Shanba, 01-noyabr, 2014 Toshkent vaqti: 13:11

Markaziy Osiyo

Vodiydagi chegara muammolarini qanday hal qilsa bo’ladi?

Qirg’iziston va O’zbekiston o’rtasidagi chegara muammolarini keskinlashtirgan So’x mojarosidan bir oy o’tib, ayrim o’tish punktlari  qayta ochilmoqda.

Temir yo’l qatnoviga ruxsat berilgan.

Vodiyda chegara muammolari/Ulug'bek Sokin
Vodiyda chegara muammolari/Ulug'bek Sokini
|| 0:00:00
...
 
🔇
X

Aholi zich yashovchi Farg’ona vodiysida Qirg’iziston, O’zbekiston va Tojikiston ziddiyatiga butunlay barham berish mumkinmi?

Ba'zi nazorat punktlari yana ochilganini aholi mamnuniyat bilan kutib oldi. Chegaradagi cheklov uch haftadan beri amalda edi. Qirg'izistonda xizmat ko'rsatgan madaniyat arbobi Odiljon Obidov:

"Chegaraning demarkatsiyasi, delimitizatsiyani iloji boricha tezroq yakunlash kerak. Chegaralar masalasi hukumatlar miqyosida hal qilinadigan muammo. Lekin bugun mahalliy hukumat organlariga yuklab qo'yilmoqda bu ish. Masala juda chalkashib ketishiga sabab bo'lmoqda bu. Shuningdek, ko'proq o'tish punktlarini tashkil etish kerak va odamlarni chegarada uzoq ushlab turmaslik lozim. Masalan, Yevropadagi ayrim joylarda hatto avtomobildan tushmasdan turib, pasportini ko'rsatadi va o'tib ketadi. Sal ochish kerak chegarani".

Vodiyda qo'shni hududlar bir-biriga ulanib ketgan, anklavlar bor. Suv, yer, yaylovni talashish hollari yo'q emas. Chegarada yashayotgan aholi kundalik hayotda mana shular bilan yuzlashib yashashga majbur.

"Markaziy Osiyoda yer va suv eng nozik masalalar. Qo'shnilar bu resurslardan ko'p yillardan beri hamjihatlik bilan foydalanib keladi. Ana o'sha an'anaga amal qilish lozim. Bir-birimizga hurmat nuqtai nazaridan, manfaat jihatidan ham", - deydi Obidov.

Xalqaro tolerantlik uchun jamoatchilik tashkiloti rasmiysi Robert Abazbekov:

"Demarkatsiya, delimitatsiya bilan problema hal bo'lib qoladi deyish qiyin. Demarkatsiyani Qirg'iziston bir o'zi qilolmaydi, bu ikki tomon ishtirokida bajariladigan ish. Muzokara qilish kerak. O'zbekiston, Tojikiston bilan diplomatik muloqotni davom ettirish lozim. Xohlaymizmi, xohlamaymizmi, resurslar, yer va odamlar muomalasi jihatidan bir doim bir-birimizga bog'liq bo'lib qolaveramiz".

Qirg'iziston-O'zbekiston chegarasi uzunligi 1378 kilometr atrofida. Faqat 1007 kilometr rasman xatlovdan o'tgan. 20 dan ziyod bahsli, talash maydonlar bor.
Ko'proq o'tish punktlarini tashkil etish kerak va odamlarni chegarada uzoq ushlab turmaslik lozim. Yevropada hatto avtomobildan tushmasdan pasportini ko'rsatadi va o'tib ketadi.


Yaqinda O'shda Qirg'izistonning janubiy hududlari sarhadlarini aniqlash bo'yicha resurs markazi ochildi.

"Iqtisodiy, siyosiy, ijtimoiy, madaniy bordi-keldini ko'paytiraylik. Oldin Qirg'iziston va O'zbekiston madaniyat arboblari tez-tez bir-birinikiga safar qilib, konsertlar, mushoira, muloqotlar o'tkazilar edi. Shuning ham foydasi bor edi-ku. Bu masalani faqat matbuot muhokamasiga qo'yib qo'yish ham uning jiddiylashishiga yetaklaydi. Chunki har kim to'g'ri fikrni aytavermaydi. Bundan tashqari, gijgijlashga o'xshagan turli tendensiyalar ham yo'q emas. Bir-biriga qarshi qayrash".

Botken viloyatidagi maktablardan birida direktor, asli tojik Ra'no Tursunaliyeva:

"Qirg'iziston o'quvchilari ko'p yillardan buyon qo'shni Tojikistonning Sug'd viloyatiga, yozgi lagerlarga borib keladi. Tojikistonlik bolalar ham bizga kelib turadi. Mana shunday imkoniyatlar ko'proq bo'lsin. Agar xalqlar ko'proq muloqot qilsa, o'sha eski bordi-keldi ham tiklanadi".

O'zaro hurmat, xayrixohlik va siyosiy iroda bilan ziddiyatni ham yengish osonroq bo'ladi, deydi suhbatdoshlar.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Otalar uyda, bola boqadi; onalar ishda - Today's dadsi
X
31.10.2014 22:03
Bugun ko'plab erkaklar uyda bola tarbiyasi bilan band, onalar esa ishlab pul topadi. Buning nimasi yomon, deya so'raydi "Amerika Ovozi" bilan gaplashgan amerikaliklar.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Quddus: arab va yahudiylar orasida to'qnashuvlar

Quddusdagi al-Aqsa masjidi bugun qisman ochiq. Isroil politsiyasi chorshanba kuni inshootni butunlay yopib qo'ygach, Falastin ma'muriyati buni urush e'lon qilishga qiyoslagan edi. Hududda hafta boshida ro'y bergan otishmada avval isroillik ruhoniy jarohatlangan; ketidan politsiya falastinlik bir shaxsni otib o'ldirgan edi. To'polon ko'tarilmasligi uchun musulmon va yahudiylar uchun muqaddas sanalgan masjid va uning atrofini vaqtincha to'sib qo'ydik, deydi Isroil huquq-tartibot xodimlari. 50 yoshgacha bo'lgan erkaklar hududga hamon yo'latilmayapti. G'azoda hukmron HAMAS va Isroil o'rtasida shu yil ro'y bergan ikki oylik urush ortidan yahudiy va falastinliklar munosabati hanuz tarang. Ixtilof 21 mingdan ziyod odam, asosan, g'azolik tinch aholini hayotdan olib ketgan edi.
Fotogalereya

Fotogalereya Burkina Fasoda xalq isyon ko'tardi, prezident ishdan ketdi

G'arbiy Afrikadagi davlat, Burkina Fasoda prezident Bleyz Kompraore 27 yillik boshqaruvdan keyin ishdan ketdi. Mamlakatda o'n minglab odamlar namoyishga chiqib, rahbarning iste'fosini talab qilayotgan edi. Chiqishlar qonli tus olgach, kecha armiya parlamentni tarqatib yuborib, muvaffaq hukumat tuzilishini ma'lum qilgan. 1987-yildan beri Burkina Fasoni boshqarayotgan Kompraore sal oldin parlamentda yangi qonunni olg'a surib, hokimiyatda uzoqroq qolishni ko'zlayotgan edi. Omma bundan norozi bo'lib isyon ko'targan. Sobiq rahbar hozir qayerda ekani, o'rniga kim tayinlanishi hali ma'lum emas. Ayrim manbalarda general Luame Loug vaqtli hukumatga bosh bo'lishi mumkin deyilmoqda. Kecha, payshanba kuni poytaxt Uagaduguda odamlar parlamentga o't qo'yib, boshqa davlat idoralariga bostirib kirgan. Politsiyaning aytishicha, o'lganlar va yaradorlar bor. Xalqni tinchlantirish uchun rasmiylar parlamentda olg'a surilgan konstitutsion o'zgarishlarni va bir necha soat oldin e'lon qilingan favqulodda holatni bekor qildi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh kotibi Pan Gi Mun G'arbiy Afrikadagi bu davlatda vaziyatni xavotir bilan kuzatayapmiz, deydi. Bosh kotib tomonlarni tinchlanishga va zo'ravonlikdan tiyilishga chaqirmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Peshmerga kuchlari Kobaniga yetib keldi

Iroq Kurdistonidan peshmerga jangchilarining bir qismi Suriyaning Kobani shahriga yetib borgan. Ular "Islomiy davlat" jangari guruhiga qarshi kurashda mahalliy kurdlar va xalqaro koalitsiyaga yordam beradi.
Fotogalereya

Fotogalereya Gavayi vulqoni aholi turar joylariga yetib keldi

Gavayida otilib chiqqan vulqon lavalari bir necha hafta o'tib Paxoa shaharchasiga yetib keldi. Sekin harakatlanayotgan lava "daryosi" yo'lda uchragan har qanday narsani kuydirib kulga aylantirmoqda. Shaharcha aholisi xavfsiz joyga evakuatsiya qilingan.
Fotogalereya

Fotogalereya Ebolaga qarshi global kurash

Dunyo bo'ylab Ebolaga qarshi kurash choralari kuchaytirilmoqda. Eboladan ogohlik oyligi doirasida turli mamlakatlarda xavfli kasallikka qarshi tayyorgarlik mashg'ulotlari o'tkazilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Afg'onistondagi missiya nihoyasiga yetayapti

Afg'onistonning Hilmand viloyatidagi yirik harbiy baza mahalliy armiya nazoratiga o'tdi. AQSh va Britaniya qo'shinlari missiyani yakunlab, o'lkani tark etishga hozirlik ko'rmoqda. 2015-yilda Afg'onistonda 12 ming xorijiy askar qoladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Suriya va Iroq

G'arb qo'llab-quvvatlovini olgan kurd jangchilari Turkiya orqali Suriyaga 1300 safdoshini jo'natishga hozirlik ko'rayapti. Iroqda va Suriyada janglar davom etmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Turkiya kurdlari qo'shni davlatdagi urushda o'lgan elatdoshlariga motam tutmoqda

Suriyaning Kobani shahri bir necha kundan beri jang maydoni. "Islomiy davlat" bilan qonli urush ketmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kanada parlamentida otishma, Ottavadan suratlar

Kanada poytaxtida urush qahramonlariga qo'yilgan yodgorlik oldida turgan askar otib ketilgan. Bu inshoot yaqinidagi parlament binosi ham xavf ostida degan ogohlantirishdan keyin evakuatsiya ishlari boshlangan. Harbiy soqchini nishonga olgan shaxs parlament tomon qochdi, deydi guvohlar. Imoratdan o'q ovozlari eshitilgan. Askarni otgan odam politsiya o'qidan o'lgan. Yaralangan askar ham kasalxonada jon bergan.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI