Shanba, 01-noyabr, 2014 Toshkent vaqti: 16:44

Yaqin Sharq

Suriyada Assad ketsa ham mojaro davom etishi mumkin

Amerika Ovozi
Suriyada fuqarolik urushining keti ko’rinmas ekan, diplomatik harakatlar ham foyda bermayapti. BMT hisobiga ko’ra, salkam ikki yilda 60 mingdan ziyod odam o’lgan. Tahlilchilarning aytishicha, mojaro hali-beri hal bo’lmaydi va, hatto, isyonchilar prezident Bashar al-Assadni hokimiyatdan ag’dargan taqdirda ham zo’ravonliklar davom etadi.

Suriyada tomonlar hokimiyat uchun kurashar ekan, g’alaba kim tomonida bo’lishi hozircha aniq emas. Ekspertlar “bunisi hali holva” demoqda.

Suriyada bundan battar bo’lish ehtimoli bor, deydi Yaqin Sharq bo’yicha ekspert Aliya Braximiy.

"Agar Assad tuzumi qulasa, qasos olishlar, ichki zo’ravonliklar kuchayadi, ko’p qon to’kiladi. G’olib oppozitsiyaning ichida hokimiyat uchun qattiq kurash boshlanadi. Ustiga-ustak, mintaqadagi davlatlar o’ziga qarashli guruhlarni qo’llab-quvvatlashga kirishadi".

Manzara umid bag’ishlamaydi, ammo hech kim uchun yangilik emas. Axir Suriyada o’zaro adovat qiluvchi sunniylar va shialar, turli klanlar, guruhlar va mazhablar, islomiy jangarilar va liberal kuchlarning borligi sir emas.

"Suriya shunday bir inqirozga kirdiki, undan hali bir necha yil chiqolmaydi. Chunki mojaro mazhablararo va mintaqaviy kurash ishtirokchilariga qo’l kelmoqda", - deydi Aliya Braximiy.

Tahlilchi Suriyada hukmron alaviylar oqimining shia yetakchilarini qo’llab-quvvatlayotgan Eron va Damashqda hokimiyat tepasiga sunniylarning kelishini xohlayotgan Saudiya Arabistonini nazarda tutmoqda. Tehronning bu ko’magi uchun alaviylar unga Livanga o’z ta’sirini o’tkazishda yordam bermoqda. Qirollik esa o’z navbatida Eronni zaiflashtirishga intilyapti.

Bundan tashqari Suriyaning liberal bo’lishini istayotgan G’arb davlatlari hamda bu mamlakatda o’z manfaatlarini saqlab qolishga urinayotgan Rossiyani ham unutmaslik kerak.

Agar, deydi Arab-Britan kengashi tahlilchisi Kris Doyl, ichki va tashqi kuchlar manfaatlarining saqlanib qolishi kafolatlansa, fuqarolik urushi Suriyada u qadar cho’zilmasligi ham mumkin.

"Agar Assad rejimi shu bugunoq qulasa, mamlakatda hokimiyat uchun qattiq kurash boshlanadi. Biroq masalaga siyosiy yechim topilsa, aniq o’tish jarayoni belgilansa, u holda Suriyaning boshiga biz xavotir olayotgan qora kunlar tushmasligi mumkin", - deydi Doyl.

Biroq tomonlar eng munozarali masala bo’yicha murosa qilishi lozim. Assad hokimiyatdan darhol ketadimi yoki o’tish davrida mamlakatni boshqarib turadimi? Hech bir tomonning past kelgisi yo’q.

"Bu ishni amallasa bo’ladi. Shunchaki, hozircha bunga xohish yo’q", - deydi londonlik tahlilchi Aliya Braximiy.

Vaziyat o’zgarmas ekan, mojaro yana bir necha oy, balki yil davom etishi muqarrar, xoh Assad hokimiyatda qolsin, xoh ketsin, deydi mutaxassislar.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Otalar uyda, bola boqadi; onalar ishda - Today's dadsi
X
31.10.2014 22:03
Bugun ko'plab erkaklar uyda bola tarbiyasi bilan band, onalar esa ishlab pul topadi. Buning nimasi yomon, deya so'raydi "Amerika Ovozi" bilan gaplashgan amerikaliklar.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Quddus: arab va yahudiylar orasida to'qnashuvlar

Quddusdagi al-Aqsa masjidi bugun qisman ochiq. Isroil politsiyasi chorshanba kuni inshootni butunlay yopib qo'ygach, Falastin ma'muriyati buni urush e'lon qilishga qiyoslagan edi. Hududda hafta boshida ro'y bergan otishmada avval isroillik ruhoniy jarohatlangan; ketidan politsiya falastinlik bir shaxsni otib o'ldirgan edi. To'polon ko'tarilmasligi uchun musulmon va yahudiylar uchun muqaddas sanalgan masjid va uning atrofini vaqtincha to'sib qo'ydik, deydi Isroil huquq-tartibot xodimlari. 50 yoshgacha bo'lgan erkaklar hududga hamon yo'latilmayapti. G'azoda hukmron HAMAS va Isroil o'rtasida shu yil ro'y bergan ikki oylik urush ortidan yahudiy va falastinliklar munosabati hanuz tarang. Ixtilof 21 mingdan ziyod odam, asosan, g'azolik tinch aholini hayotdan olib ketgan edi.
Fotogalereya

Fotogalereya Burkina Fasoda xalq isyon ko'tardi, prezident ishdan ketdi

G'arbiy Afrikadagi davlat, Burkina Fasoda prezident Bleyz Kompraore 27 yillik boshqaruvdan keyin ishdan ketdi. Mamlakatda o'n minglab odamlar namoyishga chiqib, rahbarning iste'fosini talab qilayotgan edi. Chiqishlar qonli tus olgach, kecha armiya parlamentni tarqatib yuborib, muvaffaq hukumat tuzilishini ma'lum qilgan. 1987-yildan beri Burkina Fasoni boshqarayotgan Kompraore sal oldin parlamentda yangi qonunni olg'a surib, hokimiyatda uzoqroq qolishni ko'zlayotgan edi. Omma bundan norozi bo'lib isyon ko'targan. Sobiq rahbar hozir qayerda ekani, o'rniga kim tayinlanishi hali ma'lum emas. Ayrim manbalarda general Luame Loug vaqtli hukumatga bosh bo'lishi mumkin deyilmoqda. Kecha, payshanba kuni poytaxt Uagaduguda odamlar parlamentga o't qo'yib, boshqa davlat idoralariga bostirib kirgan. Politsiyaning aytishicha, o'lganlar va yaradorlar bor. Xalqni tinchlantirish uchun rasmiylar parlamentda olg'a surilgan konstitutsion o'zgarishlarni va bir necha soat oldin e'lon qilingan favqulodda holatni bekor qildi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh kotibi Pan Gi Mun G'arbiy Afrikadagi bu davlatda vaziyatni xavotir bilan kuzatayapmiz, deydi. Bosh kotib tomonlarni tinchlanishga va zo'ravonlikdan tiyilishga chaqirmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Peshmerga kuchlari Kobaniga yetib keldi

Iroq Kurdistonidan peshmerga jangchilarining bir qismi Suriyaning Kobani shahriga yetib borgan. Ular "Islomiy davlat" jangari guruhiga qarshi kurashda mahalliy kurdlar va xalqaro koalitsiyaga yordam beradi.
Fotogalereya

Fotogalereya Gavayi vulqoni aholi turar joylariga yetib keldi

Gavayida otilib chiqqan vulqon lavalari bir necha hafta o'tib Paxoa shaharchasiga yetib keldi. Sekin harakatlanayotgan lava "daryosi" yo'lda uchragan har qanday narsani kuydirib kulga aylantirmoqda. Shaharcha aholisi xavfsiz joyga evakuatsiya qilingan.
Fotogalereya

Fotogalereya Ebolaga qarshi global kurash

Dunyo bo'ylab Ebolaga qarshi kurash choralari kuchaytirilmoqda. Eboladan ogohlik oyligi doirasida turli mamlakatlarda xavfli kasallikka qarshi tayyorgarlik mashg'ulotlari o'tkazilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Afg'onistondagi missiya nihoyasiga yetayapti

Afg'onistonning Hilmand viloyatidagi yirik harbiy baza mahalliy armiya nazoratiga o'tdi. AQSh va Britaniya qo'shinlari missiyani yakunlab, o'lkani tark etishga hozirlik ko'rmoqda. 2015-yilda Afg'onistonda 12 ming xorijiy askar qoladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Suriya va Iroq

G'arb qo'llab-quvvatlovini olgan kurd jangchilari Turkiya orqali Suriyaga 1300 safdoshini jo'natishga hozirlik ko'rayapti. Iroqda va Suriyada janglar davom etmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Turkiya kurdlari qo'shni davlatdagi urushda o'lgan elatdoshlariga motam tutmoqda

Suriyaning Kobani shahri bir necha kundan beri jang maydoni. "Islomiy davlat" bilan qonli urush ketmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kanada parlamentida otishma, Ottavadan suratlar

Kanada poytaxtida urush qahramonlariga qo'yilgan yodgorlik oldida turgan askar otib ketilgan. Bu inshoot yaqinidagi parlament binosi ham xavf ostida degan ogohlantirishdan keyin evakuatsiya ishlari boshlangan. Harbiy soqchini nishonga olgan shaxs parlament tomon qochdi, deydi guvohlar. Imoratdan o'q ovozlari eshitilgan. Askarni otgan odam politsiya o'qidan o'lgan. Yaralangan askar ham kasalxonada jon bergan.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI