Chorshanba, 26-noyabr, 2014 Toshkent vaqti: 22:17

Xalqaro

Harbiy robotlar ustidan nazorat boy berilsa-chi?

Harbiy robotlar/Military robotsi
X
05.12.2012 21:35
Bugun texnologiya shiddat bilan rivojlanmoqda. O'zini-o'zi boshqaruvchi intellektual robotlarning, ayniqsa, harbiy sohada roli oshib bormoqda. Uchuvchisiz samolyotlar, masalan, jangarilar in qo'ygan olis nuqtalarga yuboriladi, razvedka ma'lumotlari to'playdi. Biroq inson huquqlari bilan mashg'ul tashkilotlar kelajakdan xavotirda. Insoniyat robotlar ustidan nazoratni boy berishi hech gap emas, deydi ular.
Harbiy robotlar/Military robots
Amerika Ovozi
Bugun texnologiya shiddat bilan rivojlanmoqda. O’zini-o’zi boshqaruvchi intellektual robotlarning, ayniqsa, harbiy sohada roli oshib bormoqda. Uchuvchisiz samolyotlar, masalan, jangarilar in qo’ygan olis nuqtalarga yuboriladi, razvedka ma’lumotlari to’playdi. Biroq inson huquqlari bilan mashg’ul tashkilotlar kelajakdan xavotirda. Insoniyat robotlar ustidan nazoratni boy berishi hech gap emas, deydi ular.
 
Isroil va Xamas o’rtasidagi urush paytida olingan tasvirlar… Isroil mudofaa sistemalari G’azo sektoridan otilgan raketani urib tushirish harakatida.
 
Isroilni himoya qiladigan bu sistema “Temir Gumbaz” deb atalib, xavfni sezgan zahoti operatorga xabar beradi va o’t ochishga ruxsat so’raydi.
 
AQSh ham uchuvchisiz vositalarning yangidan-yangi turlarini yaratmoqda. Ular razvedka parvozlaridan tashqari olisdagi mo’ljalni aniq nishonga oladi. Lekin faqat operatorning ruxsati bilan.
 
Deyvid Mepem, Human Rights Watch tashkilotining Britaniya bo’yicha direktori, yaqin kelajakni quyidagicha tasvirlaydi.
 
"Hozir harbiy maqsadda ishlatilayotgan robotlar o’zini mustaqil ravishda boshqara olmaydi. Mo’ljalga olish va qaror qabul qilish uchun buyruq kerak. Lekin texnologiya rivojlangan sari hammasi o’zgaradi. Bu jarayon G’arb harbiy sanoatida allaqachon boshlangan. Robotlarni boshqarishda insonga hojat qolmaydi".
 
Masalan, AQSh dengiz kuchlari X-47B rusumidagi robot-samolyotlarni ishga tushirgan. Ular yirik kemalarda joylashtirilgan bo’lib, oldindan programmalashtirilgan missiyalarni bajaradi.

“Katta kuchuk” deb nomlangan mana bu robot cho’lda ham, tog’da ham piyoda askarlarga ergashib yuradi.
 
Mashina qurollanmagan, lekin huquqbonlar buni vaqtinchalik holat deb hisoblaydi.
 
"Urushda vahshiylikning oldini oluvchi faktor bu – tinch aholini jangchilardan ajratishdir. Xavotir shundaki, ertangi kun robotlari, deylik, muzqaymoq ko’targan bola va qurol ko’targan shaxs orasidagi farqni ko’rmasligi mumkin",- deydi Mepem.

AQSh harbiylarining bildirishicha, texnologiya qanchalik ilg’or bo’lmasin, harbiy kuch ishlatish qarori hech qachon mashinaga berib qo’yilmaydi.

Human Rights Watch tashkiloti nazarida esa eng yaxshi kafolat – davlatlar bu borada global bitim imzolashidir. 
 
Xavfsizlik bo’yicha ekspert Xyugo Rouzmont deydiki, texnologiyaning urush va tinchlikdagi o’rni - muhokamaga molik mavzu.
 
Axir bu mashinalarni nafaqat harbiy sohada, balki tabiiy ofatlarni bartaraf etish va gumanitar-qutqaruv missiyalarida ham qo’llaymiz.

Avtonomiya, o’zini o’zi boshqarish kabi funksiyalar haqida gapirganda, robotlarning ana shu foydali jihatlari ham hisobga olinishi kerak. 
 
Temir dastyorlar insoniyatga hali ko’p xizmat qiladi. Fransiya uzoqdan boshqariladigan mana bu robotlarni o’tgan yili yadroviy halokat bilan yuzlashgan Yaponiyaga jo’natgan edi. Bunday xavfli ishni yana kimga ishonish mumkin?
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Kamera taqqan politsiyachilar - US Police Body Camerasi
X
26.11.2014 08:09
Vashington va Nyu-York shaharlarida ayrim politsiyachilar kichik videokamera taqib yurishni boshladi. Sinov tariqasida yo’lga qo’yilgan bu loyihadan maqsad huquq-tartibot xodimlari fuqarolarga nisbatan ortiqcha kuch ishlatishining oldini olish.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • In a second night of violence following a grand jury's decision not to indict a white police officer in the shooting death of a black teenager, protesters attack and turn over a police car outside Ferguson City Hall, in Ferguson, Missouri, Nov. 25, 2014.
  • Protesters angry with a grand jury's decision to not indict a white police officer who shot and killed an unarmed black teenager, march from the Ferguson Police Department toward City Hall in Ferguson, Missouri, Nov. 25, 2014.
  • Protesters attack and turn over a police car outside Ferguson City Hall, in Ferguson, Missouri, Nov. 25, 2014.
  • In a second night of violence following a grand jury's decision not to indict a white police officer in the shooting death of a black teenager, protesters attack and turn over a police car outside Ferguson City Hall, in Ferguson, Missouri, Nov. 25, 2014.
  • A police car was set on fire outside the Ferguson City Hall, in Ferguson, Missouri, Nov. 25, 2014.
  • A police officer extinguishes a fire inside a police car outside the Ferguson City Hall, in Ferguson, Missouri, Nov. 25, 2014.
  • Protesters gather outside the Ferguson City Hall, in Ferguson, Missouri, Nov. 25, 2014.
  • Protesters gather outside the Ferguson Police Department, in Ferguson, Missouri, Nov. 25, 2014.
  • Police officers in riot gear gather outside the Ferguson Police Department, in Ferguson, Missouri, Nov. 25, 2014.
  • Missouri National Guardsmen gather outside the Ferguson Police Department, in Ferguson, Missouri, Nov. 25, 2014.
  • Officers in armored vehicles approach the Ferguson City Hall area where protesters were gathered, in Ferguson, Missouri, Nov. 25, 2014.
  • Police force protesters to leave the area near the Ferguson City Hall, in Ferguson, Missouri, Nov. 25, 2014.
  • Officers in armored vehicles approach the Ferguson City Hall area where protesters were gathered, in Ferguson, Missouri, Nov. 25, 2014.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI