Dushanba, 22-sentyabr, 2014 Toshkent vaqti: 23:16

Xalqaro

Turkiya Shanxay hamkorlik tashkilotiga qo’shilmoqchi?

Multimedia

Audio
Amerika Ovozi
Turkiyaning Yevropa Ittifoqiga kirish sa’y-harakatlari natija bermasa, Shanxay Hamkorlik Tashkilotini muqobil variant deb ko’radi. Bosh vazir Rajab Toyib Erdog’an yaqinda bergan intervyusida shuni bayon qildi.
Turkiya Shanxay tashkilotiga qo’shilmoqchi?/Shohruh Hamro
Turkiya Shanxay tashkilotiga qo’shilmoqchi?/Shohruh Hamroi
|| 0:00:00
...
 
🔇
X

Yevropa yirik davlatlari Turkiyaning blokka kirishiga qarshi ekan, jarayon to’xtab qolgan desa ham bo’ladi. O’tgan hafta televideniye orqali qilgan chiqishida Erdog’an kutilmagan bir gapni aytdi. 

“Yevropa Ittifoqi bilan muzokaralarimiz salbiy tomonga qarab ketadigan bo’lsa, 75 million xalqning bosh vaziri sifatida boshqa bir yo’lni tanlashga haqliman”, - deydi Rajab Toyib Erdog’an.

“Shanxay Hamkorlik Tashkiloti Yevropa Ittifoqiga qaraganda yaxshiroq, qudratliroq. Unga a’zo davlatlar bilan qarash-qadriyatlarimiz ham bir”.

1996-yilda tuzilgan Shanxay blokiga Rossiya, Xitoy, Tojikiston, Qozog’iston va Qirg’iziston a’zo. 2001-yilda O’zbekiston ham unga qo’shilgan. Bu mamlakatlar asosan mudofaa, xavfsizlik va savdo sohalarida yaqin hamkorlik qiladi. Turkiyaga o’tgan yili “hamkor davlat” degan maqom berilgan.

Erdog’anning tashqi siyosatda keskin burilishdan darak berayotgan bayonotlarini Turkiya muxolifati tanqid qilib chiqdi. Shanxay a’zolarining inson huquqlari va demokratiya bilan umuman ishi yo’q, deydi faollar.

Turkiyada o’tkazilgan ommaviy so’rovlar natijasiga qaraganda, hozir aholining atigi 30 foizi Yevropaga qo’shilishni ma’qul ko’radi. Bir paytlar bu raqam 70 foizni tashkil etardi.

So’rovni olib borgan “Edam” tadqiqot markazi rahbari Sinan Ulgen so’zlariga ko’ra, hukumat rahbari omma kayfiyatidan xabardor.

“Bosh vazirning bayonotlari qanchalik munozarali bo’lmasin, jamoatchilik unga qarshi chiqmasligini yaxshi biladi. Chunki hozir Turkiyada ko’pchilik Yevropa Ittifoqi bilan a’zolik muzokaralarini to’xtatish tarafdori”, - deydi Ulgen.

Biroq Shanxay tashkiloti faoliyatining negizida xavfsizlik manfaatlari yotar ekan, tahlilchilar fikricha Turkiyaning NATOga a’zoligi savolga tutilishi va hatto alyans uni safidan chiqarishi mumkin.
Bosh vazir Rajab Toyib Erdog'anBosh vazir Rajab Toyib Erdog'an
x
Bosh vazir Rajab Toyib Erdog'an
Bosh vazir Rajab Toyib Erdog'an

Qo’shma Shtatlar bu masala yuzasidan hali aniq bir munosabat bildirganicha yo’q. Davlat departamenti rasmiysi Viktoriya Nuland Turkiya NATO a’zosi ekanini eslatib, jarayon yaqindan kuzatuvda, dedi.

Ismini oshkor etmagan turk diplomatining “Amerika Ovozi”ga bildirishicha esa bu yerda hech qanday ziddiyatga o’rin yo’q, uning mamlakati ko’p qirrali siyosat olib borayapti. 

Ayrim sharhlovchilar nazarida bosh vazirning so’zlari diplomatik strategiyadan boshqa narsa emas.  

“Maqsad Yevropa Ittifoqiga bosim o’tkazish, Turkiya oldida alternativ imkoniyatlar borligini ko’rsatib qo’yishdir ehtimol. Tashqi siyosatda fundamental o’zgarishlar haqida gap ketayotgan bo’lsa, muvozanat buziladi. Uzoq muddatda bu Turkiya iqtisodiyotiga zarba bo’ladi”, - deydi “Taraf” gazetasi jurnalisti Semih Ildiz. 

Turkiya Yevropa Ittifoqiga kirish uchun 1987-yilda ariza topshirgan, muzokaralar rasman 2005-yilda boshlangan. Joriy yilda Bryussel va Anqara jarayonni jonlantirishi kutilmoqda.
Hozir Turkiyada ko’pchilik Yevropa Ittifoqi bilan a’zolik muzokaralarini to’xtatish tarafdori.

Kelasi oy Turkiya bosh vaziri Yevropa bo’ylab safarga otlanadi, Germaniya va Fransiya rahbarlari esa Anqaraga tashrif buyurishi kutilmoqda. 

Mazkur uchrashuvlar natijasi Turkiya qaysi yo’ldan borishini hal qilsa ajabmas. 

“Yevropa rahbarlari bu gal ham Turkiyaga xayrixohlik ko’rsatmasa, Erdog’anning Shanxay tashkilotiga qo’shilish haqidagi bayonotlarini jiddiy qabul qilishga to’g’ri keladi”, - deydi tahlilchi Sinan Ulgen.

Sharhlovchilarga ko’ra, a’zolik muzokaralari oldinga siljigan taqdirda Turkiyada omma fikri ham tezda o’zgarishini kutish mumkin. Iqtisodiyoti jadal o’sayotgan Turkiyaning o’ziga ishonchi baland va mamlakat oldida imkoniyatlar mo’l ekanini rahbariyat ko’rsatib qo’ymoqchi, deydi ular.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Amerika Manzaralari/Exploring America, September 22, 2014i
X
22.09.2014 10:00
Har dushanba Toshkent vaqti bilan 15:30 da sun'iy yo'ldosh orqali uzatiladigan 30 daqiqali ko'rsatuv Amerikadagi siyosiy, iqtisodiy va ijtimoiy manzara bilan tanishtiradi. Qolaversa, Qo'shma Shtatlar - Markaziy Osiyo davlatlari orasidagi aloqalarni tahlil qiladi.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya O'n minglab suriyaliklar Turkiyaga qochayapti

Suriyada "Islomiy davlat" jangari guruhining hamlasi ketidan o'n minglab kurdlar Turkiyaga qochayapti. Anqara qochqinlarni kiritish uchun 19-sentabrda Suriya bilan chegarani ochgan. Hozirning o'zida Turkiyada Suriyadagi urushdan bosh olib ketgan yuz minglab suriyalik jon saqlamoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Jalol-Obod, Arslonbob va O'zgan

Jalol-Obod viloyati bo'ylab sayohat... Shahardan Suzoq qishlog'i tomon boramiz. So'ngra Arslonbob to'glariga chiqamiz va sharsharalar tagida dam olamiz. Qishloqlarni kezamiz. Jamoatchilik bilan muloqotda bo'lamiz. Bozorlar, ko'chalar va hayot. Qirg'iziston janubida shu yilning avgustida olingan suratlarni tomosha qiling. Tafsilotlar mana bu blogda: http://blogs.voanews.com/uzbek/yoshlariston/2014/09/20/jalol-obod-arslonbob-va-ozgandagi-bebaho-lahzalar/
Fotogalereya

Fotogalereya "Islomiy davlat"ga qarshi kurash

Iroq va Suriyadagi "Islomiy davlat" jangarilariga qarshi xalqaro koalitsiya tuzish jarayoni davom etmoqda. Ko'plab davlatlar o'q-dori va qurollar yetkazish, shuningdek, Iroq va kurd askarlarini harbiy tayyorgarlikdan o'tkazish ishlarida yordam berishga va'da berdi.
Fotogalereya

Fotogalereya Shotlandiya kelajak uchun ovoz bermoqda

18-sentabr kuni Shotlandiyada Buyuk Britaniya va Shimoliy Irlandiya birlashgan qirolligi tarkibidan chiqish to'g'risida umumxalq referendumi bo'lib o'tadi. Agar unda aksariyat qatnashchilar qirollikdan ajrab chiqish uchun ovoz bersa, xaritada Shotlandiya deb ataluvchi yangi mustaqil davlat paydo bo'ladi. Besh milliondan oshiq aholiga ega o'lka.
Fotogalereya

Fotogalereya Sharqiy Ukrainaga kengroq avtonomiya berish haqida qonun qabul qilindi

Ukraina parlamenti sharqiy Ukrainaning Lugansk va Donetsk viloyatlariga kengroq avtonomiya berish haqida qonun qabul qildi. Rossiyaparast isyonchilar bilan davom etayotgan urushni to'xtatish maqsadida qabul qilingan ushbu qonun viloyatlarga bir qator siyosiy, madaniy va iqtisodiy erkinlik taqdim etib, ularning Rossiya bilan yaqin aloqa o'rnatishiga ruxsat beradi.
Fotogalereya

Fotogalereya Shanxay-6 Dushanbeda uchrashdi, tafsilotlar fotolarda

Xitoy, Rossiya, O'zbekiston, Qozog'iston, Qirg'iziston va Tojikiston a'zo Shanxay hamkorlik tashkiloti Dushanbeda 11-12 sentabr kunlari yillik sammitini o'tkazdi. Asosiy mavzu Ukraina bo'ldi va muhokama yopiq eshiklar ortida o'tdi. O'zbekiston rahbarining pozitsiyasi: Ukraina va Rossiya mojarosi bevosita, ikki tomonlama muzokara asosida hal etilishi kerak.
Fotogalereya

Fotogalereya Amerika 11-sentabr xurujlari va qurbonlarni xotirlamoqda

2001-yilning 11-sentabrida amalga oshirilgan terror hujumlari uch mingga yaqin odamni hayotdan olib ketgan.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI