Payshanba, 21-avgust, 2014 Toshkent vaqti: 15:08

Markaziy Osiyo

Qozog'istonlik o'zbeklar Sayram nomi o'zgarishidan xavotirda

Sayram shahriga kirish darvozasi, Sayram, Qozog'iston.
Sayram shahriga kirish darvozasi, Sayram, Qozog'iston.
Qozog’istonda Markaziy Osiyoning qadimiy markazlaridan hisoblangan Sayram shahrining bir qismini Chimkent shahriga qo’shib olish haqida xabarlar tarqalgan. Shu yerda istiqomat qiluvchi mahalliy o’zbeklar bundan xavotirda. Ularning aytishicha, Qozog’istonda geografik nomlarni o’zgartirishga qarshi besh yillik moratoriy qo’yilganiga qaramay, shahar nomining o'zgarishi haqidagi gaplar tobora ko'proq quloqqa chalinmoqda.


Qozog’istonlik o’zbek shoiri Sulton Yo’ldosh uch ming yillik tarixga ega Sayram nomining o’zgarishi mumkinligidan qattiq xavotirda.

“Sayramning tarixi uch ming yildan oshadi. Hozir Sayramni Chimkent shahri tarkibiga qo’shilishi munosabati bilan uning nomini o’zgartirishmoqchi. Biz bunga qarshimiz. Viloyat hokimligiga murojaat ham qildik. Ularning programmasiga ko’ra, Sayram shaharga qo’shilgandan keyin uning nomi ham yo’qotilishi kerak. Hozir ko’pchilik bo’lib shu nomni saqlab qolishga harakat qilmoqdamiz. Sayram nomi “Aveto”da uchraydi, “YUNESKO” ro’yxatiga ham kiritilgan ”, - deydi Sulton Yo’ldosh.

Sayramliklar nima sababdan Sayram nomini o’zgartirishga qaror qilingani haqida aniq ma’lumotga ega emas. Biroq bu qaror nafaqat sayramliklarni, balki Chimkentdagi jamoatchilikni ham xavotirga solgani aytiladi.

Sayram aholisi Janubiy Qozog’iston viloyati hokimligiga ariza yozib, uch ming yildan buyon mavjud Sayramning nomi va maqomini saqlab qolishni so’ragan.

“Sayram qishlog’i nomidagi Sayram rayoni bor. Rejaga ko’ra, bu rayonning  o’zi ham yo’q bo’ladi, uning yerlari uchta rayonga qo’shib berilishi kerak. Sayram rayoni ham, qishlog’i ham bo’lmaydi, umuman, Sayramning nomi qolmaydi. Sayram rayonining 160 mingdan oshiq aholisi bor, ko’proq o’zbeklar yashaydigan joy”, - deydi Sulton Yo’ldosh.

Viloyat hokimligidan bu borada aniq ma’lumot olish, bevosita mavzu bo’yicha  javob bera oladigan mutasaddini topishning imkoni bo’lmadi.

Viloyatdagi o’zbek madaniyat markazi rahbari Ikrom Hoshimovga ko’ra, gap faqat Sayramning shaharga qo’shilishi haqida bormoqda, nom o’zgarishi haqida emas.
“Sayramning nomi o’zgarishi haqida hech qanday ma’lumot ham, ko’rsatma ham yo’q, faqat shaharga qoshilishi mumkin. Bu haqda bekorga vahimali xabar  chiqarmaslik kerak”, - deydi u.
 
Shoir Sulton Yo’doshga ko’ra, qaror viloyatda emas, respublika miqyosida qabul qilingan.
“Bu yerdagi ko’pchilik ham Sayram nomi qolishi tarafdori, lekin bu masala yuzasidan Parlament miqyosida, prezident qabulida  qaror berilgan degan gap bor”, - deydi u.

O’tgan dekabr oyining oxirida Qozog’iston Parlamenti Onomastika - joy nomlari, atamalar bo’yicha mavjud qonunga o’zgartirishlar kiritdi.

Bungacha Qozog’istonda joy nomlarini o’zgartirishga nisbatan besh yillik moratoriy amalda edi.

Parlamentda qonun yuzasidan gapirgan Qozog’iston Madaniyat Ishlari vaziri Darxan Minbayga ko’ra, mamlakat ehtiyojlaridan kelib chiqib, joy atamalarini qo’llash yuzasidan qonunni takomillashtirishga  qaror qilingan. Vazirga ko’ra, joylarga nom berishda mamlakat bilan bog’liq bo’lmagan holatlar ko’p uchraydi.

Sayram nomining o’zgartirilishi haqidagi xabarlar Qonundagi yangiliklarga  qanchalik bog’liqligi noma’lum, ammo Sayram o’rniga qo’yish uchun rejalanayotgan muqobil nom haqida ma’lumotlar bor.

“Sayramni ikkiga bo’lib, yarmini Savrin, yarmini Martibi deb nomlashmoqchi. Yer bo’yicha mutaxassislar buni kartada ko’rgan, yig’ilish qilib odamlarga ham aytgan. Yig’ilishda bu masalani faqat yuqoridagilar hal qilishi mumkinligini aytishgan. Sayramning yonida Martibi degan bir tepalik bor. Shuning yonida uchta tarixiy biy yig’ilib, majlis o’tkazgan. Shu nomni olishmoqchi”, -deydi  shoir Sulton Yo’ldosh.

Dunyoning qadimiy shaharlaridan biri sanalgan Sayram azaldan o’zbeklar ko’proq yashaydigan aholi punktlaridan hisoblanadi. 1999-yilda Sayram o’zining uch ming yilligini rasman tantana qilgan edi.
Mazkur forum yopiq.
Izohlarni tartiblashtirish
Izohlar
     
Fikr bildiruvchi: ravshanbek E-mail adresingiz: Chimkent
08.01.2013 16:46
мен қозоқ кишилардан куб эшитдим Сайрамликлар автаномия талаб қилишаётган экан шунга сайрамни булиб юбориш керак булибди. Бу бир бахона улар сайрам туманида узбеклар куплигидан қурқади улар узбеклар боши бирикмаслигини хохлашади

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Islomiy jangarilar Suriyaga chekinishi mumkini
X
21.08.2014 02:44
Suriya va shimoliy Iroqda minglab aholini qochqinga aylantirgan “Islomiy davlat” jangari guruhiga qarshi ham AQSh, ham Suriya kurash olib bormoqda. Ammo AQSh amalga oshirayotgan havo hujumlari jangarilarni Iroqdan Suriyaga surib chiqarib, Assad rejimiga qarshi kurashni kuchaytirishi mumkin.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Amerikalik jurnalist Jeyms Foli Islomiy davlat guruhi tomonidan qatl etilgan.
  • Bag'doddagi siyosatchilar
  • Germaniya yordam yetkazmoqda
Fotogalereya

Fotogalereya Jangarilar jurnalistni qatl etdi

"Iroq va Shom islomiy davlati" "YouTube"ga yuklagan video "Amerikaga xabar" deya nomlanadi. Unda tizzalab o'tirgan amerikalik jurnalist Jeyms Folining boshi tanasidan judo qilingani ak etgan. Hozirda video "YouTube" tomonidan olib tashlangan.
Fotogalereya

Fotogalereya Ferguson, Missuri - 20-avgust, 2014

Qora tanli aholi politsiyani irqchilikda va zo'ravonlikda ayblab, namoyishlarni davom ettirmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Missurida politsiya namoyishchilarni tarqatishga harakat qilmoqda

Politsiya bilan to'qnashuvda bir kishiga o'q tegib qattiq yaralangan, yetti kishi hibsga olingan. 18 yashar qora tanli yigitning politsiya tomonidan otib o'ldirilishi ketidan boshlangan namoyishlar tinmayapti. Ferguson shahrida favqulodda holat joriy etilgan.
Fotogalereya

Fotogalereya Missuri shtatida politsiyaga qarshi namoyishlar davom etmoqda

Qo’shma Shtatlar bo’ylab minglab odamlar namoyishga chiqib, Missuri shtatida politsiya o’qidan o’lgan qora tanli o’smirni xotirlayapti. Yuzdan oshiq shaharlarda yig’ilgan fuqarolar 18 yoshli Maykl Braunni va politsiya qo’lidan o’lgan boshqa vatandoshlarni bir daqiqalik sukunat bilan esladi. Missurida namoyishlar qonli tus olgach, prezident Barak Obama kecha jamoatchilikni tinchlanishga undadi.
Fotogalereya

Fotogalereya Vladimir Putin Qrimda

Rossiya rahbari yaqinda mamlakatning bir qismi sifatida qabul qilingan yarimorolga borib, vaziyat bilan tanishdi.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI