Dushanba, 21-aprel, 2014 Toshkent vaqti: 17:09

Yaqin Sharq

Tahlilchilar Turkiyada NATO mudofaa tizimini o'rnatish masalasida hamfikr emas

AQShning Polshada o'rnatilgan raketa hujumiga qarshi "Patriot" mudofaa tizimi.
AQShning Polshada o'rnatilgan raketa hujumiga qarshi "Patriot" mudofaa tizimi.

Multimedia

Audio
Matn hajmi - +
Amerika Ovozi
Turkiya NATOdan Suriya bilan chegarada havo mudofaasi tizimini o’rnatishni so’ragan. NATO bugun-erta shu masala bo’yicha qaror chiqarishi kutilmoqda. Anqara uchun bu ham harbiy, ham diplomatik ahamiyatga ega mavzu. Rossiya va Eron tizimga qarshi.

Turkiya Suriyani uning hududi tomon o’q otganlikda ayblab, NATO a’zosi sifatida alyansdan raketaga qarshi “Patriot” mudofaa tizimini chegaraga qo’yishni so’ragan. Turkiyalik jurnalist Semix Idizning aytishicha, Anqara suriyalik isyonchilarni qo’llab-quvvatlar ekan, Assad hukumati unga hujum qilishidan xavotirda.

"Turkiya Suriyada ahvol izdan chiqib, Assad unga qarshi kimyoviy yoki ballistik raketa ishlatishidan tashvishda. NATOdan mudofaa tizimini so’rash harbiy qaror bo’lgan, siyosiy emas", - deydi Idiz.

Biroq Anqara NATOdan yordam so’rab, Eron va Rossiyani xavotirga soldi. Ular Turkiyani provokatsiyada ayblab, qarorini tanqid qildi. Ammo NATO Bosh kotibi Anders Fog Rasmussenning aytishicha, Rossiyaning masalaga aralashishga haqqi yo'q.

"Buni NATO hal qiladi", - dedi u.

Rasmussen masala ijobiy hal etilishiga va Turkiyaning iltimosi qondirilishiga ishonch bildirmoqda.

"Tizim NATO boshqaruvi ostida o'rnatiladi va ishlatiladi", - dedi alyans rahbari.

Tahlilchilar nazarida sistemaning o’rnatilishi Suriya harbiy samolyotlari parvozini taqiqlash yo’lidagi birinchi qadam bo’lishi mumkin. Biroq Turkiya Bosh vaziri Rajab Toyip Erdog’anning aytishicha, tizim mudofaa uchun, xolos.

"Turkiya ehtiyot choralarini qo’llar ekan, buning ortida boshqa hech bir maqsad ko’rishga harakat qilmang. Bu choralar yolg’iz mudofaani nazarda tutadi", - deydi Erdog’an.

NATO Anqara iltimosini qondirsa, nechta “Patriot” raketasi bilan ta’minlashi ma’lum emas.

Mudofaa masalalari bo’yicha ekspert, anqaralik jurnalist Mixan Demirning aytishicha, NATO raketalaridan 900-kilometrlik Turkiya-Suriya chegarasini himoya qilishda uncha foyda yo’q. Shunga qaramay bu qadamning o’ziga yarasha ahamiyati bor, deydi muxbir.

"Raketalar, shunchaki, ramziy ma’noga ega. Suriyaga “Turkiya yolg’izmas, NATO va unga a’zo davlatlar u bilan” degan ma’noda ishora qilish uchun", - deydi Demir.

Istanbuldagi Okan universitetida Xalqaro aloqalar fakulteti rahbari Mustafo Kibrao’g’lining aytishicha, NATO raketalarining turk chegarasida o’rnatilishi kutilmagan oqibatlarga olib kelishi mumkin. Bu NATO strategik siyosatida katta o’zgarish degani, deydi ekspert.

"Yevropa davlatlari Yaqin Sharq masalasida Turkiya bilan birdam ekanini namoyish etishdan hamisha qochib kelgan. Biroq hozir ilk bor buning teskarisiga guvoh bo’lyapmiz. Aksincha, ayrim hollarda shijoat bilan Anqarani qo’llab-quvvatlamoqda. Buning sababi faqat Suriyadagi mojaro emas, balki Isroil va Eron, deb o’ylayman. Eron yadro dasturi va Isroilning Eron atom inshootlariga hujum qilish haqidagi do’q-po’pisalari", - deydi Kibrao’g’li.

Mutaxassis taxminiga ko’ra, NATO Turkiyada mudofaa tizimini o’rnatishga qaror qilsa, bitim bir necha yilgacha amal qilishi mumkin. NATO so’nggi bor Turkiyaga
“Patriot” raketalarini 1990-yillar boshida Fors ko’rfazidagi birinchi urush paytida yetkazib, Iroq chegarasi bo’ylab o’rnatgan edi.

Bugun NATO rasmiylari tizim o’rnatilishi rejalanayotgan joylarni ko’zdan kechirish uchun Turkiya janubi-sharqiga borgan. Rasmussen sistema yaqin kunlarda o'rnatilishi mumkinligiga ishora qildi.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Ukraina inqirozi va jahon iqtisodiyotii
X
20.04.2014
Ukrainada ziddiyatlar kuchaymoqda. Shunga qaramay, xalqaro hamjamiyat tomonidan va’da qilinayotgan yordam miqdori ham oshmoqda. Ayni paytda Rossiya va Ukraina o’rtasidagi ixtilofdan har ikki mamlakat iqtisodiyoti ham zarar ko’rmoqda.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainadan suratlar

Sharqdagi to'qnashuvlarda o'lganlar, jarohat olganlar bor.
Fotogalereya

Fotogalereya Boston fojiasini eslab

O'tgan yilning 15-aprelida 25 mingga yaqin kishini bir joyga to'plagan marafon paytida yuz bergan portlash uch kishini hayotdan olib ketgan va 260 dan ortiq odam jarohatlangan edi.
Fotogalereya

Fotogalereya Nigeriyada qonli kun

Fotogalereya

Fotogalereya Ukrainadan suratlar

Fotogalereya

Fotogalereya Vashingtonda olcha gulladi

Har yili aprel oyida Vashington shahri olcha gullari bilan burkanadi. Bir asr muqaddam Yaponiya tomonidan hadya qilingan ko’chatlar bugun Vashingtonning ramziy ko’rkiga aylangan. Olchaning gullash mavsumi har yili 10 kuncha davom etadi. Yilning bu davrida Vashington sayyohlar bilan to’ladi. Chunki ayni shu kunlarda poytaxt Olcha guli festivalini tashkil qiladi. Vashington bo’ylab yapon madaniyati kunlari o’tkaziladi. Musiqa va raqs, me’morchilik san’ati, urf-odatlar, kinolar namoyish etiladi. Yapon tili va adabiyoti ham targ’ib qilinadi. Yaponiyadan mehmonlar kelib, sahnada amerikaliklarni xushnud qiladi. Ikki xalq san’atini ifodalovchi asarlar namoyish etiladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Janubiy Afrika Respublikasi notinch

BMT Xavfsizlik Kengashi tobora notinch Janubiy Afrika Respublikasiga keng ko’lamli tinchlikparvar qo’shin safarbar etadi. Salkam 12 ming kishilik missiya tinch aholini himoya qilib, insonparvarlik yordami qatnovini ta’minlaydi. Mamlakatda mazhablararo adovat va zo’ravonlik minglab odamlarni hayotdan olib ketdi. Afrikalik olti ming va fransiyalik ikki ming qo’shin tinchlikni saqlay oladi, deydi BMT rasmiylari. Xalqaro qo’shinlar 15-sentabrda ishga kirishadi. AQShning BMTdagi elchisi Samanta Pauer shu hafta Markaziy Afrika Respublikasida bo’ldi. Qo’shma Shtatlar Afrika ittifoqi qo’shinlarini qo’llab quvvatlaydi; jahon hamjamiyati bu davlatga dadilroq yordam berishi lozim, deydi elchi. BMT, xususan, Markaziy Afrika Respublikasida 19 ming musulmon hayoti jiddiy tahdid ostida va ular mamlakatning xavfsiz hududlariga yoki xorijiy davlatga ko’chirilishi kerak, deya ogohlantiradi. Nasroniy jangarilar musulmon aholiga qarshi qonli hujumlarni boshlagandan beri o’n minglab musulmon poytaxtni va g'arbiy viloyatlarni tark etgan. Ayrim mahalliy rasmiylarning aytishicha, aholini ko’chirish choralari ixtilofni yanada kuchaytirib, mamlakatni parchalab yuborishi mumkin.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI