Juma, 18-aprel, 2014 Toshkent vaqti: 05:33

AQSh-Markaziy Osiyo

AQSh Markaziy Osiyoga harbiy yordami yuzasidan tanqid ostida, javob nima?

O'zbekiston askarlari, Mustaqillik kuni, Toshkent, 31-avgust, 2012
O'zbekiston askarlari, Mustaqillik kuni, Toshkent, 31-avgust, 2012
Matn hajmi - +

Ochiq Jamiyat Instituti (Open Society Institute) tashabbusi bilan olib borilgan tadqiqot shuni ko’rsatganki, Amerikaning Markaziy Osiyo davlatlariga harbiy madadi aksariyat hollarda xalq farovonligi uchun xizmat qilmayapti.

Xavfsizlik yo’lida berilayotgan ko’mak, deydi bu izlanish muallifi Joshua Kuchera (Joshua Kucera), asosan avtoritar tuzumlar manfaati uchun qo’llangan.


AQSh esa Afg’oniston yuzasidan ketayotgan hamkorlikni boy bermaslik uchun qator qora ishlarga ko’z yumgan, deydi Kuchera. Qirg’iziston bunga yaqqol misol. 2010-yilda hokimiyatdan ag’darilgan Kurmanbek Bakiyev AQSh tomonidan tayyorlangan va ta’minlangan maxsus bo’linmani xalq himoyasi uchun emas, o’zi va atrofidagi shaxslarni himoya qilish uchun ishlatgan.

Joshua Kuchera bilan qilgan suhbatimizni mana bu yerda tinglab tomosha qilishingiz mumkin.

AQSh hukumati bu tanqidlarga qanday javob bermoqda?

Joshua Kucheraning Vashingtonga tavsiyasi shuki, xavfsizlikni mustahkamlash uchun berilgan yordam faqat Afg’oniston bilan bog’lanib qolmasin. Ko’mak darajasi Afg’oniston prioritetga aylangan paytda oshgan, chetga surilganida pasaygan, deydi ekspert, buni isbotlovchi katta jadvalga ishora qilib.

Markaziy Osiyo tinchligi yo’lida qanday yordam ko’rsatish haqida chuqur o’ylanib, aynan xalqqa foydasi tegadigan konkret dasturlar ishlab chiqing, deydi Kuchera, toki ular bu jamiyatlarni qiynayotgan masalalarga yechim topishda xizmat qilsin.

Linn Treysi (Lynne Tracy), AQShning Markaziy Osiyo bo'yicha bosh diplomatiLinn Treysi (Lynne Tracy), AQShning Markaziy Osiyo bo'yicha bosh diplomati
x
Linn Treysi (Lynne Tracy), AQShning Markaziy Osiyo bo'yicha bosh diplomati
Linn Treysi (Lynne Tracy), AQShning Markaziy Osiyo bo'yicha bosh diplomati
AQShning mintaqa bo’yicha bosh diplomati Linn Treysi (Lynne Tracy):


“Harbiy ko’mak faqat Afg’oniston bobidagi hamkorlik uchun berilayapti deb xulosa qilish xato. Bu notinch mamlakatda vaziyatni yaxshilash uchun birga ishlashga majburmiz, bu haqiqat... Lekin Markaziy Osiyo respublikalari mustaqillikka erishganidan beri, ya’ni o’tgan 20 yillik tarixga qarasangiz, Amerika boshidan chegara xavfsizligi, qoradori savdosiga qarshi kurash, xavfsizlik tizimlari islohoti yo’lida jon kuydirib kelganini ko’rasiz”.

Xavfsizlikdan tashqari Vashington iqtisodiy hamkorlik, siyosiy islohotlar, huquq va demokratiya targ’iboti va mintaqaviy birdamlik singari masalalarga ham urg’u beradi, deydi diplomat.

Amerika 2014-yilda Afg’onistondan chiqib ketgach, Markaziy Osiyoga e’tibor pasayadi desangiz, adashasiz, mushtarak manfaatlar juda ko’p va birga ishlashda davom etamiz, deydi u.

AQSh uzatgan harbiy vositalar va u tayyorlagan maxsus kuchlar suiiste’mol qilinganida bu davlat vaziyatga ko’z yumgan degan iddaoni ham Linn Treysi inkor etadi.

Aniq isbot va dalil bo’lsa, chora ko’riladi, mas’ul shaxslar javobgarlikka tortiladi, deydi u. Harbiy madad sifatida ajratilgan mablag’ audit qilinadi va korrupsiya alomatlari aniqlansa, “biz qarab turmaymiz” deydi diplomat.

Vashington Markaziy Osiyoga og’ir qurollar uzatmaydi, berilgan yengil vositalar qanday ishlatilayotgani, malakasi oshirilgan harbiylar qayerda va qanday maqsadlarda safarbar etilgani doimiy kuzatuvda, deydi Joshua Kuchera.

Joshua Kuchera (Kucera) va Jeff Goldstein (chapdan) Ochiq Jamiyat Institutida o'tgan davra suhbatida, Vashington, 16-oktabr, 2012Joshua Kuchera (Kucera) va Jeff Goldstein (chapdan) Ochiq Jamiyat Institutida o'tgan davra suhbatida, Vashington, 16-oktabr, 2012
x
Joshua Kuchera (Kucera) va Jeff Goldstein (chapdan) Ochiq Jamiyat Institutida o'tgan davra suhbatida, Vashington, 16-oktabr, 2012
Joshua Kuchera (Kucera) va Jeff Goldstein (chapdan) Ochiq Jamiyat Institutida o'tgan davra suhbatida, Vashington, 16-oktabr, 2012
AQSh Kongressi O’zbekistonga yordamni 2004-yildan beri cheklab qo’ygan edi. Sabab – inson huquqlari bilan bog’liq ahvol og’ir ekani. Lekin vaziyat yaxshilanmaganiga qaramay 2012-yilga kelib, harbiy ko’mak ko’rsatishga qaror qilindi. Nima uchun?


“Amerika hukumati nazarida bu davlat chegara xizmatini zarur vositalar (jangovar emas) bilan ta’minlash bizning manfaatlarimiz uchun xizmat qiladi. Afg’onistonga yuk tashiladigan yo’nalish O’zbekiston hududidan o’tadi va bu tizim himoya qilinishini istaymiz”,- deya javob qiladi diplomat.

Shimoliy Ta’minot Tizimi sifatida tanilgan bu yo’nalish bilan bog’liq shartnomalar va konktraktorlar hamda ular bilan ishlayotgan tomonlar sir tutiladi. Nima uchun?

x
“Biz yo’nalish uchun davlatlarga pul to’lamaymiz, ammo biz bilan ishlayotgan xususiy bizneslar haqida axborot bermaymiz, bu mavjud bitimlarga ziddir”,- deydi Linn Treysi.


Ekspertlar, xususan Joshua Kuchera nazarida bu adolatsizlik. Konktraktorlar hukumatlarga yaqin bizneslar, ularning iznidagi kompaniyalar ekani aniq; AQSh bilan imzolangan shartnomalardan rahbarlar katta foyda ko’rayapti, deydi Kuchera.

2011-yilda Amerika Shimoliy Ta’minot Tizimi uchun mintaqada yarim milliard dollarga yaqin mablag’ sarflagan.

Markaziy Osiyoga beriladigan harbiy yordam xususidagi ma’lumotlar umuman olganda sir saqlanmaydi, lekin ularni olish juda qiyin.  

Buni osonlashtirishi kerak, deydi mutaxassis, Amerika xalqi va Markaziy Osiyo ahlining mavjud hamkorlikdan kim qanday foyda ko’rayotganini bilishga haqqi bor.
 

AQSh-Markaziy Osiyo, harbiy yordam ortidagi savollar/US Military Aid to Central Asia. Who benefits?i
X
15.10.2012
G’arb matbuotida Amerikaning Markaziy Osiyoga nisbatan siyosatini uzoq yillardan beri yoritib kelayotgan tadqiqotchi-jurnalist Joshua Kuchera (Joshua Kucera) tahlilicha, mintaqaga berilgan harbiy yordam xalq farovonligi uchun xizmat qilayotgani yo’q. Yordam ortidagi asosiy omil bu Afg’onistondagi missiya, deydi u. Navbahor Imamova Joshua Kusera bilan suhbatda bo’ldi.

US MILITARY AID TO CENTRAL ASIA, WHO BENEFITS? VOA UZBEK INTERVIEW WITH JOSHUA KUCERAi
X
15.10.2012
Joshua Kucera, journalist and freelance writer, talks to Navbahor Imamova of Voice of America's Uzbek Service about his recent comprehensive report on US military aid to Central Asian countries: http://www.opensocietyfoundations.org/sites/default/files/US%20Military%20Aid%20to%20Central%20Asia%20Who%20Benefits.pdf

 

Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
AQShda jamoat transporti qanday? US transit, Boston/New Yorki
X
17.04.2014
Bugungi kunda amerikaliklarning aksariyati shaharda yashasam deydi. Shaharda esa mashinada yurish azob, uni qo'yishga joy topish doimiy boshog'riq. Jamoat transportiga talab oshib bormoqda. Amerikada birinchi metro Bostonda ochilgan. Nyu-Yorkda har kuni millionlab odam jamoat transportiga tayanadi.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Boston fojiasini eslab

O'tgan yilning 15-aprelida 25 mingga yaqin kishini bir joyga to'plagan marafon paytida yuz bergan portlash uch kishini hayotdan olib ketgan va 260 dan ortiq odam jarohatlangan edi.
Fotogalereya

Fotogalereya Nigeriyada qonli kun

Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainadan suratlar

Fotogalereya

Fotogalereya Vashingtonda olcha gulladi

Har yili aprel oyida Vashington shahri olcha gullari bilan burkanadi. Bir asr muqaddam Yaponiya tomonidan hadya qilingan ko’chatlar bugun Vashingtonning ramziy ko’rkiga aylangan. Olchaning gullash mavsumi har yili 10 kuncha davom etadi. Yilning bu davrida Vashington sayyohlar bilan to’ladi. Chunki ayni shu kunlarda poytaxt Olcha guli festivalini tashkil qiladi. Vashington bo’ylab yapon madaniyati kunlari o’tkaziladi. Musiqa va raqs, me’morchilik san’ati, urf-odatlar, kinolar namoyish etiladi. Yapon tili va adabiyoti ham targ’ib qilinadi. Yaponiyadan mehmonlar kelib, sahnada amerikaliklarni xushnud qiladi. Ikki xalq san’atini ifodalovchi asarlar namoyish etiladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Janubiy Afrika Respublikasi notinch

BMT Xavfsizlik Kengashi tobora notinch Janubiy Afrika Respublikasiga keng ko’lamli tinchlikparvar qo’shin safarbar etadi. Salkam 12 ming kishilik missiya tinch aholini himoya qilib, insonparvarlik yordami qatnovini ta’minlaydi. Mamlakatda mazhablararo adovat va zo’ravonlik minglab odamlarni hayotdan olib ketdi. Afrikalik olti ming va fransiyalik ikki ming qo’shin tinchlikni saqlay oladi, deydi BMT rasmiylari. Xalqaro qo’shinlar 15-sentabrda ishga kirishadi. AQShning BMTdagi elchisi Samanta Pauer shu hafta Markaziy Afrika Respublikasida bo’ldi. Qo’shma Shtatlar Afrika ittifoqi qo’shinlarini qo’llab quvvatlaydi; jahon hamjamiyati bu davlatga dadilroq yordam berishi lozim, deydi elchi. BMT, xususan, Markaziy Afrika Respublikasida 19 ming musulmon hayoti jiddiy tahdid ostida va ular mamlakatning xavfsiz hududlariga yoki xorijiy davlatga ko’chirilishi kerak, deya ogohlantiradi. Nasroniy jangarilar musulmon aholiga qarshi qonli hujumlarni boshlagandan beri o’n minglab musulmon poytaxtni va g'arbiy viloyatlarni tark etgan. Ayrim mahalliy rasmiylarning aytishicha, aholini ko’chirish choralari ixtilofni yanada kuchaytirib, mamlakatni parchalab yuborishi mumkin.
Fotogalereya

Fotogalereya Pensilvaniyadagi maktabda fojea

Pensilvaniya shtati, Murisvil shahridagi Franklin o'rta maktabida o'quvchi 19 bola va yana bir kishini pichoqlagan. To'rt odamning ahvoli og'ir, deydi politsiya.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI