Chorshanba, 03-sentyabr, 2014 Toshkent vaqti: 02:16

Markaziy Osiyo

Vodiydagi chegara muammolarini qanday hal qilsa bo’ladi?

Qirg’iziston va O’zbekiston o’rtasidagi chegara muammolarini keskinlashtirgan So’x mojarosidan bir oy o’tib, ayrim o’tish punktlari  qayta ochilmoqda.

Temir yo’l qatnoviga ruxsat berilgan.

Vodiyda chegara muammolari/Ulug'bek Sokin
Vodiyda chegara muammolari/Ulug'bek Sokini
|| 0:00:00
...
 
🔇
X

Aholi zich yashovchi Farg’ona vodiysida Qirg’iziston, O’zbekiston va Tojikiston ziddiyatiga butunlay barham berish mumkinmi?

Ba'zi nazorat punktlari yana ochilganini aholi mamnuniyat bilan kutib oldi. Chegaradagi cheklov uch haftadan beri amalda edi. Qirg'izistonda xizmat ko'rsatgan madaniyat arbobi Odiljon Obidov:

"Chegaraning demarkatsiyasi, delimitizatsiyani iloji boricha tezroq yakunlash kerak. Chegaralar masalasi hukumatlar miqyosida hal qilinadigan muammo. Lekin bugun mahalliy hukumat organlariga yuklab qo'yilmoqda bu ish. Masala juda chalkashib ketishiga sabab bo'lmoqda bu. Shuningdek, ko'proq o'tish punktlarini tashkil etish kerak va odamlarni chegarada uzoq ushlab turmaslik lozim. Masalan, Yevropadagi ayrim joylarda hatto avtomobildan tushmasdan turib, pasportini ko'rsatadi va o'tib ketadi. Sal ochish kerak chegarani".

Vodiyda qo'shni hududlar bir-biriga ulanib ketgan, anklavlar bor. Suv, yer, yaylovni talashish hollari yo'q emas. Chegarada yashayotgan aholi kundalik hayotda mana shular bilan yuzlashib yashashga majbur.

"Markaziy Osiyoda yer va suv eng nozik masalalar. Qo'shnilar bu resurslardan ko'p yillardan beri hamjihatlik bilan foydalanib keladi. Ana o'sha an'anaga amal qilish lozim. Bir-birimizga hurmat nuqtai nazaridan, manfaat jihatidan ham", - deydi Obidov.

Xalqaro tolerantlik uchun jamoatchilik tashkiloti rasmiysi Robert Abazbekov:

"Demarkatsiya, delimitatsiya bilan problema hal bo'lib qoladi deyish qiyin. Demarkatsiyani Qirg'iziston bir o'zi qilolmaydi, bu ikki tomon ishtirokida bajariladigan ish. Muzokara qilish kerak. O'zbekiston, Tojikiston bilan diplomatik muloqotni davom ettirish lozim. Xohlaymizmi, xohlamaymizmi, resurslar, yer va odamlar muomalasi jihatidan bir doim bir-birimizga bog'liq bo'lib qolaveramiz".

Qirg'iziston-O'zbekiston chegarasi uzunligi 1378 kilometr atrofida. Faqat 1007 kilometr rasman xatlovdan o'tgan. 20 dan ziyod bahsli, talash maydonlar bor.
Ko'proq o'tish punktlarini tashkil etish kerak va odamlarni chegarada uzoq ushlab turmaslik lozim. Yevropada hatto avtomobildan tushmasdan pasportini ko'rsatadi va o'tib ketadi.


Yaqinda O'shda Qirg'izistonning janubiy hududlari sarhadlarini aniqlash bo'yicha resurs markazi ochildi.

"Iqtisodiy, siyosiy, ijtimoiy, madaniy bordi-keldini ko'paytiraylik. Oldin Qirg'iziston va O'zbekiston madaniyat arboblari tez-tez bir-birinikiga safar qilib, konsertlar, mushoira, muloqotlar o'tkazilar edi. Shuning ham foydasi bor edi-ku. Bu masalani faqat matbuot muhokamasiga qo'yib qo'yish ham uning jiddiylashishiga yetaklaydi. Chunki har kim to'g'ri fikrni aytavermaydi. Bundan tashqari, gijgijlashga o'xshagan turli tendensiyalar ham yo'q emas. Bir-biriga qarshi qayrash".

Botken viloyatidagi maktablardan birida direktor, asli tojik Ra'no Tursunaliyeva:

"Qirg'iziston o'quvchilari ko'p yillardan buyon qo'shni Tojikistonning Sug'd viloyatiga, yozgi lagerlarga borib keladi. Tojikistonlik bolalar ham bizga kelib turadi. Mana shunday imkoniyatlar ko'proq bo'lsin. Agar xalqlar ko'proq muloqot qilsa, o'sha eski bordi-keldi ham tiklanadi".

O'zaro hurmat, xayrixohlik va siyosiy iroda bilan ziddiyatni ham yengish osonroq bo'ladi, deydi suhbatdoshlar.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
"Islomiy davlat" va Amerika/ US-Terrorismi
X
01.09.2014 23:52
AQSh Mudofaa vaziri Chak Xeyglning aytishicha, avvaliga o'zini “Iroq va Shom islomiy davlati” deb atagan va endilikda qisqacha “Islomiy davlat” deya yuritilayotgan guruh boshqa terror tashkilotlariga qaraganda yaxshiroq qurollangan va harbiy jihatdan puxta.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Bosh vazirlikni topshirgan Nuri al-Malikiy Amirli shahrida xavfsizlik kuchlari va mahalliy fuqarolar davrasida, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Peshmerga kuchlari Tikrit yaqinidagi Sulaymon Bek shahrining "Islomiy davlat" jangarilaridan tortib olinganini nishonlamoqda, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Kurd peshmerga kuchlari hamda "Asaib Ahlul Haq" shia jangchilari Sulaymon Bek ustidan nazorat o'rnatdi, 1-sentabr, 2014-yil.
  • "Asaib Ahlul Haq" shia guruhi jangchisi otishmadan o'zini panaga olmoqda, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Sulaymon Bek shaharchasida "Islomiy davlat" jangari guruhi hamda kurd va shia jangchilari o'rtasida kuchli to'qnashuv yuz berdi, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Iroqning Inson huquqlari vaziri Muhammad Shia al-Sudaniy BMTning Yevropadagi idorasida o'tkazilgan Iroq bo'yicha maxsus yig'inda qatnashmoqda, Jeneva, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Iroq xavfsizlik kuchlari Bag'dod yaqinidagi Amirli shahrini qo'riqlamoqda, 31-avgust, 2014-yil.
  • Amirli shahri aholisi vertolyotlarda tinch joyga evakuatsiya qilindi, 29-avgust, 2014-yil.
Fotogalereya

Fotogalereya "Islomiy davlat" jangarilariga qarshi kurash davom etmoqda

Jangarilarning Iroq poytaxti Bag'dod yaqinidagi Amirli shahriga qilgan hujumi to'xtatib qolingan. Shuningdek, kurd peshmerga kuchlari hamda shia jangchilari Sulaymon Bekni jangarilar nazoratidan tortib olgan.
Fotogalereya

Fotogalereya Bugungi Bishkek, suratlarda

Sovet davrida Frunze, ungacha esa Pishpek, bugungi kunda esa Bishkek, Qirg'iziston poytaxti, o'tgan o'n yillikda ikki inqilob va qator namoyishlarga guvoh bo'ldi. Markaziy Osiyoning boshqa biror markazi yaqin o'tmishda bu qadar siyosiy voqealarni boshdan kechirmagan. Biroq Bishkek bir qarashda Sovet davridan beri ko'p o'zgarmagandek. Imoratlar, ko'chalar eskirgan. Kommunizm nishonalarini ko'rasiz atrofda. Qizig'i, globalizatsiya bobida ham orqada qolmagan. 900 mingga yaqin aholisi bilan Bishkek Qirg'izistonning metropolisi.
Fotogalereya

Fotogalereya Kaliforniya shimolida zilzila, 6 balda

24-avgust kuni Kaliforniya shtati shimolida yer qimirladi. Uning kuchi 6 balni tashkil etgan. Hududda azaldan zilzila ehtimoli yuqori. Binolar vayron bo'lgan, yong'inlar va elektr tarmoqlarida uzilish kuzatilgan. Hech kim o'lmagan. Lekin tunda yuz bergan tabiiy ofat aholi orasida katta vahima uyg'otgan. Zilzila ayniqsa Napa shahrida qattiq sezilgan.
Fotogalereya

Fotogalereya O'zbek shoirasi Zulfiya Boboyeva xonadonida - Tojikistonning Mujun qishlog'idan fotolavha

Tojikiston aholisining 24 foizi, ikki millondan ortig’ini o’zbeklar tashkil etadi. Ular orasida yuzdan ortiq shoir va ijodkorlar bor. Respublika shimolining O’zbekiston va Qirg’iziston bilan chegaradosh G’onchi nohiyasining so’lim Mujun qishlog’ida o’zbek adabiyotining yorqin yulduzlaridan biri, shoira Zulfiya Boboyeva yashaydi. So’g’d viloyat o’zbeklar ma’naviyat va ma’rifat markazi tashabbusi va G’onchi nohiyasi raisi Zafar Ismoilzodaning joriy yil 30-iyulidagi qarori bilan Tojikiston yozuvchilar uyushmasi a’zosi, Maftun Jo’ra nomidagi adabiy mukofot laureati Zulfiya Boboyevaning 60 yoshlik yubiley tantanalari bo'lib o'tdi. Tadbir uning xonadonida kechdi. Shoira yura olmaydi. Boshlang’ich maktabda o'qib yurganidan beri aravachaga mixlanib qolgan. Ijod uning hayoti mazmuniga aylangan. Yosh qizaloq she'rga havas qo’yib, mustaqil o’qib o’rganadi, ma’lumotli bo’ladi. O’zining she’riy satrlarida bitganidek: Bo’ldilar she’rim bayotim-sabrim saodati, Yo’g’rildi shu sabab ishqqa ko’nglimning toati!
Fotogalereya

Fotogalereya Tripolidagi xalqaro aeroport jangarilar qo'liga o'tdi

Muxolifatdagi islomiy guruhning qurollangan vakillari Liviya poytaxti Tripolidagi xalqaro aeroportni egallab oldi. Ular amaldagi parlament faoliyatini noqonuniy deb hisoblab, avvalgi Milliy Kongressning qayta tiklanishini talab qilmoqda.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI