Dushanba, 08-fevral, 2016 Toshkent vaqti: 15:05

Markaziy Osiyo

Markaziy Osiyoda geosiyosiy kurash avj olmoqda

Multimedia

Audio
Markaziy Osiyoda qo'shni davlatlar o’rtasida katta janjalga sabab bo’layotgan suv muammosi bugun yanada murakkablashgan. 


O’zbekiston suv manbalariga ega Qirg’iziston va Tojikiston bilan aloqalarni mustahkamlayotgan Rossiyaning mintaqa gidroenergetikasi bo’yicha rejalagan loyihalariga keskin qarshi.

O’zbekiston va Turkmaniston prezidentlari Ashgabatdagi uchrashuvida iqtisodiy hamkorlikni Yevropa yo’nalishi bo’yicha kengaytirishga kelishib olgan. Yirik GES loyihalari bois mintaqada bir-biriga qarshi qutblar vujudga kelishi mumkin.

Toshkent mintaqada yirik suv to’g’onlari qurilishi va bu masalaga chet davlatlar aralashayotganidan norozi.

Yangi GESlar barpo etishga bel bog’lagan Qirg’iziston va Tojikiston esa bu loyihalarni ichki ehtiyoj deb ataydi, biroq ular amaliyoti uchun tashqi ko’makka muhtoj.

Har ikki davlat bu ko’makni so’nggi paytda O’zbekiston bilan munosabatlari ancha sovuqlashgan Rossiyadan olishga umid qilmoqda.    

Suv ziddiyatlari urushga olib kelishi mumkin deya ogohlantirayotgan O’zbekiston prezidenti Islom Karimov o’z pozitsiyasi atrofida ittifoq tuzishga harakat qilmoqda.

Turkmanistonda Islom Karimov va Qurbonguli Berdimuhammedov muzokaralari
mintaqada yirik suv to’g’onlari qurilishiga qarshi qo’shma bayonot bilan yakunlandi.  

Bu Rossiya prezidenti Vladimir Putinning Tojikistonga safari oldidan e’lon qilingan hujjat.

Dushanbeda kechgan muzokaralarda Rossiya Tojikistandagi harbiy baza bo'yicha 30 yillik bitim imzoladi. Tojikistonda ko’zlangan gidro-ishnootlar uchun mablag’ ajratish haqida ham gap ketdi.

Tojikiston Rossiyadan Qirg’izistonda imzolangan shartnomalar kabi hamkorlik bitimi kutmoqda.  

Yaqinda Qirg’izistonda bo’lgan Putin Qambarota-1 GESi qurilishi uchun 2,5 millard dollar mablag’ ajratish va mamlakatda Rossiya harbiy bazasini uzoq vaqtga qoldirish haqida hujjat imzolagan edi.

Tojik matbuotiga ko’ra, Putinning Tojikistonga tashrif chog’ida Rog’un GESi bo’yicha hujjat imzolanishi qiyin, biroq boshqa energetik loyihalarda Rossiya ishtiroki haqida bitimlarga qo’l qo’yiladi.  

O’zbekiston Moskva qo’yayotgan qadamlarni diqqat bilan kuzatmoqda.

Siyosatshunos Farxod Tolipov fikricha:

“Rossiya Qambarota-1 GESini qurishga qo’shilyotgan ekan, nega endi Rog’unni qo’llab quvvatlamasligi kerak? Agar Qirg’izistonda bu haqda qaror bo’lmaganda, Tojikistonda ham bo’lmaydi deyishga asos bo’lardi. Biroq Bishkekda shunday qarorga kelingach, Dushanbeda ham bu takrorlanadi deyishga asosimiz bor. Rossiya shunday bir kontekstda, ya’ni ham gidro-inshootlar qurishda qatnashish, ham harbiy bazalarini joylashtirish bo’yicha shartnomalar imzolamoqda. Bular esa O’zbekiston manfaatlariga zid keladi”.

Farxod Tolipov deydiki, so’nggi paytda mintaqada geosiyosiy kurash avj olmoqda. Natijada Markaziy Osiyo turli qutblarga ajragan, qarama-qarshi davlatlarga bo’linishi ehtimoldan uzoq emas.

“Rossiya agar shu maqsadda siyosat yurg’izayotgan ekan, bundan biror tomonga foyda bo’lishi qiyin… Mintaqa yana sun’iy ravishda bo’laklanmoqda. Bu albatta mintaqadagi davlatlar, xalqlar rivojlanishiga xizmat qilmaydi, aksincha mintaqadagi muammolarni, ziddiyatlarni yanada chigallashtiradi. Bundan Rossiyaning o’zi ham zarar ko’rishi mumkin”, - deydi Tolipov.

Markaziy Osiyoning asosiy daryolari Amudaryo va Sirdaryo mintaqadagi 60 millionga yaqin aholi ehtiyojini qondiradi. Umumiy suv miqdori kamayishi, qishloq xo’jaligi va gidroenergetikani rivojlantirishga bo’lgan turlicha yondashuvlar mintaqa daryolari yuzasidan ziddiyatlarni qo’zg’ab keladi.

Malik Mansur

Malik Mansur Toshkent Davlat Universitetini (hozirda O'zbekiston Milliy Universiteti) bitirgan. Professional jurnalist. Bu sohada 1990-yilardan beri ishlab keladi. O'zbekistonda qator nashrlarda faoliyat yuritgan. "Amerika Ovozi bilan 2002-yildan buyon hamkorlik qilib keladi. Vatandagi siyosat, iqtisod va ijtimoiy hayotni yoritadi. "Vatan Manzaralari" blogini yuritadi. Malik Mansur tanqidiy maqolalari uchun 2010-yilda davlat organlariga tuhmat qilganlik, haqoratlaganlik va jamoat xavfsizligiga tahdid solganlik aybi bilan Toshkentda sudga tortilgan. Jurnalist va uning reportajlarini efirga uzatgan "Amerika Ovozi" bu ayblovlarni asossiz deb hisoblab, sud ishini so'z va matbuot erkinligini cheklash uchun qilingan qadam deb atagan.
 

Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Filippinga AQSh harbiylari qaytmoqdai
|| 0:00:00
...  
 
X
Amerika Ovozi
07.02.2016 19:55
Pekin Janubiy Xitoy dengizidagi ayrim orollarni o’zlashtirib, u yerda qurilishlarni olib borar ekan, bu orollarga da’vo qilayotgan Filippin qurolli kuchlari tayyorgarligini oshirishga harakat qilmoqda. Manila Xitoy bilan to’qnashuv ehtimolidan xavotirda.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Yaponiyada vulqon portladi
  • "WikiLeaks" asoschisi Julian Assanj Ekvadorning Londondagi elchixonasidan turib matbuot xodimlari bilan gaplashmoqda. BMT hay'ati nazarida uni hibsga olish uchun asos yo'q.
  • Nyu-Gempshir shtati
  • Ukraina
  • Shimoliy dengiz sohillarida, Britaniya
  • Filippinda Xitoyga qarshi chiqishlar
  • Suriya
  • Pokistonda "Kashmir birlashsin" degan talablar ostida namoyishlar
  • Vatikan
  • Singapurda yangi yil
  • Quddus
  • Belgiya
  • Turkiya

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI