Shanba, 20-sentyabr, 2014 Toshkent vaqti: 14:57

Siyosat

Putin Sovet Ittifoqini qayta tiklamoqchimi?

Vladimir Putin (Chapdan ikkinchi) Dushanbeda Tojikiston Prezidenti Imomali Rahmon (Chapdan birinchi) bilan, 5-oktabr, 2012-yil.
Vladimir Putin (Chapdan ikkinchi) Dushanbeda Tojikiston Prezidenti Imomali Rahmon (Chapdan birinchi) bilan, 5-oktabr, 2012-yil.

Multimedia

Audio
Amerika Ovozi
Rossiya prezidenti Vladimir Putin bir paytlar Sovet Ittifoqining qulashini o’tgan asrning “eng ulkan geosiyosiy fojiasi” deya atagan edi. Ayrim kuzatuvchilar fikricha, oradan 20 yil o’tib, Putin Sovet Ittifoqining yengil shaklini yaratmoqchi. Rossiya rahbarining Tojikistonga safari ham shu yo’ldagi qadamlardan biri, deydi tahlilchilar.


Prezident Putinning Dushanbega tashrifi chog’ida Rossiya harbiy bazasining bu mamlakatda qolish muddati yana 30 yilga uzaytirildi. 7000 rus askarini o’zida jamlagan qarorgoh Rossiyaning xorijdagi eng yirik harbiy kontingenti hisoblanadi.
 
Buning evaziga rasmiy Moskva Rossiyadagi tojik ishchi muhojirlariga ishlash uchun uch yillik ruxsatnoma beradigan bo’ldi. Har yili bir milliondan ziyod Tojikiston fuqarosi ish izlab Rossiyaga boradi. Ularning bir yillik daromadi uch milliard dollardan oshadi. Bu nochor Tojikiston iqtisodiyoti uchun muhim tayanch.
 
Dushanbeda harbiy bitim imzolanayotgan bir paytda Rossiya, Tojikiston, Qozog’iston va Qirg’iziston harbiy samolyotlari “Musaffo osmon” deya nomlangan 10 kunlik qo’shma harbiy mashqlarni boshladi.
 
Kremlda esa Rossiya Dumasi a’zolari Gruziya prezidenti Mixail Saakashvili partiyasining saylovdagi mag’lubiyatini nishonlamoqda. Gruziyaning yangi bosh vaziri bo’lishi kutilayotgan milliarder Bidzina Ivanishvili daromadini, asosan, 1990-yillar Moskvada boshlagan biznesi orqali topgan.
 
Strategik va xalqaro munosabatlar bo’yicha Gruziya jamg’armasi prezidenti Aleksandr Rondeli fikricha, saylovdan so’ng Tbilisi va Moskva aloqalari iliqlashishi mumkin.
 
So’nggi ikki asr davomida Gruziya Moskva nazorati ostida bo’lgan. 2008-yil ikki davlat o’rtasida kelib chiqqan qisqa muddatli urush natijasida aloqalar keskin sovuqlashgan.
 
Rondelining aytishicha, Kreml Tbilisini yana o’z ta’sir doirasiga olishni istaydi. Rasmiy Moskvaga ko’ra, gruzinlar buni tabiiy bir hol sifatida qabul qilishi kerak, deydi tahlilchi.
 
Vladimir Putin 2015-yilgacha Yevrosiyo Ittifoqini tuzish niyatida ekanini o’tgan yili aytgan edi. Janubiy Kavkaz loyihasi direktori Lorens Shitsga ko’ra, Gruziyani qaytarib olish bu yo’ldagi birinchi muhim qadamdir.
 
“Putin Sovet Ittifoqini yangi ko’rinishda yaratish istagida, - deydi tahlilchi. - Shu yo’lda Gruziyaga bosim o’tkazilmoqda. Uni yana qaytarib olish uchun”.
 
Belarus prezidenti Aleksandr Lukashenko ham Gruziyani Mustaqil Davlatlar Hamdo’stligiga qaytarishga urinmoqda. Hozir 15 sobiq Sovet respublikasining to’qqiztasi hamdo’stlikka a’zo.
 
Ammo Tbilisida NATO rasmiylari bilan uchrashgan Ivanishvili Gruziya NATOga qo’shilish qarorida qat’iy ekanini ta’kidladi.
 
Putin uchun Gruziyaning NATOga qo’shilishi kechirilmas xato.
 
Rossiya rahbari ko’zlagan ittifoq federativ shaklda bo’lib, unga a’zo suveren davlatlar tashqi siyosati, mudofaasi va iqtisodiyotini Kreml boshqaradi. Umumiy pul birligini yaratish bo’yicha ham takliflar o’rtaga tashlangan, ammo yevro inqirozi boshlangandan beri bu tashabbus to’xtab turibdi.
 
Rossiya va sobiq Sovet davlatlarini o’rganuvchi londonlik tahlilchi Lilit Gevorgyan nazarida Rossiya global sahnada muhim vositachiga aylanmoqchi.  Putin mamlakatining dunyodagi siyosiy va iqtisodiy ta’sir doirasini oshirish uchun, avvalo, sobiq Sovet o’lkalarini Moskva tasarrufiga qaytarish lozimligini yaxshi tushunadi, deydi siyosatshunos Gevorgyan.
 
Rossiya, Belarus va Qozog’iston o’rtasida yanvar oyida tuzilgan Bojxona ittifoqi bu yo’ldagi ilk qadam. Tojikiston va Qirg’izistonning ham yaqin orada ittifoqqa qo’shilishi kutilmoqda. Ammo Rossiyadan keyin eng ko’p aholiga ega Ukrainaning o’jarligi ittifoq kengayishiga eng katta to’siq bo’lib turibdi.
 
2010-yilning yanvarida Viktor Yanukovich Ukraina prezidentligiga saylangach, Kreml uchun hammasi joyida bo’ladigandek tuyuldi. Yanukovich Qrimda Rossiya harbiy-dengiz floti ishlatayotgan Sevastopol bazasi ijara muddatini yana 25 yilga uzaytirdi. Ammo Kiyevning Yevropa Ittifoqiga qo’shilish istagi Rossiya xohishlari yo’lida to’g’anoq bo’lmoqda.
 
O’tgan bir yarim yil ichida Kremlning Kiyevga muzokara uchun yuborgan qator delegatsiyalari Moskvaga quruq qo’l bilan qaytdi.
 
“Bular Rossiyaning o’ziga ortiqcha ishonib yuborganini ko’rsatadi, - deydi tahlilchi Gevorgyan. - Ular buni xohlashi mumkin. Shu yo’lda harakat qilishlari mumkin. Ammo hukumatga o’zlari istagan odamlarni qo’yishga kuchi yetmaydi”.
 
Putinning Yevrosiyo Ittifoqini 2015-yilgacha tuzishiga sabab shuki, deydi moskvalik tahlilchilar, AQSh Iroq va Afg’onistonni 2-3 yilda tark etib, asosiy e’tiborini Rossiyaga qaratadi. Agar Amerika prezident saylovlarida Mitt Romni g’olib bo’lsa, jarayon yanada tezlashadi. Chunki respublikachi nomzod Rossiyani AQShning eng katta dushmani sifatida ko’rishini aytgan edi.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
AQSh Iroqqa qo'shin kiritmaydi lekin "Islomiy davlat" nishonda - Obama/US Militaryi
X
19.09.2014 22:52
Prezident Barak Obama Iroqqa qo’shin kiritmaslik qarorida qat’iy. Pentagon agar zarurat tug’ilsa, Iroqqa piyoda askarlar ham safarbar etilishi mumkin deb bildirgan edi. Lekin prezident bu niyatdan yiroq.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Peshmerga guruhining ayol jangchilari Sulaymoniyadagi harbiy lagerda mashg'ulotlardan o'tmoqda, 18-sentabr, 2014-yil.

  • Chex va kanadalik askarlar Iroq uchun mo'ljallangan o'q-dorini samolyotga yuklamoqda, Pardubitse aeroporti, Chex Respublikasi, 18-sentabr, 2014-yil.

  • AQSh Davlat kotibi Jon Kerri Kongressda Iroq va Suriyadagi jangarilarga qarshi xalqaro koalitsiya tuzish haqida gapirar ekan, yaqinda Saudiya Arabistonida o'tgan sammit aks etgan gazetani ko'rsatmoqda, Vashington, 17-sentabr, 2014-yil.

  • Nemis askari tanklarga qarshi raketa otuvchi quroldan qanday foydalanishni ko'rsatmoqda. Bu qurollar Iroq shimolidagi kurdlarga topshirilishi kutilmoqda, Berlin, 18-sentabr, 2014-yil.

  • Prezident Obama Floridada AQSh askarlari bilan uchrashib, Iroqqa piyoda qo'shinlar yuborilmasligini ta'kidladi, 17-sentabr, 2014-yil.

Fotogalereya

Fotogalereya "Islomiy davlat"ga qarshi kurash

Iroq va Suriyadagi "Islomiy davlat" jangarilariga qarshi xalqaro koalitsiya tuzish jarayoni davom etmoqda. Ko'plab davlatlar o'q-dori va qurollar yetkazish, shuningdek, Iroq va kurd askarlarini harbiy tayyorgarlikdan o'tkazish ishlarida yordam berishga va'da berdi.
Fotogalereya

Fotogalereya Shotlandiya kelajak uchun ovoz bermoqda

18-sentabr kuni Shotlandiyada Buyuk Britaniya va Shimoliy Irlandiya birlashgan qirolligi tarkibidan chiqish to'g'risida umumxalq referendumi bo'lib o'tadi. Agar unda aksariyat qatnashchilar qirollikdan ajrab chiqish uchun ovoz bersa, xaritada Shotlandiya deb ataluvchi yangi mustaqil davlat paydo bo'ladi. Besh milliondan oshiq aholiga ega o'lka.
Fotogalereya

Fotogalereya Sharqiy Ukrainaga kengroq avtonomiya berish haqida qonun qabul qilindi

Ukraina parlamenti sharqiy Ukrainaning Lugansk va Donetsk viloyatlariga kengroq avtonomiya berish haqida qonun qabul qildi. Rossiyaparast isyonchilar bilan davom etayotgan urushni to'xtatish maqsadida qabul qilingan ushbu qonun viloyatlarga bir qator siyosiy, madaniy va iqtisodiy erkinlik taqdim etib, ularning Rossiya bilan yaqin aloqa o'rnatishiga ruxsat beradi.
Fotogalereya

Fotogalereya Shanxay-6 Dushanbeda uchrashdi, tafsilotlar fotolarda

Xitoy, Rossiya, O'zbekiston, Qozog'iston, Qirg'iziston va Tojikiston a'zo Shanxay hamkorlik tashkiloti Dushanbeda 11-12 sentabr kunlari yillik sammitini o'tkazdi. Asosiy mavzu Ukraina bo'ldi va muhokama yopiq eshiklar ortida o'tdi. O'zbekiston rahbarining pozitsiyasi: Ukraina va Rossiya mojarosi bevosita, ikki tomonlama muzokara asosida hal etilishi kerak.
Fotogalereya

Fotogalereya Amerika 11-sentabr xurujlari va qurbonlarni xotirlamoqda

2001-yilning 11-sentabrida amalga oshirilgan terror hujumlari uch mingga yaqin odamni hayotdan olib ketgan.
Fotogalereya

Fotogalereya O'zbekistonning Vashingtondagi elchixonasida Mustaqillik kuniga bag'ishlangan qabul marosimi

9-sentabr kuni Vashingtondagi O'zbekiston elchixonasida Mustaqillik kuniga bag'ishlangan tadbir bo'lib o'tdi.
Fotogalereya

Fotogalereya AQSh Davlat kotibi Jon Kerri Iroqqa keldi

AQSh Davlat kotibi Jon Kerri Yaqin Sharqqa uyushtirgan safari doirasida Iroqqa ham tashrif buyurdi. Uchrashuvlarda "Islomiy davlat" jangari guruhiga qarshi olib borilayotgan kurash asosiy mavzu bo'ldi. Kerri Iroqning yangi Bosh vaziri Haydar al-Abadiy bilan uchrashayotgan yuqori martabali ilk AQSh rasmiysidir.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI