Shanba, 01-noyabr, 2014 Toshkent vaqti: 01:38

Yaqin Sharq

Turkiya qamoqdagi kurd yetakchisi bilan muzokarada

Kurd isyonchilarining umrbod qamoq jazosiga hukm etilgan yetakchisi Abdulloh O'jalan saqlanadigan kimsasiz Imrali oroli
Kurd isyonchilarining umrbod qamoq jazosiga hukm etilgan yetakchisi Abdulloh O'jalan saqlanadigan kimsasiz Imrali oroli

Multimedia

Audio
Amerika Ovozi
Turkiya hukumati isyonchi kurdlarning hibsdagi rahbari Abdulloh O’jalan bilan tinchlik yo’lida muzokara boshlagan. Qo’zg’olonchilarni qurolni tashlashga rozi qiladigan biror islohot amalga oshiriladimi-yo’qmi, hali noma’lum.

Turkiya Bosh vazirining maslahatchisi Yolchin Akdo’g’anning tasdiqlashicha, razvedkachilar hozir Kurdiston ishchilar partiyasining hibsdagi rahbari Abdulloh O’jalan bilan suhbat o’tkazmoqda.


“Maqsad kurdlarni qurolsizlantirish. Qon to’kish bilan muammoni hal etib bo’lmaydi. Boshqa usullarni qo’llash kerak. Muzokara shunday yo’llardan biri”, - deydi rasmiy.
 
Kurdiston ishchilar partiyasi 1984-yildan beri Turkiya davlatiga qarshi kurashib keladi. O’zaro to’qnashuvlarda shu kungacha 40 mingdan ortiq odam halok bo’ldi. Akdo’g’anning aytishicha, isyonchilar bahorgacha qurolini tashlaydi va yetakchilari ixtiyoriy ravishda xorijga chiqib ketadi, degan umid bor.
 
Ammo bunga erishish uchun Turkiya hukumati kurdlarning talablarini bajarishga tayyormi, deya so’raydi Qodir Xos univesiteti tahlilchisi Soli O’zel.
 
“Bu yerda siyosiy muammo ham bor. Kurdlarning turk fuqaroligi masalasi. Hukumat nima qilmoqchi, hali hech narsa ma’lum emas. Hammaning e’tibori 2014-yilgi saylovga qaratilgan bir paytda hukumat bu mavzuga jiddiy yondashadi, deb aytolmayman. Bu narsa ayrim konservativ va millatchi guruhlarni ranjitishi mumkin”, - deydi tahlilchi.
 
Ba’zi kuzatuvchilar fikricha, kurd isyonchilari hali-beri kurashni bas qiladigan emas. O’tgan yili ixtilof 1990-yillarda kuzatilgan eng keskin nuqtaga qaytdi.
 
Isyonchilar muxtoriyat va kengroq madaniy huquqlar berilishini talab qiladi. Prezidentlik saylovigacha yana ikki yil borligini hisobga olsak, hukumat qo’zg’olonchilarni qondiradigan takliflar bilan chiqishiga umid bor, deydi Istanbulda joylashgan Edam tadqiqot instituti rahbari Sinan Ulgen.
 
“Bu uzoq vaqtni oladigan ish. Nazarimda bu yerda ikki muhim masala bor. Birinchidan, hukumat kurdlarga nima bera oladi? Ikkinchidan, o’zaro ishonch masalasi. Rahbarlar muzokarada ishtirok etayotgan guruhlarga ishonadimi? Shuningdek, Kurdiston ishchilar partiyasi ham  hukumat o’z va’dasiga vafo qilishiga ishonishi kerak”, - deydi tadqiqotchi.
 
Abdulloh O’jalan 1999-yildan beri Imrali orolidagi hibsxonada saqlanadi. Hozirda uning Kurdiston ishchilar partiyasi ustidan ta’siri noma’lum.
 
Abdulla O'jalan tarafdorlariAbdulla O'jalan tarafdorlari
x
Abdulla O'jalan tarafdorlari
Abdulla O'jalan tarafdorlari
O’tgan yili turmada ochlik e’lon qilgan bir necha kurd isyonchisini tinchlantirish uchun hukumat O’jalandan yordam so’radi. Bu esa arbob hanuz katta nufuzga ega ekanini ko’rsatadi, deydi kuzatuvchilar.
 
Xalqaro munosabatlar bo’yicha ekspert O’zelning aytishicha, hozir hukumat kurdlarning dardini tinglashga tayyor ekanini ko’rsatish uchun eng yaxshi fursat.
 
“Kurd millatchilik harakati butun dunyo miqyosida jonlanayapti. Iroqda yarim mustaqil Kurdiston o’lkasi, Suriyada kurd avtonom viloyatlari… Turkiya kurdlari bu fonda uncha ko’rinmayapti ”, - deydi tahlilchi.
 
Ikki yil avval Turkiya rahbariyati va O’jalan o’rtasida boshlangan muzokara muvaffaqiyatsiz yakunlangan edi. Shundan so’ng isyonchilar kurashi yanada jadallashdi. Tahlilchilar nazarida 2014-2015-yillarda bo’lib o’tadigan prezidentlik va parlament saylovlari arafasida kurdlar bilan muzokara tinchlik yo’lidagi eng yaxshi imkoniyatdir.
Mazkur forum yopiq.
Izohlar
     
Mazkur forumda izohlar yo'q, siz boshlab bering
JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Urush faxriylari uchun maxsus uylar - Houses for war veteransi
X
31.10.2014 10:03
Iroq va Afg'onistondan 300 mingga yaqin askar majruhlanib qaytgan. AQSh Mudofaa vazirligi yirik bir kompaniya bilan hamkorlikda ularga qulay uylar qurib berishga kirishgan. Ruhan va jismonan nogiron insonlar uchun maxsus imoratlar.

KUNDALIK ESHITTIRISH

JavaScript ingiz o'chiq yoki Adobe Flash Player eskirgan. Yangisini mana bu yerdan olsangiz bo'ladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Quddus: arab va yahudiylar orasida to'qnashuvlar

Quddusdagi al-Aqsa masjidi bugun qisman ochiq. Isroil politsiyasi chorshanba kuni inshootni butunlay yopib qo'ygach, Falastin ma'muriyati buni urush e'lon qilishga qiyoslagan edi. Hududda hafta boshida ro'y bergan otishmada avval isroillik ruhoniy jarohatlangan; ketidan politsiya falastinlik bir shaxsni otib o'ldirgan edi. To'polon ko'tarilmasligi uchun musulmon va yahudiylar uchun muqaddas sanalgan masjid va uning atrofini vaqtincha to'sib qo'ydik, deydi Isroil huquq-tartibot xodimlari. 50 yoshgacha bo'lgan erkaklar hududga hamon yo'latilmayapti. G'azoda hukmron HAMAS va Isroil o'rtasida shu yil ro'y bergan ikki oylik urush ortidan yahudiy va falastinliklar munosabati hanuz tarang. Ixtilof 21 mingdan ziyod odam, asosan, g'azolik tinch aholini hayotdan olib ketgan edi.
Fotogalereya

Fotogalereya Burkina Fasoda xalq isyon ko'tardi, prezident ishdan ketdi

G'arbiy Afrikadagi davlat, Burkina Fasoda prezident Bleyz Kompraore 27 yillik boshqaruvdan keyin ishdan ketdi. Mamlakatda o'n minglab odamlar namoyishga chiqib, rahbarning iste'fosini talab qilayotgan edi. Chiqishlar qonli tus olgach, kecha armiya parlamentni tarqatib yuborib, muvaffaq hukumat tuzilishini ma'lum qilgan. 1987-yildan beri Burkina Fasoni boshqarayotgan Kompraore sal oldin parlamentda yangi qonunni olg'a surib, hokimiyatda uzoqroq qolishni ko'zlayotgan edi. Omma bundan norozi bo'lib isyon ko'targan. Sobiq rahbar hozir qayerda ekani, o'rniga kim tayinlanishi hali ma'lum emas. Ayrim manbalarda general Luame Loug vaqtli hukumatga bosh bo'lishi mumkin deyilmoqda. Kecha, payshanba kuni poytaxt Uagaduguda odamlar parlamentga o't qo'yib, boshqa davlat idoralariga bostirib kirgan. Politsiyaning aytishicha, o'lganlar va yaradorlar bor. Xalqni tinchlantirish uchun rasmiylar parlamentda olg'a surilgan konstitutsion o'zgarishlarni va bir necha soat oldin e'lon qilingan favqulodda holatni bekor qildi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh kotibi Pan Gi Mun G'arbiy Afrikadagi bu davlatda vaziyatni xavotir bilan kuzatayapmiz, deydi. Bosh kotib tomonlarni tinchlanishga va zo'ravonlikdan tiyilishga chaqirmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Peshmerga kuchlari Kobaniga yetib keldi

Iroq Kurdistonidan peshmerga jangchilarining bir qismi Suriyaning Kobani shahriga yetib borgan. Ular "Islomiy davlat" jangari guruhiga qarshi kurashda mahalliy kurdlar va xalqaro koalitsiyaga yordam beradi.
Fotogalereya

Fotogalereya Gavayi vulqoni aholi turar joylariga yetib keldi

Gavayida otilib chiqqan vulqon lavalari bir necha hafta o'tib Paxoa shaharchasiga yetib keldi. Sekin harakatlanayotgan lava "daryosi" yo'lda uchragan har qanday narsani kuydirib kulga aylantirmoqda. Shaharcha aholisi xavfsiz joyga evakuatsiya qilingan.
Fotogalereya

Fotogalereya Ebolaga qarshi global kurash

Dunyo bo'ylab Ebolaga qarshi kurash choralari kuchaytirilmoqda. Eboladan ogohlik oyligi doirasida turli mamlakatlarda xavfli kasallikka qarshi tayyorgarlik mashg'ulotlari o'tkazilmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Afg'onistondagi missiya nihoyasiga yetayapti

Afg'onistonning Hilmand viloyatidagi yirik harbiy baza mahalliy armiya nazoratiga o'tdi. AQSh va Britaniya qo'shinlari missiyani yakunlab, o'lkani tark etishga hozirlik ko'rmoqda. 2015-yilda Afg'onistonda 12 ming xorijiy askar qoladi.
Fotogalereya

Fotogalereya Suriya va Iroq

G'arb qo'llab-quvvatlovini olgan kurd jangchilari Turkiya orqali Suriyaga 1300 safdoshini jo'natishga hozirlik ko'rayapti. Iroqda va Suriyada janglar davom etmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Turkiya kurdlari qo'shni davlatdagi urushda o'lgan elatdoshlariga motam tutmoqda

Suriyaning Kobani shahri bir necha kundan beri jang maydoni. "Islomiy davlat" bilan qonli urush ketmoqda.
Fotogalereya

Fotogalereya Kanada parlamentida otishma, Ottavadan suratlar

Kanada poytaxtida urush qahramonlariga qo'yilgan yodgorlik oldida turgan askar otib ketilgan. Bu inshoot yaqinidagi parlament binosi ham xavf ostida degan ogohlantirishdan keyin evakuatsiya ishlari boshlangan. Harbiy soqchini nishonga olgan shaxs parlament tomon qochdi, deydi guvohlar. Imoratdan o'q ovozlari eshitilgan. Askarni otgan odam politsiya o'qidan o'lgan. Yaralangan askar ham kasalxonada jon bergan.

Interaktiv

SAYTGA KIRISHNING XAVFSIZ YO’LI