Seshanba, 29-iyul, 2014 Toshkent vaqti: 17:43

Xalqaro

Harbiy robotlar ustidan nazorat boy berilsa-chi?

Harbiy robotlar/Military robotsi
X
05.12.2012 21:35
Bugun texnologiya shiddat bilan rivojlanmoqda. O'zini-o'zi boshqaruvchi intellektual robotlarning, ayniqsa, harbiy sohada roli oshib bormoqda. Uchuvchisiz samolyotlar, masalan, jangarilar in qo'ygan olis nuqtalarga yuboriladi, razvedka ma'lumotlari to'playdi. Biroq inson huquqlari bilan mashg'ul tashkilotlar kelajakdan xavotirda. Insoniyat robotlar ustidan nazoratni boy berishi hech gap emas, deydi ular.

Harbiy robotlar/Military robots

Amerika Ovozi
Bugun texnologiya shiddat bilan rivojlanmoqda. O’zini-o’zi boshqaruvchi intellektual robotlarning, ayniqsa, harbiy sohada roli oshib bormoqda. Uchuvchisiz samolyotlar, masalan, jangarilar in qo’ygan olis nuqtalarga yuboriladi, razvedka ma’lumotlari to’playdi. Biroq inson huquqlari bilan mashg’ul tashkilotlar kelajakdan xavotirda. Insoniyat robotlar ustidan nazoratni boy berishi hech gap emas, deydi ular.
 
Isroil va Xamas o’rtasidagi urush paytida olingan tasvirlar… Isroil mudofaa sistemalari G’azo sektoridan otilgan raketani urib tushirish harakatida.
 
Isroilni himoya qiladigan bu sistema “Temir Gumbaz” deb atalib, xavfni sezgan zahoti operatorga xabar beradi va o’t ochishga ruxsat so’raydi.
 
AQSh ham uchuvchisiz vositalarning yangidan-yangi turlarini yaratmoqda. Ular razvedka parvozlaridan tashqari olisdagi mo’ljalni aniq nishonga oladi. Lekin faqat operatorning ruxsati bilan.
 
Deyvid Mepem, Human Rights Watch tashkilotining Britaniya bo’yicha direktori, yaqin kelajakni quyidagicha tasvirlaydi.
 
"Hozir harbiy maqsadda ishlatilayotgan robotlar o’zini mustaqil ravishda boshqara olmaydi. Mo’ljalga olish va qaror qabul qilish uchun buyruq kerak. Lekin texnologiya rivojlangan sari hammasi o’zgaradi. Bu jarayon G’arb harbiy sanoatida allaqachon boshlangan. Robotlarni boshqarishda insonga hojat qolmaydi".
 
Masalan, AQSh dengiz kuchlari X-47B rusumidagi robot-samolyotlarni ishga tushirgan. Ular yirik kemalarda joylashtirilgan bo’lib, oldindan programmalashtirilgan missiyalarni bajaradi.

“Katta kuchuk” deb nomlangan mana bu robot cho’lda ham, tog’da ham piyoda askarlarga ergashib yuradi.
 
Mashina qurollanmagan, lekin huquqbonlar buni vaqtinchalik holat deb hisoblaydi.
 
"Urushda vahshiylikning oldini oluvchi faktor bu – tinch aholini jangchilardan ajratishdir. Xavotir shundaki, ertangi kun robotlari, deylik, muzqaymoq ko’targan bola va qurol ko’targan shaxs orasidagi farqni ko’rmasligi mumkin",- deydi Mepem.

AQSh harbiylarining bildirishicha, texnologiya qanchalik ilg’or bo’lmasin, harbiy kuch ishlatish qarori hech qachon mashinaga berib qo’yilmaydi.

Human Rights Watch tashkiloti nazarida esa eng yaxshi kafolat – davlatlar bu borada global bitim imzolashidir. 
 
Xavfsizlik bo’yicha ekspert Xyugo Rouzmont deydiki, texnologiyaning urush va tinchlikdagi o’rni - muhokamaga molik mavzu.
 
Axir bu mashinalarni nafaqat harbiy sohada, balki tabiiy ofatlarni bartaraf etish va gumanitar-qutqaruv missiyalarida ham qo’llaymiz.

Avtonomiya, o’zini o’zi boshqarish kabi funksiyalar haqida gapirganda, robotlarning ana shu foydali jihatlari ham hisobga olinishi kerak. 
 
Temir dastyorlar insoniyatga hali ko’p xizmat qiladi. Fransiya uzoqdan boshqariladigan mana bu robotlarni o’tgan yili yadroviy halokat bilan yuzlashgan Yaponiyaga jo’natgan edi. Bunday xavfli ishni yana kimga ishonish mumkin?
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Amerikada ro'za va iftorlar - Ramadan in Americai
X
28.07.2014 23:13
Ro'za va iftorlar Amerika madaniyatining bir qismiga aylangan. Amerika musulmonlari og'zini ochish paytida dasturxonga musulmon bo'lmagan yurtdoshlarini ham taklif qiladi. Tez-tez ko'zga tashlanadigan manzara - xayriya tadbirlari. Yo'qsillarga yordam tariqasida oziq-ovqat tarqatish.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Kobul
  • Keniyalik bolalar
  • Yaman
  • G'azo
  • Bag'dod
  • Indoneziya
  • Kosovo
  • Misr
  • Quddus
  • Fransiya
  • Keniya
Fotogalereya

Fotogalereya Hayit ayyomi

Fotogalereya

Fotogalereya Tayvanda samolyot qulashi oqibatida 48 kishi halok bo'ldi

"TransAsia" havo yo'llariga qarashli samolyot yomon ob-havo tufayli Tayvanda qulab tushgan. Samolyot bortidagi 48 kishi halok bo'lgan, 10 kishi yaralangan. Halokat yerida yana besh kishi jarohatlangani aytilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya BMT Xavfsizlik kengashi G'azoda otishmani zudlik bilan to'xtatishga chaqirdi

BMT Xavfsizlik kengashi Isroil va XAMASni o'zaro otishmani zudlik bilan to'xtatishga chaqiruvchi qaror qabul qildi. G'azoda ikki haftadan beri davom etayotgan havo hujumlarida 500 dan ziyod falastinlik halok bo'lgan, Isroil tomonidan esa bir necha askar o'lgan.
Fotogalereya

Fotogalereya Kunning suratlari - 20-iyul, 2014-yil

Kunning muhim voqealari va dunyoning turli burchaklaridagi manzara suratlarda.
Fotogalereya

Fotogalereya O'zbekistonlik ustalar Santa Fe xalqaro festivalida

Amerikaning Nyu-Meksiko shtatidagi Santa-Fe shahrida har yili o’tadigan usta hunarmandlar festivali (Santa Fe International Folk Art Market) nufuzli davra hisoblanadi. Unga taklif qilingan chevar, kashtado’z yoki sozandaning ijodi so’zsiz tan olinadi. Qaysi davlatda bo’lmasin ularning mahsuloti darrov qo’lma qo’l bo’lib ketadi. Bu yilgi yarmarkada O’zbekistondan 25 kishi qatnashdi - eng katta jamoalardan biri. 11-13-iyul kunlari o’tgan tadbirda ustalar bir-biri bilan tanishdi, tajriba almashdi, mahsulotini sotdi, yangi xaridor va hamkorlar topdi va vatanga daromad bilan qaytdi. Bu esa, deydi hunarmandlar, yangi imkoniyatlarga yo’l ochadi. Yangi ish o’rinlari, ta’lim dasturlari, mustaqil faoliyat, erkin nafas va yurt taraqqiyoti uchun hissa degani bu.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI