Yakshanba, 20-aprel, 2014 Toshkent vaqti: 05:40

Markaziy Osiyo

Vodiydagi chegara muammolarini qanday hal qilsa bo’ladi?

Matn hajmi - +
Qirg’iziston va O’zbekiston o’rtasidagi chegara muammolarini keskinlashtirgan So’x mojarosidan bir oy o’tib, ayrim o’tish punktlari  qayta ochilmoqda.

Temir yo’l qatnoviga ruxsat berilgan.

Vodiyda chegara muammolari/Ulug'bek Sokin
Vodiyda chegara muammolari/Ulug'bek Sokini
|| 0:00:00
...
 
🔇
X

Aholi zich yashovchi Farg’ona vodiysida Qirg’iziston, O’zbekiston va Tojikiston ziddiyatiga butunlay barham berish mumkinmi?

Ba'zi nazorat punktlari yana ochilganini aholi mamnuniyat bilan kutib oldi. Chegaradagi cheklov uch haftadan beri amalda edi. Qirg'izistonda xizmat ko'rsatgan madaniyat arbobi Odiljon Obidov:

"Chegaraning demarkatsiyasi, delimitizatsiyani iloji boricha tezroq yakunlash kerak. Chegaralar masalasi hukumatlar miqyosida hal qilinadigan muammo. Lekin bugun mahalliy hukumat organlariga yuklab qo'yilmoqda bu ish. Masala juda chalkashib ketishiga sabab bo'lmoqda bu. Shuningdek, ko'proq o'tish punktlarini tashkil etish kerak va odamlarni chegarada uzoq ushlab turmaslik lozim. Masalan, Yevropadagi ayrim joylarda hatto avtomobildan tushmasdan turib, pasportini ko'rsatadi va o'tib ketadi. Sal ochish kerak chegarani".

Vodiyda qo'shni hududlar bir-biriga ulanib ketgan, anklavlar bor. Suv, yer, yaylovni talashish hollari yo'q emas. Chegarada yashayotgan aholi kundalik hayotda mana shular bilan yuzlashib yashashga majbur.

"Markaziy Osiyoda yer va suv eng nozik masalalar. Qo'shnilar bu resurslardan ko'p yillardan beri hamjihatlik bilan foydalanib keladi. Ana o'sha an'anaga amal qilish lozim. Bir-birimizga hurmat nuqtai nazaridan, manfaat jihatidan ham", - deydi Obidov.

Xalqaro tolerantlik uchun jamoatchilik tashkiloti rasmiysi Robert Abazbekov:

"Demarkatsiya, delimitatsiya bilan problema hal bo'lib qoladi deyish qiyin. Demarkatsiyani Qirg'iziston bir o'zi qilolmaydi, bu ikki tomon ishtirokida bajariladigan ish. Muzokara qilish kerak. O'zbekiston, Tojikiston bilan diplomatik muloqotni davom ettirish lozim. Xohlaymizmi, xohlamaymizmi, resurslar, yer va odamlar muomalasi jihatidan bir doim bir-birimizga bog'liq bo'lib qolaveramiz".

Qirg'iziston-O'zbekiston chegarasi uzunligi 1378 kilometr atrofida. Faqat 1007 kilometr rasman xatlovdan o'tgan. 20 dan ziyod bahsli, talash maydonlar bor.
Ko'proq o'tish punktlarini tashkil etish kerak va odamlarni chegarada uzoq ushlab turmaslik lozim. Yevropada hatto avtomobildan tushmasdan pasportini ko'rsatadi va o'tib ketadi.


Yaqinda O'shda Qirg'izistonning janubiy hududlari sarhadlarini aniqlash bo'yicha resurs markazi ochildi.

"Iqtisodiy, siyosiy, ijtimoiy, madaniy bordi-keldini ko'paytiraylik. Oldin Qirg'iziston va O'zbekiston madaniyat arboblari tez-tez bir-birinikiga safar qilib, konsertlar, mushoira, muloqotlar o'tkazilar edi. Shuning ham foydasi bor edi-ku. Bu masalani faqat matbuot muhokamasiga qo'yib qo'yish ham uning jiddiylashishiga yetaklaydi. Chunki har kim to'g'ri fikrni aytavermaydi. Bundan tashqari, gijgijlashga o'xshagan turli tendensiyalar ham yo'q emas. Bir-biriga qarshi qayrash".

Botken viloyatidagi maktablardan birida direktor, asli tojik Ra'no Tursunaliyeva:

"Qirg'iziston o'quvchilari ko'p yillardan buyon qo'shni Tojikistonning Sug'd viloyatiga, yozgi lagerlarga borib keladi. Tojikistonlik bolalar ham bizga kelib turadi. Mana shunday imkoniyatlar ko'proq bo'lsin. Agar xalqlar ko'proq muloqot qilsa, o'sha eski bordi-keldi ham tiklanadi".

O'zaro hurmat, xayrixohlik va siyosiy iroda bilan ziddiyatni ham yengish osonroq bo'ladi, deydi suhbatdoshlar.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
AQShda farzand boqib olgan o'zbekistonlik ona bilan suhbat- Boston, Massachussetts shtatii
X
19.04.2014
Boston va uning atrofida o'zbeklar boshqa katta shaharlarga qaraganda unchalik ko'p emas. Dunyoning bu qismlariga asosan talabalar kelib ketadi. Lekin bugun o'zbekistonlik oilalar yetib bormagan joy yo'q.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainadan suratlar

Sharqdagi to'qnashuvlarda o'lganlar, jarohat olganlar bor.
Fotogalereya

Fotogalereya Boston fojiasini eslab

O'tgan yilning 15-aprelida 25 mingga yaqin kishini bir joyga to'plagan marafon paytida yuz bergan portlash uch kishini hayotdan olib ketgan va 260 dan ortiq odam jarohatlangan edi.
Fotogalereya

Fotogalereya Nigeriyada qonli kun

Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainadan suratlar

Fotogalereya

Fotogalereya Vashingtonda olcha gulladi

Har yili aprel oyida Vashington shahri olcha gullari bilan burkanadi. Bir asr muqaddam Yaponiya tomonidan hadya qilingan ko’chatlar bugun Vashingtonning ramziy ko’rkiga aylangan. Olchaning gullash mavsumi har yili 10 kuncha davom etadi. Yilning bu davrida Vashington sayyohlar bilan to’ladi. Chunki ayni shu kunlarda poytaxt Olcha guli festivalini tashkil qiladi. Vashington bo’ylab yapon madaniyati kunlari o’tkaziladi. Musiqa va raqs, me’morchilik san’ati, urf-odatlar, kinolar namoyish etiladi. Yapon tili va adabiyoti ham targ’ib qilinadi. Yaponiyadan mehmonlar kelib, sahnada amerikaliklarni xushnud qiladi. Ikki xalq san’atini ifodalovchi asarlar namoyish etiladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Janubiy Afrika Respublikasi notinch

BMT Xavfsizlik Kengashi tobora notinch Janubiy Afrika Respublikasiga keng ko’lamli tinchlikparvar qo’shin safarbar etadi. Salkam 12 ming kishilik missiya tinch aholini himoya qilib, insonparvarlik yordami qatnovini ta’minlaydi. Mamlakatda mazhablararo adovat va zo’ravonlik minglab odamlarni hayotdan olib ketdi. Afrikalik olti ming va fransiyalik ikki ming qo’shin tinchlikni saqlay oladi, deydi BMT rasmiylari. Xalqaro qo’shinlar 15-sentabrda ishga kirishadi. AQShning BMTdagi elchisi Samanta Pauer shu hafta Markaziy Afrika Respublikasida bo’ldi. Qo’shma Shtatlar Afrika ittifoqi qo’shinlarini qo’llab quvvatlaydi; jahon hamjamiyati bu davlatga dadilroq yordam berishi lozim, deydi elchi. BMT, xususan, Markaziy Afrika Respublikasida 19 ming musulmon hayoti jiddiy tahdid ostida va ular mamlakatning xavfsiz hududlariga yoki xorijiy davlatga ko’chirilishi kerak, deya ogohlantiradi. Nasroniy jangarilar musulmon aholiga qarshi qonli hujumlarni boshlagandan beri o’n minglab musulmon poytaxtni va g'arbiy viloyatlarni tark etgan. Ayrim mahalliy rasmiylarning aytishicha, aholini ko’chirish choralari ixtilofni yanada kuchaytirib, mamlakatni parchalab yuborishi mumkin.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI