Shanba, 25-oktyabr, 2014 Toshkent vaqti: 15:10

Xalqaro

Pokiston ayollari: O’zimizni o’zimiz himoya qilishimiz kerak

Multimedia

Audio
Amerika Ovozi
Islom ayollarni e’zozlovchi din, deya eslatadi ulamolar. Lekin Pokistondek yirik jamiyatda ularga munosanat ayanchli. Mutaxassislar deydiki, gap dinda emas, savodsizlik va qoloq mentalitetda.

Musulmon ayollar hayotidan, Pokiston/Navbahor Imamova
Musulmon ayollar hayotidan, Pokiston/Navbahor Imamovai
|| 0:00:00
...
 
🔇
X

Xalqaro mehnat tashkilotiga ko’ra, Pokiston xotin-qizlarining bor-yo’g’i beshdan bir qismi ishlab pul topadi. Hatto yuqori malakali ayollar ham mehnat qila olmay kambag’allikda yashashga majbur. Eng muhim sabablardan biri – ular uchun transportda yurish juda qiyin. Umuman ko’chada yurish xavfli, deya tushuntiradi “Amerika Ovozi” bilan gaplashgan ayollar.

Islomobodning gavjum Abpara bozori yaqinida hijobga o’ralib turar ekan, hamshira Farzona Lioqat jamoa transportiga chiqish uchun yurak kerak, deydi. Unda ham agar avtobus vaqtida kelsa. Qatnov juda sekin.

Pokiston – islomiy davlat. Aksariyat joylarda ayollar va erkaklar bir-biridan ajratib qo’yiladi. Avtobuslarda ham xotin-qizlar uchun ikki o’rindiq ajratilgan, shundoqqina haydovchining yonida. Qolgan joy - erkaklar uchun.

Xalqaro mehnat tashkiloti xodimi Sayid Saad G’iloniy deydiki, xotin-qizlarga munosabat ayanchli. Ayniqsa transportda, erkaklar ularga tegsa yoki itarib ketsa, haqorat qilsa ham, boshqalar loqayd.

Farzona Lioqat fikricha, bunday kamsitilishdan qutulib bo’lmaydi.

“Na politsiya, na avtobus haydovchisi ayollarni himoya qiloladi. Politsiyada korrupsiya ildiz otgan. Buning ustiga mamlakatda terrorizm tahdidi bor. Ayollarni hech kim himoya qilmaydi. O’zimizni o’zimiz himoya qilishimiz kerak””,- deydi u.
 
Oilada ham, ko’cha va ish joyida ham ayollar huquqlari muntazam ravishda toptaladi, deydi G’iloniy.

Natijada ko’pchilik xotin-qizlar uyda o’tirishga majbur. Erkaklarga tobe.

“Har 100 ayoldan bir nafarigina maosh oladi va tibbiy sug’urtaga ega”, - deydi mutaxassis.

Mamlakat ish kuchining bor-yo’g’i 20 foizini xotin-qizlar tashkil etadi. Ularning aksariyati qishloq xo’jaligi sohasida mehnat qiladi. Bu statistika. Oilasini boqayotgan ayollar ko’p, ammo ular rasman ishli fuqaro hisoblanmaydi. Xususan, uyda o’tirib, mahsulot ishlab chiqaradigan, kashtachilik va tikuvchilik qilib pul topayotganlar bor.

Pokiston qonunlarini oladigan bo’lsak, ayollar huquqlarini kafolatlovchi, xususan jinsiy tajovuz va ta’qibdan himoya qiluvchi hujjatlar qabul qilingan. Biroq ko’plar o’z haq-huquqlarini yaxshi bilmaydi.

Poytaxt Islomobod yaqinidagi bir qishloq do’koni sohibi Iftixor Ehmud xotin-qizlarni o’qish yoki ishga yuborish ortiqcha bosh-og’riq, deydi:

“Men ayolim yoki qizimni o’qishga yoki, aytaylik, kasalxonada ishlashga jo’natsam, har kuni uni olib borib, keyin olib kelishimga to’g’ri keladi-da. Qarabsizki, kamida ikki kishi ovora. Avtobusgacha olib chiqib, haydovchi bilan gaplashishib, ketayotgan joyiga eson-omon yetib olishini ta’minlash oson ekanmi?!”

Islomoboddagi Qaydi-Azim universiteti professori, jinsiy tenglik masalalari bo’yicha mutaxassis Farzona Bariy birinchi navbatda odamlar ongini o’zgartirish kerak deydi. Ikkinchidan, xotin-qizlani tahqirlash jinoyat deb tan olinib, jazolanmas ekan, ish bitmaydi.

“Afsuski, na unisi, na bunisining uddasidan chiqa oldik. Odamlar ongini o’zgartira olmayapmiz, chunki ularda ta’lim olish imkoniyati yo’q. Xotin-qizlar uchun o’zini himoya qila oladigan sharoitlar yaratish masalasida ham hech qanday siljish yo’q. Axir ularni madaniy va an’anaviy zo’ravonlikka qarshi chiqishga o’rgatishimiz kerak,” - deydi olima.
 
Professor Bariyning aytishicha, jinsiy tenglikni targ’ib qilishga uringan talaba qizlar tarafini hech kim olmaydi.

“Hatto oilasi ham, dugonalari ham “nima deyapsan o’zi”, deb ularning gaplarini rad etadi”.

Avtobus haydovchilariga kelsak, ular ayollar o’rindiqlariga o’tirib olgan erkaklarga hech narsa deyolmaymiz, deya tan oladi.

Balki ayollar uchun alohida avtobuslar - muammo yechimidir? Yo’q, deydi haydovchilar. Benzin narxlari oshayotgan bir paytda hecn qaysi avtobus sohibi bunday qadamga bormaydi, ko’chaga chiqayotgan ayollar kam ekan, avtobuslar to’lmasligi mumkin.

Xullas, mamlakatda kerakli qonunlarning qabul qilinayotgani va o’qimishli xotin-qizlar sonining ko’payayotganiga qaramay, ularning ahvoli og’irligicha qolmoqda.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Sonora sahrosi - AQSh-Meksika chegarasida - Water for Migrantsi
X
24.10.2014 23:59
Sonora dashti Shimoliy Amerikadagi eng issiq joylardan. Shunga qaramay Meksikadan chegarani kesib o’tmoqchi bo’lganlar ko’p hollarda aynan shu yerni tanlaydi. Safarga chiqqanlar orasida chanqoqlikdan nobud bo’lganlar kam emas. Bir mahalliy tashkilot suv ulasha boshlagan.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Kobani

  • Kobani

  • Turkiya-Suriya chegarasida

  • Bag'dod

  • Kanadalik askarlar Iroqqa yo'l olayapti.

Fotogalereya

Fotogalereya Suriya va Iroq

G'arb qo'llab-quvvatlovini olgan kurd jangchilari Turkiya orqali Suriyaga 1300 safdoshini jo'natishga hozirlik ko'rayapti. Iroqda va Suriyada janglar davom etmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Turkiya kurdlari qo'shni davlatdagi urushda o'lgan elatdoshlariga motam tutmoqda

Suriyaning Kobani shahri bir necha kundan beri jang maydoni. "Islomiy davlat" bilan qonli urush ketmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kanada parlamentida otishma, Ottavadan suratlar

Kanada poytaxtida urush qahramonlariga qo'yilgan yodgorlik oldida turgan askar otib ketilgan. Bu inshoot yaqinidagi parlament binosi ham xavf ostida degan ogohlantirishdan keyin evakuatsiya ishlari boshlangan. Harbiy soqchini nishonga olgan shaxs parlament tomon qochdi, deydi guvohlar. Imoratdan o'q ovozlari eshitilgan. Askarni otgan odam politsiya o'qidan o'lgan. Yaralangan askar ham kasalxonada jon bergan.
Fotogalereya

Fotogalereya Joko Vidodo, Indoneziya prezidenti qasamyod keltirdi

Indoneziyaning yangi rahbari, armiya yoki siyosiy elitaga aloqasi bo'lmagan, oddiy xalqdan chiqqan Joko Vidodo qasamyod keltirdi. 53 yoshli arbobni fuqaro Jokovi deb biladi, o'tmishda uy jihozlari sotib kun ko'rgan. Jakarta meri lavozimida islohotchi sifatida tanilgan.
Fotogalereya

Fotogalereya Kobanida janglar davom etmoqda - 20-oktabr, 2014-yil

Suriyaning Turkiya chegarasi yaqinidagi Kobani shahrida kurdlar va "Islomiy davlat" jangarilari o'rtasida kurash davom etmoqda. Turkiya Tashqi ishlar vaziri Mevlut Chavusho'g'lining aytishicha, Iroq kurdlarining "Islomiy davlat"ga qarshi kurashda Suriya kurdlariga ko'mak berish uchun Turkiya orqali chegarani kesib o'tishiga ruxsat berilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Gonkongda minglab namoyishchilar politsiya bilan yuzma-yuz, tarqalmoqchi emas

Bu yoshlar Gonkongda demokratik saylovlar talab qilmoqda. Pekin siyosatini qoralab, rahbarni mahalliy xalqning o'zi tanlashi shart, deydi ular. Talabalar chodirlar qurib olgan, shu yerda tunashayapti. Maqsad tinchlik, deydi ular, "hukumat bizning dardimizni eshitsin". Pekin nazarida ularning talabi asossiz.
Fotogalereya

Fotogalereya Kobani uchun janglar davom etmoqda

Suriyaning Kobani shahrida "Islomiy davlat" va kurd jangchilari o'rtasida qonli janglar davom etmoqda. Tinch aholining katta qismi qo'shni Turkiyaga qochib o'tgan.
Fotogalereya

Fotogalereya AQShda Ebola bilan xastalanganlar soni ikkitaga yetdi

O'tgan hafta AQShning Texas shtati kasalxonasida bir bemor Ebola virusidan vafot etgan edi. Unga qaragan ikki hamshira ham virusni yuqtirgani aniqlandi. Ayni paytda dunyo bo'ylab kasallikka qarshi kurash choralari kuchaytirilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kobani shahri uchun janglar avjida, Suriya

Suriyaning Turkiya bilan chegaradosh Kobani shahri "Islomiy davlat" bilan olishmoqda. Amerika havo hujumlari orqali kurd jangchilariga ko'maklashmoqda. Turkiya bu urushga aralashmoqchi emas, lekin "Islomiy davlat" ga qarshi AQSh boshliq xalqaro koalitsiyaga kirgan.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI