek Sokini
|| 0:00:00
...
 
🔇
X

Mahalliy inson huquqlari himoyachilari nazarida esa diniy mahbuslarni ajratgandan ko’ra, ekstremizmga yetaklovchi omillarga qarshi kurashish lozim.

O’shdagi "Sulaymon Nuri" deb nomlangan nodavlat tashkiloti rahbari huquqshunos Sodiqjon Mahmudov bilan shu mavzuda suhbatda bo’ldik.

- Qamoqxonalarda diniy ekstremizning kuchayishi xavfi haqiqatdan ham yuqorimi?

- 2006-yildan e’tiboran diniy ekstremizmda ayblanib qamoqqa tushgan insonlar bilan ishlab kelamiz. Albatta, agar odam dindor bo’lsa, hibsga olingandan keyin ham nomozida davom etaveradi. Chunki o’sha joylarda ham buning uchun shart-sharoit bor. Keyin ular, iloji boricha, boshqa, masalan, tashqarida namoz o’qimagan insonlarni ham shunga jalb qilishga harakat qiladi. Eshitishimcha, ilgari dindan uzoq bo’lgan odamlar qamoqqa tushgach, dinga yaqinlasha borishyapti. Shu bois balki ayrimlar har xil gaplarga berilishi mumkin. Amma bu faqat bir so’z, boshqa bir narsa emas. Lekin koloniyalarda namoz o’qish uchun alohida xonalar ajratilgan. Faqat izolyatorlarda tashqariga chiqmasdan, o’sha kameraning ichida namoz o’qisa bo’ladi.
Hozir, masalan, diniy ekstremizmda ayblangan insonlarning xayolida, menimcha, bunday yoki shunday qilay, degan o’ylar yo’q bo’lsa kerak. Ular faqat o’z namozini o’qiydi, balki boshqalarga Islom dini yo’lida ta’lim-tarbiya ishlari olib borishi mumkin. Lekin ekstremistik faoliyat ko’rsatishiga uncha ishonmayman.

- Ayrim rasmiylarning aytishicha, Qirg’iziston qamoqxonalarida diniy ekstremizm muammosi bor va uni yechish uchun turli xalqaro tashkilotlarga yordam so’rab murojaat qilishmoqda. Bu masala Qirg’iziston uchun naqadar dolzarb? Xalqaro hamjamiyat uchunchi?

- Ozodlikdan mahrum qilish tizimi haqida so’z ketsa, mamlakat janubida birgina tergov izolyatori bor. Bu O’shdagi tergov izolyatori. Anchadan buyon rasmiylar, jumladan, nodavlat tashkilotlari ham, qo’shni Jalol-Obod viloyatida ham tergov izolyatori qurish masalasini ko’tarib keladi. Qurilish uchun joy ham ajratilgan, ammo mablag’ yetishmaydi. Boshqa masalalardan ushbu tergov izolyatori qurilishi zarurroq deb hisoblayman.

- Mahbuslarning turli noan’anaviy diniy oqimlarga kirib ketmasligi uchun diniy ekstremizmda ayblangan odamlarga alohida qamoqxona qurish lozim, deyilmoqda. Bu muammoni yechishi mumkinmi?

- Galdagi masala – umrbod qamoq jazosiga hukm qilinganlar uchun alohida qamoqxona qurish. Bu masala anchadan beri muhokama qilinmoqda. Qisqasi, shu kabi birinchi navbatdagi vazifalar yechilgandan keyingina va unda ham davlat lozim topsa, zikr qilingan toifa uchun alohida joy ajratish masalasi haqida so’z yuritsa bo’ladi. Shaxsan, men bunday zaruriyatni sezmayapman. Takror aytaman, men diniy ekstremizmda ayblanayotganlar qamoqxonalarda keng tashviqot ishlari olib borayotganiga uncha ishonmayman.

- Qamoqxona rasmiylarining aytishicha, mahbuslarning turli noqonuniy diniy oqimlarga kirib ketishiga ularning bo’sh vaqtlari ko’pligi sabab bo’layotganmish. Bu haqda nima deysiz?

- Mana Sovet paytida mehnat koloniyalarida kichkina ishlab chiqarish sexlari bo’lardi. O’sha joylarda mahbuslar ishlardi, hattoki maosh ham olishardi. Hozirgi kunda Qirg’izistonning barcha qamoqxonalarida mahbuslar ertalabdan kechgacha bekor, qiladigan bir yumushning o’zi yo’q. Juda borsa, mahbuslarning besh foizi nima bilandir band bo’lishi mumkin. Shuning uchun, dindorlarga alohida qamoqxona qurgandan ko’ra, jazo o’tash joylarida kichkina ishlab chiqarish sexlarini ochish kerak, ish joylari tuzish darkor. Mana shu narsalarga rahbariyat e’tibor qaratsa, menimcha, maqsadga muvofiq bo’ladi.

- Qamoqxonalarda mahbuslarning radikal oqimlarga berilib ketmasligi uchun nima qilish kerak, deb o’ylaysiz?

- Birinchi navbatda, mahbuslarni bekor qoldirish kerak emas. Ularni ish, biror foydali mashg’ulot bilan band qilish darkor. Ikkinchidan, qamoqxona xodimlarining vazifasi – shu yerdagilarni nazorat ostida saqlash. Kim nima bilan mashg’ul? Mahbuslarda qanday ehtiyojlar bor? Ular shu narsalarni bilib turishi kerak. Albatta, odamlar bilan suhbatlar, tarbiyaviy ishlar olib borish ham muhim. Tajriba shuni ko’rsatadiki, o’sha yerlarda o’tirib chiqqanlarning ko’pchiligi qadamini o’ylab bosadi. Iloji boricha, tinch yashashga harakat qiladi.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
AQShda jamoat transporti qanday? US transit, Boston/New Yorki
X
17.04.2014
Bugungi kunda amerikaliklarning aksariyati shaharda yashasam deydi. Shaharda esa mashinada yurish azob, uni qo'yishga joy topish doimiy boshog'riq. Jamoat transportiga talab oshib bormoqda. Amerikada birinchi metro Bostonda ochilgan. Nyu-Yorkda har kuni millionlab odam jamoat transportiga tayanadi.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Boston fojiasini eslab

O'tgan yilning 15-aprelida 25 mingga yaqin kishini bir joyga to'plagan marafon paytida yuz bergan portlash uch kishini hayotdan olib ketgan va 260 dan ortiq odam jarohatlangan edi.
Fotogalereya

Fotogalereya Nigeriyada qonli kun

Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainadan suratlar

Fotogalereya

Fotogalereya Vashingtonda olcha gulladi

Har yili aprel oyida Vashington shahri olcha gullari bilan burkanadi. Bir asr muqaddam Yaponiya tomonidan hadya qilingan ko’chatlar bugun Vashingtonning ramziy ko’rkiga aylangan. Olchaning gullash mavsumi har yili 10 kuncha davom etadi. Yilning bu davrida Vashington sayyohlar bilan to’ladi. Chunki ayni shu kunlarda poytaxt Olcha guli festivalini tashkil qiladi. Vashington bo’ylab yapon madaniyati kunlari o’tkaziladi. Musiqa va raqs, me’morchilik san’ati, urf-odatlar, kinolar namoyish etiladi. Yapon tili va adabiyoti ham targ’ib qilinadi. Yaponiyadan mehmonlar kelib, sahnada amerikaliklarni xushnud qiladi. Ikki xalq san’atini ifodalovchi asarlar namoyish etiladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Janubiy Afrika Respublikasi notinch

BMT Xavfsizlik Kengashi tobora notinch Janubiy Afrika Respublikasiga keng ko’lamli tinchlikparvar qo’shin safarbar etadi. Salkam 12 ming kishilik missiya tinch aholini himoya qilib, insonparvarlik yordami qatnovini ta’minlaydi. Mamlakatda mazhablararo adovat va zo’ravonlik minglab odamlarni hayotdan olib ketdi. Afrikalik olti ming va fransiyalik ikki ming qo’shin tinchlikni saqlay oladi, deydi BMT rasmiylari. Xalqaro qo’shinlar 15-sentabrda ishga kirishadi. AQShning BMTdagi elchisi Samanta Pauer shu hafta Markaziy Afrika Respublikasida bo’ldi. Qo’shma Shtatlar Afrika ittifoqi qo’shinlarini qo’llab quvvatlaydi; jahon hamjamiyati bu davlatga dadilroq yordam berishi lozim, deydi elchi. BMT, xususan, Markaziy Afrika Respublikasida 19 ming musulmon hayoti jiddiy tahdid ostida va ular mamlakatning xavfsiz hududlariga yoki xorijiy davlatga ko’chirilishi kerak, deya ogohlantiradi. Nasroniy jangarilar musulmon aholiga qarshi qonli hujumlarni boshlagandan beri o’n minglab musulmon poytaxtni va g'arbiy viloyatlarni tark etgan. Ayrim mahalliy rasmiylarning aytishicha, aholini ko’chirish choralari ixtilofni yanada kuchaytirib, mamlakatni parchalab yuborishi mumkin.
Fotogalereya

Fotogalereya Pensilvaniyadagi maktabda fojea

Pensilvaniya shtati, Murisvil shahridagi Franklin o'rta maktabida o'quvchi 19 bola va yana bir kishini pichoqlagan. To'rt odamning ahvoli og'ir, deydi politsiya.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI