Seshanba, 16-sentyabr, 2014 Toshkent vaqti: 14:25

Yaqin Sharq

Turkiya Yaqin Sharqda diplomatik kuchini yo'qotmoqda

Turkiya Bosh vaziri Rajab Toyyib Erdog'an Misrga tashrifi chog'ida, Qohira, 13-sentabr, 2011-yil.
Turkiya Bosh vaziri Rajab Toyyib Erdog'an Misrga tashrifi chog'ida, Qohira, 13-sentabr, 2011-yil.
Amerika Ovozi
Misr G’azo Sektorida XAMAS va Isroil o’rtasidagi mojaroni vositachilik yo’li bilan hal etgani uning diplomatik g’alabasi sifatida e’tirof etilmoqda. Qohira mintaqadagi yetakchi mavqeini tiklar ekan, ayrim tahlilchilar nazarida Turkiyaning ta’siri susaymoqda.

Isroil va XAMAS yaqinda bir hafta davomida o’q almashib, yahudiy davlati G’azo Sektoriga qo’shin kiritishga hozirlik ko’rayotgan edi. Ammo Misr prezidenti Muhammad Mursiy o’rtaga tushib, tomonlarni sulhga ko’ndira olib, muhim diplomatik g’alabaga erishdi.

Istanbuldagi Bog’chashahar universitetida xalqaro munosabatlar bo’yicha mutaxassis Chingiz Aktarning aytishicha, Misrning yutug’i Turkiyaning mintaqadagi diplomatik nufuzi so’nib borayotganidan dalolat.

"Misr Yaqin Sharq mojarosi bilan ko’pdan beri shug’ullangan. Ammo mamlakat katta o’zgarishlarga yuz tutib, Husni Muborak hokimiyatdan ketgach, Qohira vaqtinchalik tanaffus olishga majbur bo’ldi. Ammo hozir yana bu ishga sho’ng’igan. Mintaqada vaziyat barqarorlashar ekan, Mursiyning AQSh bilan ham, G’arb bilan ham munosabatlari yaxshi, Turkiya esa bu masalada chetda qolib ketdi", - deydi tahlilchi.

Anqara mojaroni hal etishda ishtiroki borligini aytadi, ammo aslida Isroil bilan barcha bordi-keldini to’xtatgan Turkiya ishning uddasidan chiqa olmadi. Aloqalar ikki yil oldin turk fuqarolari isroillik harbiylar qo’lidan o’lgach sovuqlashdi. Shu bilan birga Tel-Aviv-Qohira orasini ham iliq deb bo’lmaydi.

Istanbullik tahlilchi Sinan Ulgenning aytishicha, Turkiya Isroil bilab gaplasha olmagani uchun mintaqadagi mojaroni hal etishda imkoniyatlari cheklangan.

"Isroil bilan orani buzib, Turkiya muhim omildan ayrildi. Mintaqa yetakchiligini endi Misr o’z qo’liga olmoqda", - deydi Ulgen.

Isroil Bosh vaziri Benyamin Netanyaxu oy boshida Turkiyaga aloqalarni yaxshilashni taklif etib, bu har ikki davlat manfaatlariga javob beradi, dedi. Turkiyaning ashaddiy tanqidchilaridan hisoblangan Isroil Tashqi ishlar vaziri Avidgor Libermanning o’tgan juma iste’foga chiqishi ikki davlat murosasiga hissa qo’shishi mumkin.

Biroq turk rasmiylaridan birining aytishicha, Tel-Aviv Anqara talablarini qondirgan taqdirdagina aloqalar yaxshilanishi mumkin. Turkiya Isroildan fuqarolarining o’limi uchun uzr so’rashni, ularning oila a’zolariga kompensatsiya to’lashni, G’azoni iqtisodiy qamaldan ozod etishni talab qilib keladi.

Tahlilchi Chingiz Aktarning aytishicha, Anqara Saudiya Arabistoni va Qatar kabi sunniy musulmon davlatlar bilan yaqin bo’lib, Iroq va Erondagi shia hukumatlarga sovuq muomala qilishi uning mintaqadagi diplomatik sa’y-harakatlariga pand bermoqda.

"Turkiya xolis bo’lmas ekan, sunniy guruhlarga yon bosishda davom etar ekan, vaziyat o’zgarmaydi", - deydi tahlilchi.

Biroq turkiyalik boshqa bir ekspert, jurnalist Semix Idiz nazarida Anqara nima qilsa-da, Misr soyasida qolaveradi, chunki Turkiya arab davlati emas va shu sabab ustunlik doim Qohira tomonida bo’ladi.

"Turkiya va Misr o’rtasida raqobat hamisha bo’lgan, do’stona raqobat. Bo’g’izlashgacha borilmaydi deb o’ylayman. Qohira ichki barqarorlikni o’rnata olsa, iqtisodiy, ijtimoiy va siyosiy tomondan yana rivojlanadi. So’ng Yaqin Sharqda yana katta kuchga aylanadi", - deydi Idiz.

Biroq Misr siyosiy mavhumlik girdobida ekan, Turkiyani hisobdan chiqarishga hali erta, deydi kuzatuvchilar.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
"Islomiy davlat" ga qarshi strategiya - Obama/ISILi
X
16.09.2014 01:21
“Islomiy davlat” islomiy ham emas, davlat ham emas, deydi AQSh prezidenti Barak Obama. Bu guruh nafaqat Iroq, balki Suriyada ham nishonga olinadi. AQSh boshchiligida xalqaro koalitsiya tuzilmoqda. Vashington Yaqin Sharq mamlakatlaridan jiddiy hamkorlik kutyapti.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
  • Kurd jangchisi. Mosul, Iroq.
  • Ukraina Mudofaa vazirligining bildirishicha, NATO bu davlatga qurol-aslaha jo'nata boshlagan.
  • Ukraina g'arbidagi mashqlarda Amerika askarlari ham qatnashayapti.
  • Vyetnam armiyasi Hindiston rahbari Pranab Mukerjining tashrifi taraddudida.
  • Meksikani kuchli dovul urdi.
  • Londonda modalar namoyishi oldidan.
  • AQSh sobiq davlat kotibi Xillari Klinton, sobiq prezident Bill Klinton.
  • Xorvatiyada toshqin asorati.
  • Portugaliyada Ranglar festivali.
  • Massachusetsda varrak uchirishmoqda.
  • Amerika go'zali, "Miss America 2015", Kira Kazantsev g'alabani nishonlayapti. Nyu-Jersi, AQSh.
Fotogalereya

Fotogalereya Shotlandiyada mustaqillik uchun referendum bo'lib o'tadi

18-sentabr kuni Shotlandiyada Buyuk Britaniya va Shimoliy Irlandiya birlashgan qirolligi tarkibidan chiqish to'g'risida umumxalq referendumi bo'lib o'tadi. Agar unda aksariyat qatnashchilar qirollikdan ajrab chiqish uchun ovoz bersa, xaritada Shotlandiya deb ataluvchi yangi mustaqil davlat paydo bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Shanxay-6 Dushanbeda uchrashdi, tafsilotlar fotolarda

Xitoy, Rossiya, O'zbekiston, Qozog'iston, Qirg'iziston va Tojikiston a'zo Shanxay hamkorlik tashkiloti Dushanbeda 11-12 sentabr kunlari yillik sammitini o'tkazdi. Asosiy mavzu Ukraina bo'ldi va muhokama yopiq eshiklar ortida o'tdi. O'zbekiston rahbarining pozitsiyasi: Ukraina va Rossiya mojarosi bevosita, ikki tomonlama muzokara asosida hal etilishi kerak.
Fotogalereya

Fotogalereya Amerika 11-sentabr xurujlari va qurbonlarni xotirlamoqda

2001-yilning 11-sentabrida amalga oshirilgan terror hujumlari uch mingga yaqin odamni hayotdan olib ketgan.
Fotogalereya

Fotogalereya O'zbekistonning Vashingtondagi elchixonasida Mustaqillik kuniga bag'ishlangan qabul marosimi

9-sentabr kuni Vashingtondagi O'zbekiston elchixonasida Mustaqillik kuniga bag'ishlangan tadbir bo'lib o'tdi.
Fotogalereya

Fotogalereya AQSh Davlat kotibi Jon Kerri Iroqqa keldi

AQSh Davlat kotibi Jon Kerri Yaqin Sharqqa uyushtirgan safari doirasida Iroqqa ham tashrif buyurdi. Uchrashuvlarda "Islomiy davlat" jangari guruhiga qarshi olib borilayotgan kurash asosiy mavzu bo'ldi. Kerri Iroqning yangi Bosh vaziri Haydar al-Abadiy bilan uchrashayotgan yuqori martabali ilk AQSh rasmiysidir.
Fotogalereya

Fotogalereya Iroq parlamenti yangi bosh vazirni tanladi

Davlat kotibi Jon Kerri Iroq parlamentining yangi hukumat tarkibini ma'qullash qaroridan mamnun. Jangarilarga qarshi kurash yo'lida ham bu muhim qaror, deydi diplomat.
Fotogalereya

Fotogalereya Sharqiy Ukrainada zo'ravonlik tinmagan, ammo tinchlik sulhi hanuz amalda

Sharqiy Ukrainada zo'ravonlik holatlari uchrashda davom etmoqda. Shunga qaramay, rasmiy Kiyev va isyonchilar o'rtasida kelishilgan tinchlik sulhi hanuz amalda.
Fotogalereya

Fotogalereya O'sh: Keremet TV, muxlislar bilan yuzma-yuz & Alisher Soipovni xotirlab

2010-yilning iyun oyidagi qonli voqealardan astalik bilan o’ziga kelayotgan, minglab qalblar bir umrga jarohatlangan azim shahar horg’in. Lekin ortiqcha shikoyat qilmaydi. Dardini ichiga yutib, kunini ko’rmoqda.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI