Seshanba, 02-sentyabr, 2014 Toshkent vaqti: 04:24

Salomatlik

AQShda ruhiy muolaja tizimi talabga javob bermaydi

AQShda ruhan kasallarga sharoit qanday? Mental health care in USi
X
13.02.2013 23:45
Ilmiy tadqiqotlarga ko’ra, ruhan kasal odamlarning aksariyati jinoyatga qo’l urmaydi. Lekin kim zo’ravonlikka moyil ekanini aniqlash, tashxis qo’yish, bu odamlar o’ziga yoki jamiyatga ziyon yetkazishini oldini olish oson ish emas. AQShda bu muolaja tizimi qanday yo’lga qo’yilgan?

AQShda ruhan kasallarga sharoit qanday? Mental health care in US

Amerika Ovozi
Ilmiy tadqiqotlarga ko’ra, ruhan kasal odamlarning aksariyati jinoyatga qo’l urmaydi. Lekin kim zo’ravonlikka moyil ekanini aniqlash, tashxis qo’yish, bu odamlar o’ziga yoki jamiyatga ziyon yetkazishini oldini olish oson ish emas.

AQShda bu muolaja tizimi qanday yo’lga qo’yilganiga nazar tashlasak…
AQShda ruhiy muolaja tizimi talabga javob bermaydi/Shohruh Hamro
AQShda ruhiy muolaja tizimi talabga javob bermaydi/Shohruh Hamroi
|| 0:00:00
...
 
🔇
X

Erik Parks va uning onasi Jinjer Smit ruhiy kasallik oqibatlari qanday bo’lishini juda yaxshi bilishadi. Erikda psixopatiya kasali bor, bu haqda 19-yoshida bilib qolishgan.     

“Kasallikning ilk xurujini uncha eslolmayman. Bilamanki, juda yomon bo’lgan”, - deydi Erik.

“Ana o’shanda boshlangan musibat yillab davom etdi. Ham Erik uchun, ham oilamiz uchun og’ir paytlar”, - deydi uning onasi.

Psixik kasallikka duchor odam voqelikni to’g’ri idrok etolmaydi. Shifokor nazoratida bo’lmasa, osoyishtaligi buziladi, jadvalga qarab ish tuta olmaydi. Shunday ekan, dorilarini ham o’z vaqtida qabul qilmaydi. 

Erikning onasi o’g’lini dispanserga joylashtirmoqchi bo’ldi. Lekin Amerikada aksar tibbiyot maskanlari bundaylarni davolamaydi. Bemor yotqizilgan taqdirda ham tez kunda uyiga jo’natib yuboriladi.

Boshqa davlatlarda bo’lgani kabi, vrach-psixiatrga muntazam qatnash yoki uyga yollash, muolaja uchun zarur dorilarni xarid qilishga ko’pchilikning qurbi yetmaydi.
Erik Parks, shu tariqa, qarovsiz, ko’chada qolib ketdi.

“Boshida o’zim davolanishga qarshi edim, chunki menda ruhiy xastalik borligini tan olgim kelmasdi. Shuning uchun doriga ham yo’q deganman”, - deydi u.

AQShda psixik xastaliklarni davolash sistemasi tubdan isloh qilinishi kerak, deydi Veyn Lindstrom, shu sohada izlanishlar olib boradigan tashkilot rahbari.

“Bizda ruhiy bemorlarga xizmat ko’rsatadigan tizim boshqa, sog’liqni saqlash tizimi boshqa. Integratsiya, yaxlit sistema yo’q. Vaholanki, bu ish allaqachon amalga oshirilishi kerak edi. Kattalar va bolalar orasida uchraydigan ko’plab kasalliklarni ikki alohida kategoriyaga ajratib bo’lmaydi”. 

Erik endi xususiy bir klinikada yashaydi, uning ehtiyojlarini xodimlar ta’minlaydi. Lekin bunday xizmatlar bir dunyo pul. Oilalarga yordam beradigan hukumat dasturlari yoki xususiy programmalar mavjud emas.

Jinjer Smit Erikni bu muassasaga joylashtirish uchun uyini sotishga majbur bo’ldi. Farzandining salomatligi ancha yaxshilangan.

“O’zimga ish qidira boshladim. Oyoqqa turib, kvartira olaman deb niyat qilganman”, - deydi Erik.

U yana bir necha yil klinikada qolishi zarur. Onasi Jinjer Smit progress bor, deydi. Afsuslanarlisi, deya qo’shadi u, rasmiylar va ommaviy axborot vositalari bemorlarni salbiy ruhda ta’riflashga o’rganib qolgan.

“Qaniydi, bu xastalikka duchor bo’lganlarga nisbatan munosabat o’zgarsa. Izlanishlarga tayanib, hukumat maxsus dasturlar bilan chiqsa. Bizga o’xshagan oilalar dardiga malham bo’lardi”.

Afsuski, hozir shuning aksi. Tibbiy dasturlar tobora qisqarib ketayapti.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Amerika Manzaralari/Exploring America, September 1, 2014i
X
01.09.2014 10:31
Har dushanba Toshkent vaqti bilan 15:30 da sun'iy yo'ldosh orqali uzatiladigan 30 daqiqali ko'rsatuv Amerikadagi siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy manzara bilan tanishtiradi. Qolaversa, Qo'shma Shtatlar - Markaziy Osiyo davlatlari orasidagi aloqalarni tahlil qiladi.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
  • Bishkek, Kyrgyzstan
Fotogalereya

Fotogalereya Bugungi Bishkek, suratlarda

Sovet davrida Frunze, ungacha esa Pishpek, bugungi kunda esa Bishkek, Qirg'iziston poytaxti, o'tgan o'n yillikda ikki inqilob va qator namoyishlarga guvoh bo'ldi. Markaziy Osiyoning boshqa biror markazi yaqin o'tmishda bu qadar siyosiy voqealarni boshdan kechirmagan. Biroq Bishkek bir qarashda Sovet davridan beri ko'p o'zgarmagandek. Imoratlar, ko'chalar eskirgan. Kommunizm nishonalarini ko'rasiz atrofda. Qizig'i, globalizatsiya bobida ham orqada qolmagan. 900 mingga yaqin aholisi bilan Bishkek Qirg'izistonning metropolisi.
Fotogalereya

Fotogalereya Kaliforniya shimolida zilzila, 6 balda

24-avgust kuni Kaliforniya shtati shimolida yer qimirladi. Uning kuchi 6 balni tashkil etgan. Hududda azaldan zilzila ehtimoli yuqori. Binolar vayron bo'lgan, yong'inlar va elektr tarmoqlarida uzilish kuzatilgan. Hech kim o'lmagan. Lekin tunda yuz bergan tabiiy ofat aholi orasida katta vahima uyg'otgan. Zilzila ayniqsa Napa shahrida qattiq sezilgan.
Fotogalereya

Fotogalereya O'zbek shoirasi Zulfiya Boboyeva xonadonida - Tojikistonning Mujun qishlog'idan fotolavha

Tojikiston aholisining 24 foizi, ikki millondan ortig’ini o’zbeklar tashkil etadi. Ular orasida yuzdan ortiq shoir va ijodkorlar bor. Respublika shimolining O’zbekiston va Qirg’iziston bilan chegaradosh G’onchi nohiyasining so’lim Mujun qishlog’ida o’zbek adabiyotining yorqin yulduzlaridan biri, shoira Zulfiya Boboyeva yashaydi. So’g’d viloyat o’zbeklar ma’naviyat va ma’rifat markazi tashabbusi va G’onchi nohiyasi raisi Zafar Ismoilzodaning joriy yil 30-iyulidagi qarori bilan Tojikiston yozuvchilar uyushmasi a’zosi, Maftun Jo’ra nomidagi adabiy mukofot laureati Zulfiya Boboyevaning 60 yoshlik yubiley tantanalari bo'lib o'tdi. Tadbir uning xonadonida kechdi. Shoira yura olmaydi. Boshlang’ich maktabda o'qib yurganidan beri aravachaga mixlanib qolgan. Ijod uning hayoti mazmuniga aylangan. Yosh qizaloq she'rga havas qo’yib, mustaqil o’qib o’rganadi, ma’lumotli bo’ladi. O’zining she’riy satrlarida bitganidek: Bo’ldilar she’rim bayotim-sabrim saodati, Yo’g’rildi shu sabab ishqqa ko’nglimning toati!
Fotogalereya

Fotogalereya Tripolidagi xalqaro aeroport jangarilar qo'liga o'tdi

Muxolifatdagi islomiy guruhning qurollangan vakillari Liviya poytaxti Tripolidagi xalqaro aeroportni egallab oldi. Ular amaldagi parlament faoliyatini noqonuniy deb hisoblab, avvalgi Milliy Kongressning qayta tiklanishini talab qilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Donetskda o'ziga xos parad

Ukraina mustaqillik bayramini nishonlar ekan, sharqda bo'lginchilar asirdagi askarlarni ko'chalardan namoyishkorona olib o'tishdi

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI