Shanba, 01-noyabr, 2014 Toshkent vaqti: 10:59

Siyosat

Putin Sovet Ittifoqini qayta tiklamoqchimi?

Vladimir Putin (Chapdan ikkinchi) Dushanbeda Tojikiston Prezidenti Imomali Rahmon (Chapdan birinchi) bilan, 5-oktabr, 2012-yil.
Vladimir Putin (Chapdan ikkinchi) Dushanbeda Tojikiston Prezidenti Imomali Rahmon (Chapdan birinchi) bilan, 5-oktabr, 2012-yil.

Multimedia

Audio
Amerika Ovozi
Rossiya prezidenti Vladimir Putin bir paytlar Sovet Ittifoqining qulashini o’tgan asrning “eng ulkan geosiyosiy fojiasi” deya atagan edi. Ayrim kuzatuvchilar fikricha, oradan 20 yil o’tib, Putin Sovet Ittifoqining yengil shaklini yaratmoqchi. Rossiya rahbarining Tojikistonga safari ham shu yo’ldagi qadamlardan biri, deydi tahlilchilar.


Prezident Putinning Dushanbega tashrifi chog’ida Rossiya harbiy bazasining bu mamlakatda qolish muddati yana 30 yilga uzaytirildi. 7000 rus askarini o’zida jamlagan qarorgoh Rossiyaning xorijdagi eng yirik harbiy kontingenti hisoblanadi.
 
Buning evaziga rasmiy Moskva Rossiyadagi tojik ishchi muhojirlariga ishlash uchun uch yillik ruxsatnoma beradigan bo’ldi. Har yili bir milliondan ziyod Tojikiston fuqarosi ish izlab Rossiyaga boradi. Ularning bir yillik daromadi uch milliard dollardan oshadi. Bu nochor Tojikiston iqtisodiyoti uchun muhim tayanch.
 
Dushanbeda harbiy bitim imzolanayotgan bir paytda Rossiya, Tojikiston, Qozog’iston va Qirg’iziston harbiy samolyotlari “Musaffo osmon” deya nomlangan 10 kunlik qo’shma harbiy mashqlarni boshladi.
 
Kremlda esa Rossiya Dumasi a’zolari Gruziya prezidenti Mixail Saakashvili partiyasining saylovdagi mag’lubiyatini nishonlamoqda. Gruziyaning yangi bosh vaziri bo’lishi kutilayotgan milliarder Bidzina Ivanishvili daromadini, asosan, 1990-yillar Moskvada boshlagan biznesi orqali topgan.
 
Strategik va xalqaro munosabatlar bo’yicha Gruziya jamg’armasi prezidenti Aleksandr Rondeli fikricha, saylovdan so’ng Tbilisi va Moskva aloqalari iliqlashishi mumkin.
 
So’nggi ikki asr davomida Gruziya Moskva nazorati ostida bo’lgan. 2008-yil ikki davlat o’rtasida kelib chiqqan qisqa muddatli urush natijasida aloqalar keskin sovuqlashgan.
 
Rondelining aytishicha, Kreml Tbilisini yana o’z ta’sir doirasiga olishni istaydi. Rasmiy Moskvaga ko’ra, gruzinlar buni tabiiy bir hol sifatida qabul qilishi kerak, deydi tahlilchi.
 
Vladimir Putin 2015-yilgacha Yevrosiyo Ittifoqini tuzish niyatida ekanini o’tgan yili aytgan edi. Janubiy Kavkaz loyihasi direktori Lorens Shitsga ko’ra, Gruziyani qaytarib olish bu yo’ldagi birinchi muhim qadamdir.
 
“Putin Sovet Ittifoqini yangi ko’rinishda yaratish istagida, - deydi tahlilchi. - Shu yo’lda Gruziyaga bosim o’tkazilmoqda. Uni yana qaytarib olish uchun”.
 
Belarus prezidenti Aleksandr Lukashenko ham Gruziyani Mustaqil Davlatlar Hamdo’stligiga qaytarishga urinmoqda. Hozir 15 sobiq Sovet respublikasining to’qqiztasi hamdo’stlikka a’zo.
 
Ammo Tbilisida NATO rasmiylari bilan uchrashgan Ivanishvili Gruziya NATOga qo’shilish qarorida qat’iy ekanini ta’kidladi.
 
Putin uchun Gruziyaning NATOga qo’shilishi kechirilmas xato.
 
Rossiya rahbari ko’zlagan ittifoq federativ shaklda bo’lib, unga a’zo suveren davlatlar tashqi siyosati, mudofaasi va iqtisodiyotini Kreml boshqaradi. Umumiy pul birligini yaratish bo’yicha ham takliflar o’rtaga tashlangan, ammo yevro inqirozi boshlangandan beri bu tashabbus to’xtab turibdi.
 
Rossiya va sobiq Sovet davlatlarini o’rganuvchi londonlik tahlilchi Lilit Gevorgyan nazarida Rossiya global sahnada muhim vositachiga aylanmoqchi.  Putin mamlakatining dunyodagi siyosiy va iqtisodiy ta’sir doirasini oshirish uchun, avvalo, sobiq Sovet o’lkalarini Moskva tasarrufiga qaytarish lozimligini yaxshi tushunadi, deydi siyosatshunos Gevorgyan.
 
Rossiya, Belarus va Qozog’iston o’rtasida yanvar oyida tuzilgan Bojxona ittifoqi bu yo’ldagi ilk qadam. Tojikiston va Qirg’izistonning ham yaqin orada ittifoqqa qo’shilishi kutilmoqda. Ammo Rossiyadan keyin eng ko’p aholiga ega Ukrainaning o’jarligi ittifoq kengayishiga eng katta to’siq bo’lib turibdi.
 
2010-yilning yanvarida Viktor Yanukovich Ukraina prezidentligiga saylangach, Kreml uchun hammasi joyida bo’ladigandek tuyuldi. Yanukovich Qrimda Rossiya harbiy-dengiz floti ishlatayotgan Sevastopol bazasi ijara muddatini yana 25 yilga uzaytirdi. Ammo Kiyevning Yevropa Ittifoqiga qo’shilish istagi Rossiya xohishlari yo’lida to’g’anoq bo’lmoqda.
 
O’tgan bir yarim yil ichida Kremlning Kiyevga muzokara uchun yuborgan qator delegatsiyalari Moskvaga quruq qo’l bilan qaytdi.
 
“Bular Rossiyaning o’ziga ortiqcha ishonib yuborganini ko’rsatadi, - deydi tahlilchi Gevorgyan. - Ular buni xohlashi mumkin. Shu yo’lda harakat qilishlari mumkin. Ammo hukumatga o’zlari istagan odamlarni qo’yishga kuchi yetmaydi”.
 
Putinning Yevrosiyo Ittifoqini 2015-yilgacha tuzishiga sabab shuki, deydi moskvalik tahlilchilar, AQSh Iroq va Afg’onistonni 2-3 yilda tark etib, asosiy e’tiborini Rossiyaga qaratadi. Agar Amerika prezident saylovlarida Mitt Romni g’olib bo’lsa, jarayon yanada tezlashadi. Chunki respublikachi nomzod Rossiyani AQShning eng katta dushmani sifatida ko’rishini aytgan edi.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Otalar uyda, bola boqadi; onalar ishda - Today's dadsi
X
31.10.2014 22:03
Bugun ko'plab erkaklar uyda bola tarbiyasi bilan band, onalar esa ishlab pul topadi. Buning nimasi yomon, deya so'raydi "Amerika Ovozi" bilan gaplashgan amerikaliklar.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Quddus: arab va yahudiylar orasida to'qnashuvlar

Quddusdagi al-Aqsa masjidi bugun qisman ochiq. Isroil politsiyasi chorshanba kuni inshootni butunlay yopib qo'ygach, Falastin ma'muriyati buni urush e'lon qilishga qiyoslagan edi. Hududda hafta boshida ro'y bergan otishmada avval isroillik ruhoniy jarohatlangan; ketidan politsiya falastinlik bir shaxsni otib o'ldirgan edi. To'polon ko'tarilmasligi uchun musulmon va yahudiylar uchun muqaddas sanalgan masjid va uning atrofini vaqtincha to'sib qo'ydik, deydi Isroil huquq-tartibot xodimlari. 50 yoshgacha bo'lgan erkaklar hududga hamon yo'latilmayapti. G'azoda hukmron HAMAS va Isroil o'rtasida shu yil ro'y bergan ikki oylik urush ortidan yahudiy va falastinliklar munosabati hanuz tarang. Ixtilof 21 mingdan ziyod odam, asosan, g'azolik tinch aholini hayotdan olib ketgan edi.
Fotogalereya

Fotogalereya Burkina Fasoda xalq isyon ko'tardi, prezident ishdan ketdi

G'arbiy Afrikadagi davlat, Burkina Fasoda prezident Bleyz Kompraore 27 yillik boshqaruvdan keyin ishdan ketdi. Mamlakatda o'n minglab odamlar namoyishga chiqib, rahbarning iste'fosini talab qilayotgan edi. Chiqishlar qonli tus olgach, kecha armiya parlamentni tarqatib yuborib, muvaffaq hukumat tuzilishini ma'lum qilgan. 1987-yildan beri Burkina Fasoni boshqarayotgan Kompraore sal oldin parlamentda yangi qonunni olg'a surib, hokimiyatda uzoqroq qolishni ko'zlayotgan edi. Omma bundan norozi bo'lib isyon ko'targan. Sobiq rahbar hozir qayerda ekani, o'rniga kim tayinlanishi hali ma'lum emas. Ayrim manbalarda general Luame Loug vaqtli hukumatga bosh bo'lishi mumkin deyilmoqda. Kecha, payshanba kuni poytaxt Uagaduguda odamlar parlamentga o't qo'yib, boshqa davlat idoralariga bostirib kirgan. Politsiyaning aytishicha, o'lganlar va yaradorlar bor. Xalqni tinchlantirish uchun rasmiylar parlamentda olg'a surilgan konstitutsion o'zgarishlarni va bir necha soat oldin e'lon qilingan favqulodda holatni bekor qildi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh kotibi Pan Gi Mun G'arbiy Afrikadagi bu davlatda vaziyatni xavotir bilan kuzatayapmiz, deydi. Bosh kotib tomonlarni tinchlanishga va zo'ravonlikdan tiyilishga chaqirmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Peshmerga kuchlari Kobaniga yetib keldi

Iroq Kurdistonidan peshmerga jangchilarining bir qismi Suriyaning Kobani shahriga yetib borgan. Ular "Islomiy davlat" jangari guruhiga qarshi kurashda mahalliy kurdlar va xalqaro koalitsiyaga yordam beradi.
Fotogalereya

Fotogalereya Gavayi vulqoni aholi turar joylariga yetib keldi

Gavayida otilib chiqqan vulqon lavalari bir necha hafta o'tib Paxoa shaharchasiga yetib keldi. Sekin harakatlanayotgan lava "daryosi" yo'lda uchragan har qanday narsani kuydirib kulga aylantirmoqda. Shaharcha aholisi xavfsiz joyga evakuatsiya qilingan.
Fotogalereya

Fotogalereya Ebolaga qarshi global kurash

Dunyo bo'ylab Ebolaga qarshi kurash choralari kuchaytirilmoqda. Eboladan ogohlik oyligi doirasida turli mamlakatlarda xavfli kasallikka qarshi tayyorgarlik mashg'ulotlari o'tkazilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Afg'onistondagi missiya nihoyasiga yetayapti

Afg'onistonning Hilmand viloyatidagi yirik harbiy baza mahalliy armiya nazoratiga o'tdi. AQSh va Britaniya qo'shinlari missiyani yakunlab, o'lkani tark etishga hozirlik ko'rmoqda. 2015-yilda Afg'onistonda 12 ming xorijiy askar qoladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Suriya va Iroq

G'arb qo'llab-quvvatlovini olgan kurd jangchilari Turkiya orqali Suriyaga 1300 safdoshini jo'natishga hozirlik ko'rayapti. Iroqda va Suriyada janglar davom etmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Turkiya kurdlari qo'shni davlatdagi urushda o'lgan elatdoshlariga motam tutmoqda

Suriyaning Kobani shahri bir necha kundan beri jang maydoni. "Islomiy davlat" bilan qonli urush ketmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kanada parlamentida otishma, Ottavadan suratlar

Kanada poytaxtida urush qahramonlariga qo'yilgan yodgorlik oldida turgan askar otib ketilgan. Bu inshoot yaqinidagi parlament binosi ham xavf ostida degan ogohlantirishdan keyin evakuatsiya ishlari boshlangan. Harbiy soqchini nishonga olgan shaxs parlament tomon qochdi, deydi guvohlar. Imoratdan o'q ovozlari eshitilgan. Askarni otgan odam politsiya o'qidan o'lgan. Yaralangan askar ham kasalxonada jon bergan.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI