Juma, 31-oktyabr, 2014 Toshkent vaqti: 14:03

Matbuot

Daniil Kislov: Axborotni blokirovka qilish - ahmoqlik

"Fergana" axborot agentligi rahbari Daniil Kislov va Muzaffar Suleymanov (chapda) Jurnalistlarni himoya qiluvchi xalqaro qo'mita vakili
"Fergana" axborot agentligi rahbari Daniil Kislov va Muzaffar Suleymanov (chapda) Jurnalistlarni himoya qiluvchi xalqaro qo'mita vakili

Multimedia

Audio
Amerika Ovozi

Markaziy Osiyo - matbuot erkinligi va jurnalistlar faoliyati keskin cheklangan mintaqa. To’rtinchi hokimiyat deb tilga olinsa-da, biror respublikada haqiqatda mustaqil va erkin axborot vositasi ko’zga tashlanmaydi.
 


Vaziyat og’ir, deydi Daniil Kislov, regionda birinchilardan bo’lib axborot sayti ochgan va uni bugungacha yuritib kelayotgan jurnalist.

Xalqqa zarur xabarni yetkazish oliy vazifamiz ekan, imkon qadar harakat qilish kerak, deydi u, yaqinda Nyu-Yorkda Ochiq Jamiyat Institutida hamkasblari oldida so’zlar ekan.

Jurnalistlarni himoya qiluvchi xalqaro qo’mitaning Markaziy Osiyo bo’yicha bosh eksperti Muzaffar Suleymanov deydiki, mintaqa ahli axborotga bugun har qachongidan ham tashna. Chet eldan turib informatsiya berayotgan radio va telekanallar, saytlar va boshqa manbalar muhim rol o’ynaydi, deydi mutaxassis.

So’nggi yillarda hukumatlar matbuot ustidan nazoratni kuchaytirdi. O’zbekistonda 2005-yilgi Andijon fojiasi, Qirgizistonda 2010-yilgi etnik xunrezliklar, Qozog’istonda esa o’tgan yili Janaozenda yuz bergan qonli voqealar ketidan rahbarlar axborot vositalarini qattiqroq siquvga ola boshladi.

Turkmaniston matbout erkinligi va inson huquqlari borasida Shimoliy Koreya bilan tenglasha oladi, deydi Muzaffar Suleymanov.

Tojikistonda ham ahvol tang, erkin ishlashga harakat qilgan jurnalistga kun yo’q.

Mintaqa bo'ylab o'nlab jurnalistlar qamoqda. Ishi uchun tazyiqqa uchragan, vatanini tark etishga majbur bo'lgan, do'pposlangan, oila va tirikchiligiga zarar yetgan, doimiy qo'rquvda yashayotgan jurnalistlar ko'p.

Internet, cheksiz imkoniyatlar maydoni deya ta’riflanadigan vosita ustidan ham nazorat kuchaygan. Qozog’istondek iqtisodiy jihatdan ancha o’ziga kelib olgan davlatda yangi qonunlar global tarmoqni jilovlashni ko’zlaydi.

Demokratiya borasida qo’shnilariga qaraganda ilgo’r hisoblangan Qirgizistondagi vaziyat ham jiddiy xavotirlarga sabab bo’lmoqda. 2010-yildan beri matbuotni “tozalash” ishlari avjida.

O’zbek tilidagi axborot vositalari deyarli yo’q qilindi, deydi Muzaffar Suleymanov.

“Azimjon Asqarov ishi Qirg’iziston uchun haqiqiy sinov. U yerdagi vaziyatni aks ettirib turgan bu ish bir vaqtlar demokratiya “oroli” deb hisoblangan Qirg’izistondagi matbuot erkinligiga oid ahvol yomonlashayotganini namoyish qilmoqda. Jurnalist va huquq faolini umrbod qamoq jazosiga mahkum etgan Qirg’iziston bu ma’noda Yevropa va Markaziy Osiyodagi yagona davlat bo’lib qolmoqda”,- deydi Suleymanov.

Azimjon Asqarov Jalol-Obodda o’z nohukumat tashkilotini yuritgan. Viloyatdagi huquqbuzarlik hollarini kuzatib, bu borada axborot vositalariga xabar berib kelgan. 2010-yilgi fojia ketidan hibsga olinib, etnik adovat qo’zg’atganlik, ichki ishlar xodimlariga jiddiy zarar yetkazganlik va boshqa qator jinoyatlarda ayblanib, bir umrlik qamoq jazosiga mahkum etilgan.

Huquq himoyachilari va xalqaro tashkilotlar nazarida Asqarov adolat uchun kurashgan va begunoh. Mahbusning o’zi ham shunday deydi va BMTdan madad so’ramoqda.

Daniil Kislov va uning Fergana (Fergananews.com) axborot agentligi Qirg’iziston hukumati bilan sudlashmoqda. Sayt Qirg’izistonda blokirovka qilingan.

Aytish joiz, unga Markaziy Osiyoning boshqa to’rt mamlakatida ham kira olmaysiz. Farqi shuki, Qirg’izistonda bu rasmiy siyosat va uni yuridik jihatdan savolga tutish imkoniyati bor, deydi Daniil Kislov.

“Men istardimki, bu sud ishi nafaqat Qirg’izistondagi vaziyatni namoyish qilsin, balki mintaqaning boshqa mamlakatlari fuqarolariga ham internet saytlarining yopilishiga qarshi kurashish kerakligini ko’rsatsin”.

Blokirovka – ahmoqona ish, deydi Kislov. Zamonaviy texnologiya shu qadar qudratliki, internet saytlarini yopish samara bermaydi. To’siq qo’yilgan saytga e’tibor va qiziqish oshadi. Fergananews.com ga kirayotganlar soni ko’paygan.

Facebook orqali ham o’qishadi, kamida 4 ming odam kiradi sahifamizga. Ma’lumot tarqatish uchun Google Reader, elektron pochta va boshqa uslublardan ham foydalanamiz”, - deydi u.

Daniil Kislov nazarida mintaqadagi vaziyatni arab dunyosida odamlarni oyoqqa turg’azgan repressiv muhitga qiyoslash mumkin.

Lekin Markaziy Osiyoda ham shunday qo’zg’olonlar bo’ladimi degan savolga javob berish qiyin, deydi u.

Mintaqa tartibsizlik va zo’ravonliklar girdobiga sho’ngi’masligi uchun hukumatlar matbuot erkinligi muhim omil ekanini tushunib yetishi kerak.

Muzaffar Suleymanov fikricha Markaziy Osiyo jurnalistlari inson huquqlari faollari kabi yordamga muhtoj.

“Markaziy Osiyoda matbuot erkinligi borasida turg’unlik hukm surmoqda. Islohot va o’zgarishlar qilish kerak. Va albatta xalqaro hamjamiyatning yordami kerak. Mintaqa jurnalistlari madad so’ramoqda. Xalqaro hamjamiyat qancha ko’p sukut saqlasa, mintaqa uchun oqibatlari shuncha dahshatli bo’ladi”,- deydi Suleymanov.

Mutaxassis yana bir narsaga urg’u beradi: “Amerika Ovozi”, “Ozodlik” va “Bi-Bi-Si” singari chet eldan turib, Markaziy Osiyo xalqlariga ona tillarda axborot uzatayotgan, mahalliy matbuotda tilga olinmaydigan mavzularni yoritayotgan tashkilotlar va ularning jurnalistlari shuni zinhor unutmasinlarki, odamlar ularni tinglamoqda, tomosha qilmoqda va o’qimoqda. Efirga chiqish, keng ommaga yetib borish qiyin, ammo xolis axborot va tahlilga talab cheksiz.


Markaziy Osiyoda matbuot erkinligi/Navbahor Imamova
Markaziy Osiyoda matbuot erkinligi/Navbahor Imamovai
|| 0:00:00
...
 
🔇
X
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Quyosh energiyasi - Solar poweri
X
30.10.2014 22:03
Amerikada muqobil energiya manbalaridan foydalanishga o'tayotganlar ko'p. Xususiy kompaniyalardan tortib universitetlargacha, qolaversa oddiy fuqarolar.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Qizil ko'knor ko'rgazmasi, London

  • Amerika saylovlar arafasida

  • Afina, Gretsiya... Harbiy mashqlar

  • Turkiya-Suriya chegarasi

  • Filippin

  • Jamna daryosi bo'yida, Hindiston

  • Fransiya

  • Kanzas shahri, Missuri

  • Los Angeles, Kaliforniya

Fotogalereya

Fotogalereya Peshmerga kuchlari Kobaniga yetib keldi

Iroq Kurdistonidan peshmerga jangchilarining bir qismi Suriyaning Kobani shahriga yetib borgan. Ular "Islomiy davlat" jangari guruhiga qarshi kurashda mahalliy kurdlar va xalqaro koalitsiyaga yordam beradi.
Fotogalereya

Fotogalereya Gavayi vulqoni aholi turar joylariga yetib keldi

Gavayida otilib chiqqan vulqon lavalari bir necha hafta o'tib Paxoa shaharchasiga yetib keldi. Sekin harakatlanayotgan lava "daryosi" yo'lda uchragan har qanday narsani kuydirib kulga aylantirmoqda. Shaharcha aholisi xavfsiz joyga evakuatsiya qilingan.
Fotogalereya

Fotogalereya Ebolaga qarshi global kurash

Dunyo bo'ylab Ebolaga qarshi kurash choralari kuchaytirilmoqda. Eboladan ogohlik oyligi doirasida turli mamlakatlarda xavfli kasallikka qarshi tayyorgarlik mashg'ulotlari o'tkazilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Afg'onistondagi missiya nihoyasiga yetayapti

Afg'onistonning Hilmand viloyatidagi yirik harbiy baza mahalliy armiya nazoratiga o'tdi. AQSh va Britaniya qo'shinlari missiyani yakunlab, o'lkani tark etishga hozirlik ko'rmoqda. 2015-yilda Afg'onistonda 12 ming xorijiy askar qoladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Suriya va Iroq

G'arb qo'llab-quvvatlovini olgan kurd jangchilari Turkiya orqali Suriyaga 1300 safdoshini jo'natishga hozirlik ko'rayapti. Iroqda va Suriyada janglar davom etmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Turkiya kurdlari qo'shni davlatdagi urushda o'lgan elatdoshlariga motam tutmoqda

Suriyaning Kobani shahri bir necha kundan beri jang maydoni. "Islomiy davlat" bilan qonli urush ketmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kanada parlamentida otishma, Ottavadan suratlar

Kanada poytaxtida urush qahramonlariga qo'yilgan yodgorlik oldida turgan askar otib ketilgan. Bu inshoot yaqinidagi parlament binosi ham xavf ostida degan ogohlantirishdan keyin evakuatsiya ishlari boshlangan. Harbiy soqchini nishonga olgan shaxs parlament tomon qochdi, deydi guvohlar. Imoratdan o'q ovozlari eshitilgan. Askarni otgan odam politsiya o'qidan o'lgan. Yaralangan askar ham kasalxonada jon bergan.
Fotogalereya

Fotogalereya Joko Vidodo, Indoneziya prezidenti qasamyod keltirdi

Indoneziyaning yangi rahbari, armiya yoki siyosiy elitaga aloqasi bo'lmagan, oddiy xalqdan chiqqan Joko Vidodo qasamyod keltirdi. 53 yoshli arbobni fuqaro Jokovi deb biladi, o'tmishda uy jihozlari sotib kun ko'rgan. Jakarta meri lavozimida islohotchi sifatida tanilgan.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI