Payshanba, 23-oktyabr, 2014 Toshkent vaqti: 06:34

Iqtisodiyot

Turkiya oltin evaziga Erondan gaz olishda davom etmoqda

Turkiya Tashqi ishlar vaziri Ahmet Dovut og'li (o'ngda) Eron prezidenti Mahmud Ahmadinajod bilan
Turkiya Tashqi ishlar vaziri Ahmet Dovut og'li (o'ngda) Eron prezidenti Mahmud Ahmadinajod bilan

Multimedia

Audio
Amerika Ovozi
AQSh qarshiligiga qaramay, Turkiya Erondan oltin evaziga gaz sotib olishda davom etmoqda. Eron shu yo’l bilan xalqaro sanksiyalarni chetlab o’tishga urinmoqda.

Shu oy Turkiya bojxona xizmati Ganadan Eronga bir yarim tonna oltin olib ketayotgan yuk samolyotini yerga qo’ndirgani haqida xabarlar paydo bo’ldi.

O’tgan yildan beri Tehron o’zining yadroviy dasturiga qo’yilgan jazo choralarini chetlab o’tish uchun xalqaro savdoni, asosan, qimmatbaho metall orqali amalga oshirmoqda.
 
Istanbulda joylashgan “Global manba hamkorlari” ilmiy tadqiqot markazi xodimi Attila Yesiladaning aytishicha, Turkiya Eronga katta miqdorda oltin jo’natishda davom etmoqda.

“Eronga oltin Shveysariya, Abu-Dabi kabi dunyoning turli nuqtalaridan jo’natilmoqda. O’tgan yili jami 11 milliard dollarga teng tilla yuborildi. Aksariyati aholi qo’lidagi oltin. Tehron xorij bilan qiladigan muhim savdosini hozir, asosan, mana shu metall bilan amalga oshirmoqda”, - deydi turk tahlilchisi.

Noyabr oyida Turkiya bosh vaziri o’rinbosari Ali Bobojon Tehron uning davlatiga gaz eksporti uchun oltin olayotganini tasdiqlagan edi. Eron tabiiy gaz zaxiralarining 90 foizini aynan rasmiy Anqara sotib oladi. U Rossiyadan keyin Turkiyaning ikkinchi eng katta gaz ta’minotchisi.
 
Oltin oqimini to’xtatish uchun AQSh prezidenti Barak Obama shu oy Eronga qimmatbaho metall sotishni taqiqlovchi yangi qonunga imzo chekdi. Turkiya Tashqi ishlar vazirligi so’zlovchisi Seljuk Unalning aytishicha, Anqara bu qonunga bo’ysunishi shart emas.

“Turkiya faqat BMT Xavfsizlik Kengashi rezolyutsiyalariga yoki 7-qism bo’yicha qabul qilingan sanksiyalarga rioya qiladi”, - dedi u.

Ammo tadqiqotchi Yesilada fikricha, Anqara, baribir, AQSh qaroriga qo’shilishga majbur.

“Amerika dastlab Turkiyani o’z ixtiyori bilan bu amaliyotni to’xtatishga chaqiradi. Agar bu ish bermasa, Eron bilan savdo qilayotgan yoki bu savdoga yordam berayotgan barcha davlatlarga bosim o’tkazishni boshlaydi”, - deydi tahlilchi.

Hozirgacha Anqara Vashingtonning Eronga qarshi qo’llagan deyarli barcha choralariga qo’shilgan. Ammo u Tehrondan sotib olinayotgan gazning haqqini ham to’lashi kerak.
 
Tahlilchilarga ko’ra, Turkiyaning energiyaga bo’lgan ehtiyojini boshqa davlatlar hisobiga qondirish vaqt va katta mablag’ talab qiladi. Shu oy Turkiya Abu-Dabi kompaniyasi bilan ko’mirdan energiya olish sanoatini yo’lga qo’yish uchun 12 milliard dollarlik shartnoma imzoladi.
 
Fransiyaning Burgundi biznes maktabi eksperti Jamshid Assadiyning aytishicha, bu orada Eron gaziga to’lash uchun Anqarada oltindan boshqa variantlar ham bor.

“Yechimlardan biri bu barter. Hindiston bilan ham shunday qilishdi. Ya’ni biz senga gaz sotamiz, sen esa evaziga bizga kerakli bo’lgan mahsuloting bilan haq to’laysan”, - deydi tahlilchi.

O’z nomini oshkor qilishni istamagan turk rasmiysi Anqara Tehron bilan savdo qilishda barter usuli haqida o’ylayotganini tasdiqladi.
 
Turkiya bundan faqat foyda qiladi, deydi kuzatuvchilar. Chunki Eronga yuboriladigan mahsulotning barchasi shu yerning o’zida ishlab chiqariladi. Oltinni esa chetdan sotib olish kerak, deydi ular.
 
Bu narsa xavfsizlik nuqtai-nazaridan ham yaxshi, deydi tahlilchi Yesilada.

“Eron oltinni nima uchun sarflaydi, Anqara ham, Vashington ham buni bilmaydi. Uni oziq-ovqat yoki boshqa kerakli mahsulotlarni sotib olishga yoki terror amaliyotlarida, Suriyadagi Assad rejimini yoki Livandagi “Hizbulloh”ni qo’llab-quvvatlash uchun ishlatishi mumkin. Gaz evaziga mahsulotlar olinganda esa bunday taxminlarga o’rin qolmaydi”, - deydi tahlilchi.

Turkiyada 2 mingdan ortiq Eron kompaniyalari faoliyat yuritadi. Katta miqdordagi o’zaro tovar ayriboshlashnni amalga oshirish uchun biznes aloqalari yaxshi yo’lga qo’yilgan.
 
Ammo Eronga qarshi sanksiyalar oshib borar ekan, uning gaziga qaramligini kamaytirish uchun Turkiyaga nisbatan bosimlar ham kuchaymoqda. Bu hol mintaqada, xususan, Suriya masalasida Tehron va Anqara o’rtasidagi munosabatlarning yanada sovuqlashishiga sabab bo’lishi mumkin, deydi kuzatuvchilar.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Misrdagi vaziyat - US/Egypti
X
22.10.2014 23:59
Amerika "Islomiy davlat" terror tizimiga qarshi kurashda Misr bilan hamkorlik qilishga bel bog'lagan. "Isroil-Falastin mojarosiga yechim izlashda ham bir yoqadan bosh chiqaramiz", deydi Davlat kotibi Jon Kerri. Biroq Vashington Misrdagi bugungi vaziyatdan xavotirda.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Ottava

  • Ottava

  • Ottava

  • Ottava

  • Ottava

  • Ottava

  • Ottava

  • Ottava

  • Ottava

  • Ottava

Fotogalereya

Fotogalereya Kanada parlamentida otishma, Ottavadan suratlar

Kanada poytaxtida urush qahramonlariga qo'yilgan yodgorlik oldida turgan askar otib ketilgan. Bu inshoot yaqinidagi parlament binosi ham xavf ostida degan ogohlantirishdan keyin evakuatsiya ishlari boshlangan. Harbiy soqchini nishonga olgan shaxs parlament tomon qochdi, deydi guvohlar. Imoratdan o'q ovozlari eshitilgan. Askarni otgan odam politsiya o'qidan o'lgan. Yaralangan askar ham kasalxonada jon bergan.
Fotogalereya

Fotogalereya Joko Vidodo, Indoneziya prezidenti qasamyod keltirdi

Indoneziyaning yangi rahbari, armiya yoki siyosiy elitaga aloqasi bo'lmagan, oddiy xalqdan chiqqan Joko Vidodo qasamyod keltirdi. 53 yoshli arbobni fuqaro Jokovi deb biladi, o'tmishda uy jihozlari sotib kun ko'rgan. Jakarta meri lavozimida islohotchi sifatida tanilgan.
Fotogalereya

Fotogalereya Kobanida janglar davom etmoqda - 20-oktabr, 2014-yil

Suriyaning Turkiya chegarasi yaqinidagi Kobani shahrida kurdlar va "Islomiy davlat" jangarilari o'rtasida kurash davom etmoqda. Turkiya Tashqi ishlar vaziri Mevlut Chavusho'g'lining aytishicha, Iroq kurdlarining "Islomiy davlat"ga qarshi kurashda Suriya kurdlariga ko'mak berish uchun Turkiya orqali chegarani kesib o'tishiga ruxsat berilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Gonkongda minglab namoyishchilar politsiya bilan yuzma-yuz, tarqalmoqchi emas

Bu yoshlar Gonkongda demokratik saylovlar talab qilmoqda. Pekin siyosatini qoralab, rahbarni mahalliy xalqning o'zi tanlashi shart, deydi ular. Talabalar chodirlar qurib olgan, shu yerda tunashayapti. Maqsad tinchlik, deydi ular, "hukumat bizning dardimizni eshitsin". Pekin nazarida ularning talabi asossiz.
Fotogalereya

Fotogalereya Kobani uchun janglar davom etmoqda

Suriyaning Kobani shahrida "Islomiy davlat" va kurd jangchilari o'rtasida qonli janglar davom etmoqda. Tinch aholining katta qismi qo'shni Turkiyaga qochib o'tgan.
Fotogalereya

Fotogalereya AQShda Ebola bilan xastalanganlar soni ikkitaga yetdi

O'tgan hafta AQShning Texas shtati kasalxonasida bir bemor Ebola virusidan vafot etgan edi. Unga qaragan ikki hamshira ham virusni yuqtirgani aniqlandi. Ayni paytda dunyo bo'ylab kasallikka qarshi kurash choralari kuchaytirilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kobani shahri uchun janglar avjida, Suriya

Suriyaning Turkiya bilan chegaradosh Kobani shahri "Islomiy davlat" bilan olishmoqda. Amerika havo hujumlari orqali kurd jangchilariga ko'maklashmoqda. Turkiya bu urushga aralashmoqchi emas, lekin "Islomiy davlat" ga qarshi AQSh boshliq xalqaro koalitsiyaga kirgan.
Fotogalereya

Fotogalereya Shimoliy Koreya rahbari ommaga ko'rindi

Ikki oydan beri jamoatchilikka ko'rinmagan Kim Chen Unning yangi suratlari paydo bo'ldi. Ularni Shimoliy Koreya Markaziy Axborot Agentligi tarqatmoqda.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI