Seshanba, 02-sentyabr, 2014 Toshkent vaqti: 23:51

Markaziy Osiyo

Markaziy Osiyoda geosiyosiy kurash avj olmoqda

Multimedia

Audio
Markaziy Osiyoda qo'shni davlatlar o’rtasida katta janjalga sabab bo’layotgan suv muammosi bugun yanada murakkablashgan. 


O’zbekiston suv manbalariga ega Qirg’iziston va Tojikiston bilan aloqalarni mustahkamlayotgan Rossiyaning mintaqa gidroenergetikasi bo’yicha rejalagan loyihalariga keskin qarshi.

O’zbekiston va Turkmaniston prezidentlari Ashgabatdagi uchrashuvida iqtisodiy hamkorlikni Yevropa yo’nalishi bo’yicha kengaytirishga kelishib olgan. Yirik GES loyihalari bois mintaqada bir-biriga qarshi qutblar vujudga kelishi mumkin.

Toshkent mintaqada yirik suv to’g’onlari qurilishi va bu masalaga chet davlatlar aralashayotganidan norozi.

Yangi GESlar barpo etishga bel bog’lagan Qirg’iziston va Tojikiston esa bu loyihalarni ichki ehtiyoj deb ataydi, biroq ular amaliyoti uchun tashqi ko’makka muhtoj.

Har ikki davlat bu ko’makni so’nggi paytda O’zbekiston bilan munosabatlari ancha sovuqlashgan Rossiyadan olishga umid qilmoqda.    

Suv ziddiyatlari urushga olib kelishi mumkin deya ogohlantirayotgan O’zbekiston prezidenti Islom Karimov o’z pozitsiyasi atrofida ittifoq tuzishga harakat qilmoqda.

Turkmanistonda Islom Karimov va Qurbonguli Berdimuhammedov muzokaralari
mintaqada yirik suv to’g’onlari qurilishiga qarshi qo’shma bayonot bilan yakunlandi.  

Bu Rossiya prezidenti Vladimir Putinning Tojikistonga safari oldidan e’lon qilingan hujjat.

Dushanbeda kechgan muzokaralarda Rossiya Tojikistandagi harbiy baza bo'yicha 30 yillik bitim imzoladi. Tojikistonda ko’zlangan gidro-ishnootlar uchun mablag’ ajratish haqida ham gap ketdi.

Tojikiston Rossiyadan Qirg’izistonda imzolangan shartnomalar kabi hamkorlik bitimi kutmoqda.  

Yaqinda Qirg’izistonda bo’lgan Putin Qambarota-1 GESi qurilishi uchun 2,5 millard dollar mablag’ ajratish va mamlakatda Rossiya harbiy bazasini uzoq vaqtga qoldirish haqida hujjat imzolagan edi.

Tojik matbuotiga ko’ra, Putinning Tojikistonga tashrif chog’ida Rog’un GESi bo’yicha hujjat imzolanishi qiyin, biroq boshqa energetik loyihalarda Rossiya ishtiroki haqida bitimlarga qo’l qo’yiladi.  

O’zbekiston Moskva qo’yayotgan qadamlarni diqqat bilan kuzatmoqda.

Siyosatshunos Farxod Tolipov fikricha:

“Rossiya Qambarota-1 GESini qurishga qo’shilyotgan ekan, nega endi Rog’unni qo’llab quvvatlamasligi kerak? Agar Qirg’izistonda bu haqda qaror bo’lmaganda, Tojikistonda ham bo’lmaydi deyishga asos bo’lardi. Biroq Bishkekda shunday qarorga kelingach, Dushanbeda ham bu takrorlanadi deyishga asosimiz bor. Rossiya shunday bir kontekstda, ya’ni ham gidro-inshootlar qurishda qatnashish, ham harbiy bazalarini joylashtirish bo’yicha shartnomalar imzolamoqda. Bular esa O’zbekiston manfaatlariga zid keladi”.

Farxod Tolipov deydiki, so’nggi paytda mintaqada geosiyosiy kurash avj olmoqda. Natijada Markaziy Osiyo turli qutblarga ajragan, qarama-qarshi davlatlarga bo’linishi ehtimoldan uzoq emas.

“Rossiya agar shu maqsadda siyosat yurg’izayotgan ekan, bundan biror tomonga foyda bo’lishi qiyin… Mintaqa yana sun’iy ravishda bo’laklanmoqda. Bu albatta mintaqadagi davlatlar, xalqlar rivojlanishiga xizmat qilmaydi, aksincha mintaqadagi muammolarni, ziddiyatlarni yanada chigallashtiradi. Bundan Rossiyaning o’zi ham zarar ko’rishi mumkin”, - deydi Tolipov.

Markaziy Osiyoning asosiy daryolari Amudaryo va Sirdaryo mintaqadagi 60 millionga yaqin aholi ehtiyojini qondiradi. Umumiy suv miqdori kamayishi, qishloq xo’jaligi va gidroenergetikani rivojlantirishga bo’lgan turlicha yondashuvlar mintaqa daryolari yuzasidan ziddiyatlarni qo’zg’ab keladi.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
"Islomiy davlat" va Amerika/ US-Terrorismi
X
01.09.2014 23:52
AQSh Mudofaa vaziri Chak Xeyglning aytishicha, avvaliga o'zini “Iroq va Shom islomiy davlati” deb atagan va endilikda qisqacha “Islomiy davlat” deya yuritilayotgan guruh boshqa terror tashkilotlariga qaraganda yaxshiroq qurollangan va harbiy jihatdan puxta.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Bosh vazirlikni topshirgan Nuri al-Malikiy Amirli shahrida xavfsizlik kuchlari va mahalliy fuqarolar davrasida, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Peshmerga kuchlari Tikrit yaqinidagi Sulaymon Bek shahrining "Islomiy davlat" jangarilaridan tortib olinganini nishonlamoqda, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Kurd peshmerga kuchlari hamda "Asaib Ahlul Haq" shia jangchilari Sulaymon Bek ustidan nazorat o'rnatdi, 1-sentabr, 2014-yil.
  • "Asaib Ahlul Haq" shia guruhi jangchisi otishmadan o'zini panaga olmoqda, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Sulaymon Bek shaharchasida "Islomiy davlat" jangari guruhi hamda kurd va shia jangchilari o'rtasida kuchli to'qnashuv yuz berdi, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Iroqning Inson huquqlari vaziri Muhammad Shia al-Sudaniy BMTning Yevropadagi idorasida o'tkazilgan Iroq bo'yicha maxsus yig'inda qatnashmoqda, Jeneva, 1-sentabr, 2014-yil.
  • Iroq xavfsizlik kuchlari Bag'dod yaqinidagi Amirli shahrini qo'riqlamoqda, 31-avgust, 2014-yil.
  • Amirli shahri aholisi vertolyotlarda tinch joyga evakuatsiya qilindi, 29-avgust, 2014-yil.
Fotogalereya

Fotogalereya "Islomiy davlat" jangarilariga qarshi kurash davom etmoqda

Jangarilarning Iroq poytaxti Bag'dod yaqinidagi Amirli shahriga qilgan hujumi to'xtatib qolingan. Shuningdek, kurd peshmerga kuchlari hamda shia jangchilari Sulaymon Bekni jangarilar nazoratidan tortib olgan.
Fotogalereya

Fotogalereya Bugungi Bishkek, suratlarda

Sovet davrida Frunze, ungacha esa Pishpek, bugungi kunda esa Bishkek, Qirg'iziston poytaxti, o'tgan o'n yillikda ikki inqilob va qator namoyishlarga guvoh bo'ldi. Markaziy Osiyoning boshqa biror markazi yaqin o'tmishda bu qadar siyosiy voqealarni boshdan kechirmagan. Biroq Bishkek bir qarashda Sovet davridan beri ko'p o'zgarmagandek. Imoratlar, ko'chalar eskirgan. Kommunizm nishonalarini ko'rasiz atrofda. Qizig'i, globalizatsiya bobida ham orqada qolmagan. 900 mingga yaqin aholisi bilan Bishkek Qirg'izistonning metropolisi.
Fotogalereya

Fotogalereya Kaliforniya shimolida zilzila, 6 balda

24-avgust kuni Kaliforniya shtati shimolida yer qimirladi. Uning kuchi 6 balni tashkil etgan. Hududda azaldan zilzila ehtimoli yuqori. Binolar vayron bo'lgan, yong'inlar va elektr tarmoqlarida uzilish kuzatilgan. Hech kim o'lmagan. Lekin tunda yuz bergan tabiiy ofat aholi orasida katta vahima uyg'otgan. Zilzila ayniqsa Napa shahrida qattiq sezilgan.
Fotogalereya

Fotogalereya O'zbek shoirasi Zulfiya Boboyeva xonadonida - Tojikistonning Mujun qishlog'idan fotolavha

Tojikiston aholisining 24 foizi, ikki millondan ortig’ini o’zbeklar tashkil etadi. Ular orasida yuzdan ortiq shoir va ijodkorlar bor. Respublika shimolining O’zbekiston va Qirg’iziston bilan chegaradosh G’onchi nohiyasining so’lim Mujun qishlog’ida o’zbek adabiyotining yorqin yulduzlaridan biri, shoira Zulfiya Boboyeva yashaydi. So’g’d viloyat o’zbeklar ma’naviyat va ma’rifat markazi tashabbusi va G’onchi nohiyasi raisi Zafar Ismoilzodaning joriy yil 30-iyulidagi qarori bilan Tojikiston yozuvchilar uyushmasi a’zosi, Maftun Jo’ra nomidagi adabiy mukofot laureati Zulfiya Boboyevaning 60 yoshlik yubiley tantanalari bo'lib o'tdi. Tadbir uning xonadonida kechdi. Shoira yura olmaydi. Boshlang’ich maktabda o'qib yurganidan beri aravachaga mixlanib qolgan. Ijod uning hayoti mazmuniga aylangan. Yosh qizaloq she'rga havas qo’yib, mustaqil o’qib o’rganadi, ma’lumotli bo’ladi. O’zining she’riy satrlarida bitganidek: Bo’ldilar she’rim bayotim-sabrim saodati, Yo’g’rildi shu sabab ishqqa ko’nglimning toati!
Fotogalereya

Fotogalereya Tripolidagi xalqaro aeroport jangarilar qo'liga o'tdi

Muxolifatdagi islomiy guruhning qurollangan vakillari Liviya poytaxti Tripolidagi xalqaro aeroportni egallab oldi. Ular amaldagi parlament faoliyatini noqonuniy deb hisoblab, avvalgi Milliy Kongressning qayta tiklanishini talab qilmoqda.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI